Data e postimit: 2015-01-14 06:48:29 Lexime: 20244

Kur u ndesha për herë të parë me emrin e Gjergj Fishtës ideja e parë që më erdhi në mendje ishte ajo e një heroi legjendash pasi ky emër më bënte shoqëri me Gjergjat e tjerë, të heroit kombëtar, apo atij që vrau bajlozin e zi. Duke lexuar me kalimin e kohës pjesë nga krijimtaria e poetit Fishta, më shumë i detyruar nga rrethanat, sesa si përzgjedhje timen estetike, fillova të kuptoj se ky emër kishte vërtet diçka legjendare, heroike e madhështore njëherësh. Kurse kontakti me veprën e tij monumentale “Lahuta e Malcis” është pak të thuash se ishte shokues për mua. Më duhej shumë punë të kuptoja sa kontekstin historik, aq edhe vetë tekstin e koduar e mesazhet epike që kërkonin spjegime shtesë. Gjene mirë që kisha kë pyesja që të ftillohesha se për çfarë bëhej fjalë, por gjithsesi kjo përpjekje i dha frytet e veta sepse vetë modeli i kësaj vepre të madhe sa letrare aq edhe historike, më shtrëngoi të njihja më shumë Fishtën si krijues e si njeri. Ky ndryshim ishte vërtet fatlum pasi te Fishta fillova të zbuloj njëherësh një model poeti, shkrimtari, gazetari, politikani e poaq patrioti të pashoq, pothuaj unik në llojin e vet, i papërsëritshëm sa mund të tregohemi dorëlëshuar e ta përcaktojmë si gjeni. Vërtet, gjenia e Fishtës ishte e gjithanshme. Nuk ka praktikisht fushë të artit ku ai të mos ketë lëvruar diçka... poema, lirika, drama e tekste në prozë që çmohen si modele të arrira të artit të letrave shqipe. Nuk e di se si mund të ishte më kërkues njeriu kur apelon vetë Hyjninë, madje të duket sikur e akuzon për mosvëmendje ndaj halleve të këtij vendi, “kur gjuan lisat kot me rrufe!” në vend se ato t’ua drejtojë atyre që poeti i stigmatizon si tradhtarë. Duhet vërtet një staturë gjeniu që të barabitesh me forca apo njësi që janë më shumë se ato njerëzoret. E Fishta ishte praktikisht një titan, prandaj nuk i druhej asnjë përballjeje.
Leximet e ndryshme rreth krijimtarisë së Fishtës dhe sidomos njohja me një pjesë të konsiderueshme të produktit të tij letrar, s’mund të kalonte pa më lënë efektet e veta. Kështu sa më tepër që tentoja t’i afrohesha perimetrit imagjinar të krijimtarisë së tij, aq më shumë më largohej ai dhe gati më përmbyste idenë që kisha formuar për të deri në atë moment. Fishta ishte gati një oqean i pafund krijimtarie dhe mua më duket gati e pamundshme njerëzisht, edhe me teknikat e sotme, që njeriu të shkruajë aq shumë e me atë cilësi. Ndoshta kjo është ajo çka i dallon gjenitë e vërtetë nga figurat kalimtare. Më ndërmenden fjalët që një poet tjetër shqiptar Poradeci, thoshte duke cituar Gëten: “Çfarë është gjeniu? Puna!” Pra edhe Fishta si krijues e si njeri ishte një “perpetum mobile”, një punëtor i gjuhës e letrave shqipe. Zaten nuk i është dhënë më kot edhe titulli si Poet Kombëtar, e në këtë shkallë, nuk është e lehtë të ngjitesh. Jo më kot Fishta ka qenë i pari shqiptar që është konsideruar si kandidat për çmimin “Nobel” në letërsi. Dhe të kujtojmë që atëbotë, letërsia shqipe ishte praktikisht e papërkthyer në ndonjë gjuhë tjetër të madhe, siç janë përkthyer sot me dhjetëra shkrimtarë e poetë. Natyrshëm, kur flitet për meritat letrare nuk është e pavend të kujtohet edhe nderimet që i janë bërë së gjalli krijuesit, dhe prandaj ka vend të kujtojmë që Fishta ka qenë gjithashtu i dekoruar nga katër qeveri të ndryshme e akademi prestigjioze, siç ka qenë ajo e Italisë së mes dy luftërave.
Por medaljen më të madhe, Fishtës ia kanë dhënë vetë shqiptarët, të cilët siç dëshmohet, kanë nxënë përmendësh pjesë të tëra të krijimtarisë së tij letrare e sidomos të lahutës.
Kur kujtojmë Fishtën si poet s’mund të dalim në përfundimin se ai ka qenë një politikan i mprehtë e një aktivist i palodhur i çështjes kombëtare. Le të shënojmë së pari se ai ka qenë kryetar i Kongresit të Manastirit, më 1908, ku u vendos alfabeti i njësuar i gjuhës shqipe, praktikisht ky që kemi sot. Më pas atë e shohim si një figurë aktive përgjatë gjithë historisë nga shpallja e pavarësisë e deri sa mbylli sytë pas një jete e cila i ishte dedikuar me mish e shpirt mëkëmbjes së kombit shqiptar.
Fishta ishte prift katolik, i urdhrit françeskan dhe ndoshta për të do të kishte qenë më e lehtë të kryente shërbesat fetare e të shtynte një jetë të qetë brenda mureve të kishës, por ai me vetëdije zgjodhi që të ishte deri në fund një shërbestar i Zotit dhe i kombit të vet. Ky fakt s’mund veçse të na nxisë të kuptojmë se çfarë zjarri vlonte brenda shpirtit të tij saqë të dilte përmbi rehatinë që i garantonte rroba fetare e të vihej në shërbim të një kauze më të madhe sesa ajo e një kleriku “politikisht korrekt”. Prandaj Fishta shquhet në dimensionet e tij sa letrare aq edhe humane, si një model i papërsëritshëm e me gjasë edhe i pakapërcyeshëm.

