Data e postimit: 2017-04-19 17:22:05
Lexime: 7504
jeta e njerezve ne lashtesi
Autori: Roneta
Lloji: Tekst pershkrues
Tema: jeta
Shkolla: kushtrimi i lirise
Klasa: 6
Qyteti: durres
E-mail: Email eshte i fshehur!


Paleoliti i lartë është përfaqësuar shumë më gjerë. Vegla pune të kësaj periudhe janë zbuluar me shumicë në sipërfaqen e stacionit të Xarës (Xara II), në shpellën e Shën Marinës në Bogas të Sarandës, në shpellën e Konispolit, në Kryegjatë, në Rrëzë të Dajtit dhe në Gajtanin III, pra në një rreze të tillë që nënkupton shtrirjen e vendbanimeve të kësaj kohe në pjesën më të madhe të territorit të Shqipërisë. Këto materiale përbëhen kryesisht nga vegla stralli të tipit aurinjacien, të një përvoje më të përparuar teknike dhe me forma më të larmishme, kryesisht thika, kruese dhe gërryese. Së bashku me veglat prej stralli në depozitën rrëzë Dajtit janë gjetur edhe disa vegla prej kocke, të cilat në këtë kohë marrin një përdorim të gjerë krahas përsosjes së mëtejshme të punimit të strallit. Në shtresën paleolitike të shpellës së Shën Marinës përveç veglave të punës janë gjetur dhe gjurmë zjarri, si dhe fosile kafshësh të pleistocenit të vonë (capra ibex - dhi e egër), që tregojnë për një faunë të ngjashme me atë të paleolitit të mesëm, gjë që është dhe e kuptueshme, pasi klima dhe në këtë kohë vazhdoi të ishte e ftohtë dhe e lagësht si më parë.

Përparësi kanë të dhënat që janë zbuluar në shtresën më të hershme të shpellës së Konispolit I, të datuar 26 370 vjet më parë, si një seri veglash pune të përgatitura nga gur-stralli i bardhë me retush të varfër, kocka kafshësh të egra si edhe farë rrushi të egër dhe thjerrëza të karbonizuara, të cilat janë tipike për Mesdheun Lindor paraneolitik.

Gjuetia e kafshëve të egra vazhdon edhe në këtë etapë të fundit të zhvillimit paleolitik të vendit tonë, të jetë mjeti kryesor i sigurimit të ushqimit. Madje në këtë kohë përsosen dhe më tepër armët e gjuetisë si dhe format e saj. Mbledhja e prodhimeve të gatshme, gjithashtu, mbetet një nga mënyrat e sigurimit të ushqimit të përditshëm.
Gjatë kësaj epoke përfundon procesi i gjatë dhe i ndërlikuar i antropogjenezës. Nga neandertali, me tipare ende shtazore, kalohet tani në tipin e njeriut të sotëm - homo sapiens.

Si rrjedhim i përsosjes së veglave të punës prej stralli e kocke u rrit ndjeshëm mundësia e sigurimit më me shumicë të produkteve ushqimore, gjë që solli ndryshime dhe në organizimin e bashkësisë primitive.
Formohen tani grupe të qëndrueshme njerëzish të bashkuar jo vetëm nga forma e përbashkët e prodhimit, por edhe nga lidhjet e gjakut dhe nga origjina e tyre e përbashkët. Gradualisht kalohet në bërthamën e parë të organizimit shoqëror, në gjininë matriarkale. Ishte matriarkale, pasi gruaja luante rol të dorës së parë në ekonomi dhe në jetën shoqërore të kësaj bashkësie gjinore. Forma kryesore e familjes në këtë gjini ishte martesa me grupe, prej së cilës origjina e fëmijëve përcaktohej vetëm nëpërmjet nënës.

