Data e postimit: 2015-01-14 06:48:29 Lexime: 20449

Kur u ndesha për herë të parë me emrin e Gjergj Fishtës ideja e parë që më erdhi në mendje ishte ajo e një heroi legjendash pasi ky emër më bënte shoqëri me Gjergjat e tjerë, të heroit kombëtar, apo atij që vrau bajlozin e zi. Duke lexuar me kalimin e kohës pjesë nga krijimtaria e poetit Fishta, më shumë i detyruar nga rrethanat, sesa si përzgjedhje timen estetike, fillova të kuptoj se ky emër kishte vërtet diçka legjendare, heroike e madhështore njëherësh. Kurse kontakti me veprën e tij monumentale “Lahuta e Malcis” është pak të thuash se ishte shokues për mua. Më duhej shumë punë të kuptoja sa kontekstin historik, aq edhe vetë tekstin e koduar e mesazhet epike që kërkonin spjegime shtesë. Gjene mirë që kisha kë pyesja që të ftillohesha se për çfarë bëhej fjalë, por gjithsesi kjo përpjekje i dha frytet e veta sepse vetë modeli i kësaj vepre të madhe sa letrare aq edhe historike, më shtrëngoi të njihja më shumë Fishtën si krijues e si njeri. Ky ndryshim ishte vërtet fatlum pasi te Fishta fillova të zbuloj njëherësh një model poeti, shkrimtari, gazetari, politikani e poaq patrioti të pashoq, pothuaj unik në llojin e vet, i papërsëritshëm sa mund të tregohemi dorëlëshuar e ta përcaktojmë si gjeni. Vërtet, gjenia e Fishtës ishte e gjithanshme. Nuk ka praktikisht fushë të artit ku ai të mos ketë lëvruar diçka... poema, lirika, drama e tekste në prozë që çmohen si modele të arrira të artit të letrave shqipe. Nuk e di se si mund të ishte më kërkues njeriu kur apelon vetë Hyjninë, madje të duket sikur e akuzon për mosvëmendje ndaj halleve të këtij vendi, “kur gjuan lisat kot me rrufe!” në vend se ato t’ua drejtojë atyre që poeti i stigmatizon si tradhtarë. Duhet vërtet një staturë gjeniu që të barabitesh me forca apo njësi që janë më shumë se ato njerëzoret. E Fishta ishte praktikisht një titan, prandaj nuk i druhej asnjë përballjeje.
Leximet e ndryshme rreth krijimtarisë së Fishtës dhe sidomos njohja me një pjesë të konsiderueshme të produktit të tij letrar, s’mund të kalonte pa më lënë efektet e veta. Kështu sa më tepër që tentoja t’i afrohesha perimetrit imagjinar të krijimtarisë së tij, aq më shumë më largohej ai dhe gati më përmbyste idenë që kisha formuar për të deri në atë moment. Fishta ishte gati një oqean i pafund krijimtarie dhe mua më duket gati e pamundshme njerëzisht, edhe me teknikat e sotme, që njeriu të shkruajë aq shumë e me atë cilësi. Ndoshta kjo është ajo çka i dallon gjenitë e vërtetë nga figurat kalimtare. Më ndërmenden fjalët që një poet tjetër shqiptar Poradeci, thoshte duke cituar Gëten: “Çfarë është gjeniu? Puna!” Pra edhe Fishta si krijues e si njeri ishte një “perpetum mobile”, një punëtor i gjuhës e letrave shqipe. Zaten nuk i është dhënë më kot edhe titulli si Poet Kombëtar, e në këtë shkallë, nuk është e lehtë të ngjitesh. Jo më kot Fishta ka qenë i pari shqiptar që është konsideruar si kandidat për çmimin “Nobel” në letërsi. Dhe të kujtojmë që atëbotë, letërsia shqipe ishte praktikisht e papërkthyer në ndonjë gjuhë tjetër të madhe, siç janë përkthyer sot me dhjetëra shkrimtarë e poetë. Natyrshëm, kur flitet për meritat letrare nuk është e pavend të kujtohet edhe nderimet që i janë bërë së gjalli krijuesit, dhe prandaj ka vend të kujtojmë që Fishta ka qenë gjithashtu i dekoruar nga katër qeveri të ndryshme e akademi prestigjioze, siç ka qenë ajo e Italisë së mes dy luftërave.
Por medaljen më të madhe, Fishtës ia kanë dhënë vetë shqiptarët, të cilët siç dëshmohet, kanë nxënë përmendësh pjesë të tëra të krijimtarisë së tij letrare e sidomos të lahutës.
Kur kujtojmë Fishtën si poet s’mund të dalim në përfundimin se ai ka qenë një politikan i mprehtë e një aktivist i palodhur i çështjes kombëtare. Le të shënojmë së pari se ai ka qenë kryetar i Kongresit të Manastirit, më 1908, ku u vendos alfabeti i njësuar i gjuhës shqipe, praktikisht ky që kemi sot. Më pas atë e shohim si një figurë aktive përgjatë gjithë historisë nga shpallja e pavarësisë e deri sa mbylli sytë pas një jete e cila i ishte dedikuar me mish e shpirt mëkëmbjes së kombit shqiptar.
Fishta ishte prift katolik, i urdhrit françeskan dhe ndoshta për të do të kishte qenë më e lehtë të kryente shërbesat fetare e të shtynte një jetë të qetë brenda mureve të kishës, por ai me vetëdije zgjodhi që të ishte deri në fund një shërbestar i Zotit dhe i kombit të vet. Ky fakt s’mund veçse të na nxisë të kuptojmë se çfarë zjarri vlonte brenda shpirtit të tij saqë të dilte përmbi rehatinë që i garantonte rroba fetare e të vihej në shërbim të një kauze më të madhe sesa ajo e një kleriku “politikisht korrekt”. Prandaj Fishta shquhet në dimensionet e tij sa letrare aq edhe humane, si një model i papërsëritshëm e me gjasë edhe i pakapërcyeshëm.