Vepra te ngjashme

VENDI IM Autori: SINDI HIMA · Lloji: Ese pershkruese · Tema: VENDI IM ATDHEU ESHTE MBASE PARA SE GJITHASH VENDI KU ROBEROHET SHPIRTI.ATDHEU NUK DO DASHURI TE CUNGUAR.KUSH NUK BEN GJITHCKA PER TE ,AI NUK BEN ASGJE.KUSH NUK I JEP GJITHCKA ATIJ,AI I KA MOHUAR TE GJITHA.ATDHEU ESHTE VENDI KU ROBEROHET SHPIRTI I NJERIUT.NE,SHQIP...	Familja Autori: Jona Ago · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Familja Tani ndihem cudicem, njekohesisht i mbushur me vorbulla ndjesish qe krijohen ne brendesin time, i carmatosur nga vemenedja e cdo mendimi tjeter, i gjendur me nje flet dhe nje laps ne dore, them se tani fytyra ime ka marre nje nur te vecant dhe nje buzqesh...
70-vjetori i pavarsise Autori: silvana patarria · Lloji: Ese pershkruese · Tema: shqiperia Shqiperia,vendi ku u linda, u rrita dhe do vdes.Ky eshte vendi im.Vendi ku shqiponjat fluturojne te lira ne skajet e qiellit.Qdo shqiptar eshte krenar qe mban ate emer sepse shqiperia eshte djepi qe na perkundi qe femije ,eshte djepi I kultures sone.Pse ...	dashuria e nenes Autori: megi kotollaku · Lloji: Ese pershkruese · Tema: dashuria e nenes dashuria e nenes eshte ngrohtesia dhe mbeshtetja me e forte .gjithmone duhet ta dime se nena eshte ajo qe na ka sjelle ne jete dhe eshte kujdesur gjithmone per ne ,prandaj duhet te jemi krenar qe dikush kujdeset per ne, dhe eshte gjithmone aty kur ne ...
ese per paqen ne bote Autori: enxhi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: paqa ne bote ESSE “PAQJA NË BOTË” Verë 2014, bregdet ! Jam zgjuar në orën 6 të mëngjesit dhe jam ulur në shezlonin përpara hotelit. Nuk ka asnjë lëvizje, asnjë zhurmë. Valët e detit ledhatojnë lehtë bregun dhe lëshojnë një melodi konstan...	Pyelli Autori: Fatjana · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Pyelli I lulezuar Ne duhet te kujdesemi sa me shume per pyjet 🌳🌳. Duke mos i prer sepse pyelli eshte oksigjeni jone ,ne qoft se pyelli do ishte I masakruar nk do mirrja sot fryme .Mos I prisni pemet sepse eshte vendbanimi i shume gjallesave 🦜🐓🕊🐲🐕.Na...
pershkrim i shokut tim Autori: xhejmon korca · Lloji: Ese pershkruese · Tema: shoku im Emri im eshte XHejmon,shoku im me i ngushte e ka emrin Eri. Une jam me i gjate se Eri.Eri eshte i qeshur. Ai ka floke te zinj dhe une kafe.Eri ka sy te zinj dhe une sy kafe. Une jam i shkathet kur vrapoj, Eri eshte pak ingathet kur vrapon.	100 vite shtet Autori: albert miftari · Lloji: Ese pershkruese · Tema: 100 vite pavarsi Me duket enderr, shume larg realitetit, kane kaluar plote 100 vjet! Eshte shkruar aq shume histori per njeqind vjet. Eshte qendisur nje flamur, nje histori. Kemi krijuar nje identitet duke bere histori heronjsh. Vitet kalonin dhe çdo nentor festohej zhu...