Në epokën e mezolitit (guri i mesëm) 10 000 - 7 000 vjet p.e.re ndodhën ndryshime të mëdha në florën dhe në faunën e kontinentit, rrjedhimisht edhe në territorin e Ballkanit. U zhdukën të gjitha kafshët tipike të pleistocenit, si mamuthi, rinoceronti etj., kurse një pjesë e kafshëve që vazhduan të jetonin ndryshuan përhapjen gjeografike. Në kushtet e reja gjeo-klimatike, njeriu i mezolitit filloi të kalojë nga ekonomia që mbështetej në gjuetinë e mbledhjen e produkteve të gatshme, në fillimet e bujqësisë e të blegtorisë primitive.
Epoka e mezolitit dallohet nga ajo e paleolitit edhe prej veglave të punës, të cilat janë bërë nga ashkla stralli shumë të vogla me forma të rregullta gjeometrike, si trekëndësha, trapezoidale, në formë segmenti etj., me përmasa të vogla 4-6 cm, ndaj quhen mikrolite.

Në territorin e Shqipërisë vendbanime mezolitike janë zbuluar në shpellën e Konispolit (Konispol II) dhe në Kryegjatë. Në të dyja këto vendbanime veglat prej stralli janë të cilësisë shumë të mirë, kanë forma tipike mezolitike, me retush të imët të cilësisë së lartë. Në Konispol ato janë datuar saktësisht në vitet 8500 p.e.sonë (në bazë të C14).

Me epokën mezolitike lidhet pjesërisht edhe vendbanimi i Vlushës (rrethi i Skraparit), ku janë zbuluar vegla stralli tipike mezolitike. Këto vegla janë gjetur së bashku me fragmente enësh shumë primitive, fakt që e daton Vlushën në fillimet e epokës neolitike. Sidoqoftë, ato i takojnë një kulture me tradita të forta mezolitike, dhe Vlusha përfaqëson një kulturë që vë në lidhje të drejtpërdrejtë epokën e mezolitit me fillimet e epokës së neolitit. Të marra së bashku, Konispoli II, Kryegjata dhe Vlusha, përbëjnë një dëshmi të rëndësishme për formimin e kulturës neolitike në territorin e Shqipërisë.

