Data e postimit: 2015-01-14 06:48:29 Lexime: 20310

Kur u ndesha për herë të parë me emrin e Gjergj Fishtës ideja e parë që më erdhi në mendje ishte ajo e një heroi legjendash pasi ky emër më bënte shoqëri me Gjergjat e tjerë, të heroit kombëtar, apo atij që vrau bajlozin e zi. Duke lexuar me kalimin e kohës pjesë nga krijimtaria e poetit Fishta, më shumë i detyruar nga rrethanat, sesa si përzgjedhje timen estetike, fillova të kuptoj se ky emër kishte vërtet diçka legjendare, heroike e madhështore njëherësh. Kurse kontakti me veprën e tij monumentale “Lahuta e Malcis” është pak të thuash se ishte shokues për mua. Më duhej shumë punë të kuptoja sa kontekstin historik, aq edhe vetë tekstin e koduar e mesazhet epike që kërkonin spjegime shtesë. Gjene mirë që kisha kë pyesja që të ftillohesha se për çfarë bëhej fjalë, por gjithsesi kjo përpjekje i dha frytet e veta sepse vetë modeli i kësaj vepre të madhe sa letrare aq edhe historike, më shtrëngoi të njihja më shumë Fishtën si krijues e si njeri. Ky ndryshim ishte vërtet fatlum pasi te Fishta fillova të zbuloj njëherësh një model poeti, shkrimtari, gazetari, politikani e poaq patrioti të pashoq, pothuaj unik në llojin e vet, i papërsëritshëm sa mund të tregohemi dorëlëshuar e ta përcaktojmë si gjeni. Vërtet, gjenia e Fishtës ishte e gjithanshme. Nuk ka praktikisht fushë të artit ku ai të mos ketë lëvruar diçka... poema, lirika, drama e tekste në prozë që çmohen si modele të arrira të artit të letrave shqipe. Nuk e di se si mund të ishte më kërkues njeriu kur apelon vetë Hyjninë, madje të duket sikur e akuzon për mosvëmendje ndaj halleve të këtij vendi, “kur gjuan lisat kot me rrufe!” në vend se ato t’ua drejtojë atyre që poeti i stigmatizon si tradhtarë. Duhet vërtet një staturë gjeniu që të barabitesh me forca apo njësi që janë më shumë se ato njerëzoret. E Fishta ishte praktikisht një titan, prandaj nuk i druhej asnjë përballjeje.
Leximet e ndryshme rreth krijimtarisë së Fishtës dhe sidomos njohja me një pjesë të konsiderueshme të produktit të tij letrar, s’mund të kalonte pa më lënë efektet e veta. Kështu sa më tepër që tentoja t’i afrohesha perimetrit imagjinar të krijimtarisë së tij, aq më shumë më largohej ai dhe gati më përmbyste idenë që kisha formuar për të deri në atë moment. Fishta ishte gati një oqean i pafund krijimtarie dhe mua më duket gati e pamundshme njerëzisht, edhe