Ema Bovari Autori: Kjara hoxha · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Pershkrimi i Ema Bovari Nje nga personazhet letrar qe me ka lene me shume mbresa eshte Ema Bovari.Me ka bere pershtypje se ne kohen e saj ishte nje nder vajzat theu tabu,dhe u perfol gjate ne menyren e te te jetuarit. Ema Bovari ishte nje vajze shume e bukur.Syte I kishte te...	Xhaxhi Autori: Denisa Nisa · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Xhaxhi im Te Kesh nje xhaxhi do te thote te Kesh te gjithe pasurine e botes😍😍...Une jam shume e lumtur qe kam xhaxhin me te mire ne bote 💖💖💖...💖💖💖,,Xhaxhi im eshte ai njeri qe gjithmone I pelqen te jete I thjeshte..dhe eshte I kenaqur me gje...
“Per te dashuruar te tjeret duhet para... Autori: Ergita Shkoza · Lloji: Ese pershkruese · Tema: “Per te dashuruar te tjeret duhet para se gjithash te duash veteveten”. Të duash apo të të duan!? Te duash dhe të të duan eshte sikur te ndjesh diellin nga te dyja anet…Dashuria esht ajo ndjenje e çilter qe kush e provon kurre se harron..Te duash dike do te thote te duash e te respektosh te besosh e te xhelozosh. ...	Liria e vendit tim Autori: Erjona Krasniqi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Per lirine e Kosoves Pritem me vite e derisa erdhi dita e shumepritur e lirise sone.Luftuan trimat tane per t'ia japur lirine vendit tone Kosoves.E kundershtuam shkaun dhe luftuam per liri.Tani pra erdhi ajo dite.Tani ne nuk duhet te kundershtojme shqiptaret por te jemi bashk...
Nêna Autori: Lindita Zema · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Ese : Nêna Nênê , kjo fjalë e bukur e gdhendur thellê në zemrën time. Kur kujtoj dashurinê e nënës jeta merr tjetêr kuptim , përkëdheljet e saj tê ëmbla , fjala e ngrohtê rrjedh si lum nê venat e mia dhe atëherê zemra bëhet më e ndjeshme dhe fle...	fshati im Autori: YLLKA ALIU · Lloji: Ese pershkruese · Tema: bukurit e fshatit tim FSHATI IM fshti im eshte nje fshat shume i bukur.Ai ka nje ambient freskues,ky eshte nje fshat ku te njerzit jan shum punetor ata mbjellin ;patate,domate,tranguj,karrota,speca,lakra etj.... Kurse femijet e ketij fshati mesojn sh...

Komentet e fundit!

---

---

---

---

---

Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name

Emri:

Email:

Komenti:

Pyetje sigurie

Sa eshte shuma e ketyre dy numrave: 1 + 2 =