Vepra te ngjashme
Autori: Anonim · Lloji: Tekst pershkrues · Tema: Domethenia e dashurise
- Cfarë është një dashuri? - Një dashuri ka shumë kuptime. Duke filluar nga dashuria për familjen, për mamin, babin, dashuria per një këngë… - Jo, jo!! Po them për dashurinë e lulëzuar midis dy personave. Një dashuri të fortë e cila ...
Autori: L · Lloji: Tekst pershkrues · Tema: Turizmi në Shishtavec
U nisa nga Tirana,në drejtim të Shishtavecit.Ai ndodhet në Kukës,në verilindje të Shqipërisë.Shkova për të parë mrekullitë e fshehura të Shishtavecit.Dua tu tregoj për ndalesën time të parë atje.E cila nga vendasit quhet "Guri i Mëngjesi...
Autori: Orgito Kaloti · Lloji: Tekst pershkrues · Tema: Noizy
Noizy eshte një djalë 36-vjecare, kengetare, tekstshkrues, dhe bizesmen me origjinë Shqiptare, qe jeton ne Durrës-Shqiperi. Eshte i gjatë 1.83cm ka flokë të zi dhe sy te kaf.
Autori: Kevin Çika · Lloji: Tekst pershkrues · Tema: Dimri
Një batanije e bardhemë ka mbuluar gjithçka.Iku vjeshta.Erdhi dimri.Bora dhe akulli janë përhapur kudo.Degët e ngrira të pemëve varen aq shumë sa prekin dëborën që ka mbuluar tokën.Kur acari dhe dëbora pushojnë,jashtë dalin fëmijtë e veg...
Autori: Gloria Zhuli · Lloji: Tekst pershkrues · Tema: Stina e vjeshtes.
Ishte mengjes dhe me ne fund arrita.Pamja ishte mbreslenese.Rrezet e Diellit nuk ishin shume te forta por reflektimi i tyre mbi gjethet e arta e mbushnin vendin plot shkelqim.Gjithe vendi ishte mbuluar nga nje mbulese e arte.Gjethet e rena "kercenin" sipa...
Autori: ajshe aliqkaj · Lloji: Tekst pershkrues · Tema: ese per boren ose dimrin
nje dit duke u zgjuar per tu nisur ne shkoll pash ne dritare se ishte bere gjithqka bardh mu duk se ka shum mjegull por jo kishte rene bore un u gezova shum shkova me nxitim ne shkolli sho se te gjith luanin erdha dhe un ne u kenaqem duke luajtur pastaj h...
Autori: dewsferhytr · Lloji: Tekst pershkrues · Tema: ulza bukuroshja e fjetur e turizmit
Ndonjëherë në bukurinë, ne shikojmë për turistik shumë larg, por ne nuk e shohim, prekim dhe ne mori mundësi ... Kjo është një mollë që ka ndaluar pa dashje për fjalë veten e Ulzës Shkopet e Grykës janë kartolina që janë duke u përp...
Autori: Tuana Durmishi · Lloji: Tekst pershkrues · Tema: Jeta gjate ballafaqimit me Koronavirusin
Viti 2020 nuk ishte edhe aq me fat për ne.Ishte një vit me plot batica e zbatica, me humbje jetësh të shumta afro 2.000000 njerëz ne tërë botën, shkaktar i të gjitha këtyre fatëkeqtsive ishte Covid-19, një virus i ri i cili ishte përhapur nÃ...
Autori: Gloria Zhuli · Lloji: Tekst pershkrues · Tema: Natyra.
Parku kombetar i Dajtit eshte nje park mjaft i vizikuar nga shqipetaret dhe turistet e huaj.Ai ndodhet ne lindje te Tiranes.Dajti ka nje siperfaqe prej 3300 ha dhe eshte nje vend shume i pershtatshem per piknike familjare,sporte,lojera dhe aktivitete in...
Autori: Elidona Duraku · Lloji: Tekst pershkrues · Tema: Ai njeri qe i ben te lehta gjerat e veshtira!
Arsimi konsiderohet si arma më e fuqishme e jetës për të fituar fitore dhe sukses. Kjo përgjegjësi e madhe dhe punë u jepet mësuesve për të ushqyer dhe formuar jetën e të rinjve dhe të ardhmen e vendit të tyre. Mësuesi luan një rol të mad...
Autori: Elidona Duraku · Lloji: Tekst pershkrues · Tema: Kujtimi i femijerise sime
Arush pellushi ka qene dhe eshte kujtimi i femijerise per shume gjenerata.Ai nuk ndahet nga une,eshte sinonim i sigurise dhe stabilitetit.Miku im me i mire,megjithese nuk eshte i vertete,dhe kete mister e kam zbuluar para pak vitesh.Arushi im quhet Tedi.A...
Autori: Ildi Alla · Lloji: Tekst pershkrues · Tema: Faqe ditari
Fillim jave,tashme jam vetem...vetem por ne nje ambjent ku ka shume persona. Ka shume persona?Huh? E cfare dua te them me kete,as vete nuk e di. Sepse ne fakt jam koshient qe une ndihem mire ne cdo moment ne varesi te gjendjes time shpirterore edhe jo p...
Autori: Kanarina Tulla · Lloji: Tekst pershkrues · Tema: Miqesia
Ne fragmentin e meparshem une ju tregova thjesht cfare eshte miqesia dhe cfare e quaj une . Tani une do tju rrefej nje ngjarje e cila lidhet me miqesine. (Emrat e dy personave real do te shfaqen e emra te tjere per te ruajtur privatesine e tyre )Vite me p...
Autori: Eda · Lloji: Tekst pershkrues · Tema: Fshati i gjyshit tim
FSHATI I GJYSHIT TIM Nese do me duhej te zgjidhja te pershkruaja nje teme ku un e gjej veten me se miri do te ishte pershkrimi I fshatit te Gjyshit tim dhe kjo ndodh pasi emocioni,dashuria dhe kenaqesia qe gjyshi trasmentonte ne momentet kur fliste per...




Komentet e fundit!



Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name
Emri:
Email:
Komenti:
Pyetje sigurie
Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =


Copyright © 2011 - 2025 YourLiterary.com | Shqip | Mobile version. All Rights Reserved
Powered by YourLiterary.com