me teknikat e sotme, që njeriu të shkruajë aq shumë e me atë cilësi. Ndoshta kjo është ajo çka i dallon gjenitë e vërtetë nga figurat kalimtare. Më ndërmenden fjalët që një poet tjetër shqiptar Poradeci, thoshte duke cituar Gëten: “Çfarë është gjeniu? Puna!” Pra edhe Fishta si krijues e si njeri ishte një “perpetum mobile”, një punëtor i gjuhës e letrave shqipe. Zaten nuk i është dhënë më kot edhe titulli si Poet Kombëtar, e në këtë shkallë, nuk është e lehtë të ngjitesh. Jo më kot Fishta ka qenë i pari shqiptar që është konsideruar si kandidat për çmimin “Nobel” në letërsi. Dhe të kujtojmë që atëbotë, letërsia shqipe ishte praktikisht e papërkthyer në ndonjë gjuhë tjetër të madhe, siç janë përkthyer sot me dhjetëra shkrimtarë e poetë. Natyrshëm, kur flitet për meritat letrare nuk është e pavend të kujtohet edhe nderimet që i janë bërë së gjalli krijuesit, dhe prandaj ka vend të kujtojmë që Fishta ka qenë gjithashtu i dekoruar nga katër qeveri të ndryshme e akademi prestigjioze, siç ka qenë ajo e Italisë së mes dy luftërave.
Por medaljen më të madhe, Fishtës ia kanë dhënë vetë shqiptarët, të cilët siç dëshmohet, kanë nxënë përmendësh pjesë të tëra të krijimtarisë së tij letrare e sidomos të lahutës.
Kur kujtojmë Fishtën si poet s’mund të dalim në përfundimin se ai ka qenë një politikan i mprehtë e një aktivist i palodhur i çështjes kombëtare. Le të shënojmë së pari se ai ka qenë kryetar i Kongresit të Manastirit, më 1908, ku u vendos alfabeti i njësuar i gjuhës shqipe, praktikisht ky që kemi sot. Më pas atë e shohim si një figurë aktive përgjatë gjithë historisë nga shpallja e pavarësisë e deri sa mbylli sytë pas një jete e cila i ishte dedikuar me mish e shpirt mëkëmbjes së kombit shqiptar.
Fishta ishte prift katolik, i urdhrit françeskan dhe ndoshta për të do të kishte qenë më e lehtë të kryente shërbesat fetare e të shtynte një jetë të qetë brenda mureve të kishës, por ai me vetëdije zgjodhi që të ishte deri në fund një shërbestar i Zotit dhe i kombit të vet. Ky fakt s’mund veçse të na nxisë të kuptojmë se çfarë zjarri vlonte brenda shpirtit të tij saqë të dilte përmbi rehatinë që i garantonte rroba fetare e të vihej në shërbim të një kauze më të madhe sesa ajo e një kleriku “politikisht korrekt”. Prandaj Fishta shquhet në dimensionet e tij sa letrare aq edhe humane, si një model i papërsëritshëm e me gjasë edhe i pakapërcyeshëm.