Vepra te ngjashme

A keni frike nga vetmia? Autori: Anonimous · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Vetmia Vetmi.Qetesi.Shpesh me pelqen te rri vetem.Te shijoj qetesine dhe erresiren.Shpesh ndjehem mire dhe arsyetoj ne keto rrethana.Por kjo qetesi,kjo vetmi me mbeshjell me frike.Me ben te mendoj gjera te paqena,me fut ne nje bote ku shof c'ka nuk mund te shof....	Vendlindja Autori: Kevin Çika · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Cfare eshte vendlindja per mua Zgjohem nje dite te bukur dhe papritur pyes:Cfare eshte vendlindja? Cfare e ben ate kaq te vecante dhe te shtrenjte per cdokend?Por tani qe jam rritur dhe jam bere me e ndjeshme per sa i perket atdheut them me plot goje se cfare eshte per mua.Atdheu esht...
e shtrenjta ime Autori: flutra nuredini · Lloji: Ese pershkruese · Tema: atdheu E shtrenjeta ime! Sot eshte ditelindja jote Festo e shtrenjeta ime Vetem sot harroj hallet Vetem sot,mos mendo te tjeret Nene e dashur,e shtrenjeta ime Te lutem nje here mendo per veten E di se zemra jote kurr nuk u qetesua Gjithenje loti te ...	"PRANVERA" Autori: Ajshe Jakupi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Bukuritë e Pranverës Përshëndetje pranverë!Një stinë që na zgjon e na ringjall.Na ndihmon të gjejmë ajrin dhe ujin ngazëllyes e na emocionon nga yjet e natës...Pranvera është mënyra e natyrës për të thënë "Le të festojmë". Ajri është si një flutur me k...
Familja Autori: Jona Ago · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Familja Tani ndihem cudicem, njekohesisht i mbushur me vorbulla ndjesish qe krijohen ne brendesin time, i carmatosur nga vemenedja e cdo mendimi tjeter, i gjendur me nje flet dhe nje laps ne dore, them se tani fytyra ime ka marre nje nur te vecant dhe nje buzqesh...	A JU KA NDODHUR Autori: fitore berisha · Lloji: Ese pershkruese · Tema: shoqeria Shoqeria ,miqet nuk jan thjesht një ngrup njerzish, me të cilët thjesht kalon koh me ta dhe bën muhabet.Miqët e zemres jan njerzit me të cilet gjen harmonin ,përkrahjen tek ta por jo vëtëm kaq me ta i arrin bashk sukseset, gabimet,budallalla...
SHOKU IM Autori: parid teuta naska · Lloji: Ese pershkruese · Tema: DUHET te pershkruajme shokun e ngushte Shoku im i ngushte quhet Andri.Ai ka sy bojeqielli dhe floke te verdhe,eshte i gjate dhe pak i shendoshe.Andri eshte djale shume inteligjent,lexon shume libra.Atij i pelqen te degjoje muzike, dhe te luaj ne internet.Andri me ndihmon shpesh te zgjidh ushtr...	Valbona Autori: Adela Cela · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Valbona Valbona nuk eshte thjesht nje destinacion natyror i Shqiperise,ajo eshte nje perzierie dukurish interesante,si e gjithe pjesa tjeter e Alpeve Shqipetare,qe mberthen bashke kuptimet e te bukures.Valbona te tregon madheshtine e saj permes maleve hijerenda,t...