Vepra te ngjashme

Te dua nene Autori: Klara Noku · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Nenes Tani qe shkruaj nje ndjenje e forte dashurie ngulet tentakulat e saj ne cdo rrahje te zemres time.E keni parasysh madheshtine e oqeanit ,oksigjenin e paster te natyres se virgjer,kupen e pafund qiellore apo lashtesine e shkrimeve ne arkivat miliarda vjeca...	pushimet e mia verore Autori: Emi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: pushimet e mia verore Si qdo her tjeter edhe ket vit pushimet i kalova per mrekulli. Vizitova shum familjar,takova miq te rinj,lexove lektyra te reja dhe bera shum aktivitete te tjera. Vera esht e gjat dhe padyshim se ndonjeher kam ndjer mungese e shokeve dhe arsimtareve p...
Pranvera Autori: Melisa Preçi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Pranvera Pranvera nuk është thjesht stina e parë e vitit.Ajo është stina e rilindjes ,gjallërisë ,ngjyrave ,melodisë .Pranvera është stina ku natyra na buzëqesh të gjithëve .Është kapitulli me shkronja të gjelbërta në librin tonë të jetës . ...	Lumturia Autori: Elvira Sadriju · Lloji: Ese pershkruese · Tema: lumturia I lumtur nuk eshte ai qe e ka me te miren e cdo gjeje por ai qe di te marr me te miren nga gjithecka qe i ndodh pergjate rruges se tij. Gjerat me te bukura duhet te luftosh per ti pasur e kur i ke duhet te luftosh per ti mbajtur. Behu aktor i jetes tend...
Pyelli Autori: Fatjana · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Pyelli I lulezuar Ne duhet te kujdesemi sa me shume per pyjet 🌳🌳. Duke mos i prer sepse pyelli eshte oksigjeni jone ,ne qoft se pyelli do ishte I masakruar nk do mirrja sot fryme .Mos I prisni pemet sepse eshte vendbanimi i shume gjallesave 🦜🐓🕊🐲🐕.Na...	Xhaxhi Autori: Denisa Nisa · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Xhaxhi im Te Kesh nje xhaxhi do te thote te Kesh te gjithe pasurine e botes😍😍...Une jam shume e lumtur qe kam xhaxhin me te mire ne bote 💖💖💖...💖💖💖,,Xhaxhi im eshte ai njeri qe gjithmone I pelqen te jete I thjeshte..dhe eshte I kenaqur me gje...
Ndikimi i politikes ne arsim Autori: Aleks Golemi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Ndikimi i Politikes ne Arsim Lind pyetja: Perse ndodh gjithmone qe poltika triumfon mbi arsim, dhe sidomos mbi mesuesit? Ky eshte nje rast shume i shpeshte qe ndodh ne shoqerine tone. Sidomos kur vjen fjala tek mesuesit te cilet shpesh jane viktima ne kete mes. Ata per vite e vite st...	Piktura Autori: Kledja ^^ · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Domethenia e saj Merr nje flete gjigande te bardhe me penelin ne dore.. E ngjyen ne bojen e zeze,aty i shkon dora pa u menduar 2 here. Dhe vizaton nje pike te zeze. Sado e bardhe ajo flete ishte,te gjitheve na shkon syri tek ajo pike e vogel e zeze. Kalimtaret e shikonin ...
Nena Autori: Xhesilda Paja · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Nena Nëna ! Vetëm fjala “NËNË” të mbush me një pozitivitet që nuk mund ta shpjegosh. Ka kaq shumë gjëra për të thënë, sa nuk di nga t’ia filloj, por dicka është e sigurtë , nuk ka fjalë që mund ta shprehë mirënjohjen që...	prralla pasqyra e jetes sone Autori: aaaaaaaaaaaaaa · Lloji: Ese pershkruese · Tema: prralla cfare eshte ne jeten tone te perditeshme shpesh tregojme peralla te ndryshme .keto perralla ne vetvete perfaqesojne jeten tone ne te gjitha dinmensijonet se saj.jeta jone eshte krahas te tjerave nje loj,nje krijmtari apo nje perralle.jeta si nje gezim dhe trishtim,ci...
Natyra e mrekusllueshme Autori: Adela · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Natyra Ec e c dhe para meje u shfaq nje peisazh i mrekullueshem.Majat e maleve te thepisura,lulet shumengjyreshe,lumi qe rrjedhte me ujin e tij si kristali ishin tri gjerat kryesore qe mrekullonin kete vend.Kodrat te cilat ishin te mbushura me harmonite e femilj...	Te jetosh ne paqe Autori: soana koleci · Lloji: Ese pershkruese · Tema: paqja Paqja eshte si nje rreze drite qe sa here e themi aq me shume shkelqen. jeta eshte nej det me dallge qe ndonjehere kalojme pengesat e ndonjehere jo , ndonjehere e mundim e ndonjehere e mund e ndonjehere humbim. Paqja eshte ...
Nena Autori: Anaili · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Urim per 8 mars Nena eshte emri qe buron si ujvare nga gryka e malit per te rrjedhur ne venat e nje engjelli me emrin femije.Nena eshte nje krijese hyjnore qe si nje shenjt zbret e na mbron nga cdo enderr e frikshme apo rrezik qe na kanoset.Nena eshte krijesa qe shendrr...	pasioni im per biologjine Autori: fatjon bytyqi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: biologjia pasioni im per biologjine prej qe isha femije , kam shetitur shume neper natyre.. gjate ecjes nuk njihja asnje gjallese qe shihja.. Me interesonte te dija shume per natyren .gjate shkuarjes se pare neper fshatra , me pelqente bukurine qe e kishte na...

Komentet e fundit!

---

---

---

---

---

Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name

Emri:

Email:

Komenti:

Pyetje sigurie

Sa eshte shuma e ketyre dy numrave: 1 + 2 =