Dashuria Autori: Alberina · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Mesova Kam mësuar që dashuria lëndon atëherë kur ti nuk e pret. . .që gjërat e bukura nuk zgjasin. . .që të ëndërrosh është më mirë se të jetosh. . .që ka ëndrra të cilat nuk bëhen kurrë realitet. . .që një njeri sado i mirë që mund të ...	Gjyshi im Autori: Edonis Buzhala · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Gjysh,Dashuri Personi me zemren me te madhe ne kete bote,personi qe me degjonte sa here flisja kot,personi qe me tregonte perralla qe tme zinte gjumi,personi i vetem qe ngado qe shkonte sa here qe me shikonte kishte gjithmon nje tufe me lule per mua,personi qe me eduk...
NATA Autori: ANONIM · Lloji: Ese pershkruese · Tema: NATA:Mund te jepni mendimet tuaja ? Nata ka gjithcka. Henat kane tendencen qe te sjellin pergjigje dhe mesime. Drita e dites terheq vendimet. Realiteti dhe trillimi shkrihen ne erresire dhe poshte yjeve, si ne nje roman surreal te pikturuar nga tingujt, ngjyrat, aromat, shijet dashurite dh...	Kur ke humbur guximin ke humbur vetveten Autori: Anxhela Hasankolli · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Humbja e guximit Secilit prej nesh mund t'i kete ndodhur dicka nga e cila mund te jete lenduar apo merzitur.Edhe mua me ka ndoshur te perjetoj caste dhe momente te tilla,shume here e kam ndjere veten te fyer nga dikush,por nuk kam patur kurre guxim te perballem me te.Sa k...
Kitara Autori: Esnaida Mullaj · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Pershkrimi i nje objekti (Kitara) Nese do te flisja per boten muzikore, e para gje qe me shfaqet ne mendje eshte kitara, kjo vegel muzikore pa te cilen muzika do te ishte e manget. Pamja e saj eshte vertet nje enigme. Eshte e pabesueshme te mendosh qe nga je dru te cilit i eshte dhene nje...	7 marsi dhe 8 marsi Autori: Lion Braka · Lloji: Ese pershkruese · Tema: ese per 8 marsin dhe 7 marsin 8 marsi siq njihet dita nderkombetare e gruas,eshte nje nder ditets me te veqanta te nenave dhe gjitha grave qe ndodhen ne trojet shqipetare,kjo dit e shenon nje mesazh per te gjith nenat shqipetare ku do qe jane neper bote.kjo dit me patjeter duhet qe ...

Komentet e fundit!

---

---

---

---

---

Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name

Emri:

Email:

Komenti:

Pyetje sigurie

Sa eshte shuma e ketyre dy numrave: 1 + 2 =