Data e postimit: 2015-01-14 06:48:29 Lexime: 20243

Kur u ndesha për herë të parë me emrin e Gjergj Fishtës ideja e parë që më erdhi në mendje ishte ajo e një heroi legjendash pasi ky emër më bënte shoqëri me Gjergjat e tjerë, të heroit kombëtar, apo atij që vrau bajlozin e zi. Duke lexuar me kalimin e kohës pjesë nga krijimtaria e poetit Fishta, më shumë i detyruar nga rrethanat, sesa si përzgjedhje timen estetike, fillova të kuptoj se ky emër kishte vërtet diçka legjendare, heroike e madhështore njëherësh. Kurse kontakti me veprën e tij monumentale “Lahuta e Malcis” është pak të thuash se ishte shokues për mua. Më duhej shumë punë të kuptoja sa kontekstin historik, aq edhe vetë tekstin e koduar e mesazhet epike që kërkonin spjegime shtesë. Gjene mirë që kisha kë pyesja që të ftillohesha se për çfarë bëhej fjalë, por gjithsesi kjo përpjekje i dha frytet e veta sepse vetë modeli i kësaj vepre të madhe sa letrare aq edhe historike, më shtrëngoi të njihja më shumë Fishtën si krijues e si njeri. Ky ndryshim ishte vërtet fatlum pasi te Fishta fillova të zbuloj njëherësh një model poeti, shkrimtari, gazetari, politikani e poaq patrioti të pashoq, pothuaj unik në llojin e vet, i papërsëritshëm sa mund të tregohemi dorëlëshuar e ta përcaktojmë si gjeni. Vërtet, gjenia e Fishtës ishte e gjithanshme. Nuk ka praktikisht fushë të artit ku ai të mos ketë lëvruar diçka... poema, lirika, drama e tekste në prozë që çmohen si modele të arrira të artit të letrave shqipe. Nuk e di se si mund të ishte më kërkues njeriu kur apelon vetë Hyjninë, madje të duket sikur e akuzon për mosvëmendje ndaj halleve të këtij vendi, “kur gjuan lisat kot me rrufe!” në vend se ato t’ua drejtojë atyre që poeti i stigmatizon si tradhtarë. Duhet vërtet një staturë gjeniu që të barabitesh me forca apo njësi që janë më shumë se ato njerëzoret. E Fishta ishte praktikisht një titan, prandaj nuk i druhej asnjë përballjeje.
Leximet e ndryshme rreth krijimtarisë së Fishtës dhe sidomos njohja me një pjesë të konsiderueshme të produktit të tij letrar, s’mund të kalonte pa më lënë efektet e veta. Kështu sa më tepër që tentoja t’i afrohesha perimetrit imagjinar të krijimtarisë së tij, aq më shumë më largohej ai dhe gati më përmbyste idenë që kisha formuar për të deri në atë moment. Fishta ishte gati një oqean i pafund krijimtarie dhe mua më duket gati e pamundshme njerëzisht, edhe me teknikat e sotme, që njeriu të shkruajë aq shumë e me atë cilësi. Ndoshta kjo është ajo çka i dallon gjenitë e vërtetë nga figurat kalimtare. Më ndërmenden fjalët që një poet tjetër shqiptar Poradeci, thoshte duke cituar Gëten: “Çfarë është gjeniu? Puna!” Pra edhe Fishta si krijues e si njeri ishte një “perpetum mobile”, një punëtor i gjuhës e letrave shqipe. Zaten nuk i është dhënë më kot edhe titulli si Poet Kombëtar, e në këtë shkallë, nuk është e lehtë të ngjitesh. Jo më kot Fishta ka qenë i pari shqiptar që është konsideruar si kandidat për çmimin “Nobel” në letërsi. Dhe të kujtojmë që atëbotë, letërsia shqipe ishte praktikisht e papërkthyer në ndonjë gjuhë tjetër të madhe, siç janë përkthyer sot me dhjetëra shkrimtarë e poetë. Natyrshëm, kur flitet për meritat letrare nuk është e pavend të kujtohet edhe nderimet që i janë bërë së gjalli krijuesit, dhe prandaj ka vend të kujtojmë që Fishta ka qenë gjithashtu i dekoruar nga katër qeveri të ndryshme e akademi prestigjioze, siç ka qenë ajo e Italisë së mes dy luftërave.
Por medaljen më të madhe, Fishtës ia kanë dhënë vetë shqiptarët, të cilët siç dëshmohet, kanë nxënë përmendësh pjesë të tëra të krijimtarisë së tij letrare e sidomos të lahutës.
Kur kujtojmë Fishtën si poet s’mund të dalim në përfundimin se ai ka qenë një politikan i mprehtë e një aktivist i palodhur i çështjes kombëtare. Le të shënojmë së pari se ai ka qenë kryetar i Kongresit të Manastirit, më 1908, ku u vendos alfabeti i njësuar i gjuhës shqipe, praktikisht ky që kemi sot. Më pas atë e shohim si një figurë aktive përgjatë gjithë historisë nga shpallja e pavarësisë e deri sa mbylli sytë pas një jete e cila i ishte dedikuar me mish e shpirt mëkëmbjes së kombit shqiptar.
Fishta ishte prift katolik, i urdhrit françeskan dhe ndoshta për të do të kishte qenë më e lehtë të kryente shërbesat fetare e të shtynte një jetë të qetë brenda mureve të kishës, por ai me vetëdije zgjodhi që të ishte deri në fund një shërbestar i Zotit dhe i kombit të vet. Ky fakt s’mund veçse të na nxisë të kuptojmë se çfarë zjarri vlonte brenda shpirtit të tij saqë të dilte përmbi rehatinë që i garantonte rroba fetare e të vihej në shërbim të një kauze më të madhe sesa ajo e një kleriku “politikisht korrekt”. Prandaj Fishta shquhet në dimensionet e tij sa letrare aq edhe humane, si një model i papërsëritshëm e me gjasë edhe i pakapërcyeshëm.

Vepra te ngjashme

Shpata e Skenderbeut Autori: Ledia Stafa · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Pershkrimi i shpates se Skenderbeut Te Gjithe e njohim Skenderbeun dhe ndikimit e tij ne Shqiperi. Por lufterat qe ai zhvillonte gjithmone mbante me vete shpaten e tij, te cilen e quante si pjese e gjymtyreve te tij. Skenderbeu nuk jeton me, por ai eshte i meshiruar pikerisht te shpata qe...	Ese Informative Autori: Joana Prifti · Lloji: Ese pershkruese · Tema: komunikimi virtual Apolonia është qyteti antik në Shqipëri ndër më të mëdhenjtë në pellgun e Adriatikut dhe më i përmenduri ndër 30 qytetet e tjera, me të njëjtin emër, të kohës antike.Hulumtimet e para për Apoloninë i kemi nga studiues dhe shtegtarë t�...
Ku ndodh efekti serre? Autori: Niko Vincani · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Efekti serre Atmosfera e Tokes eshte unike,krahasuar me planetet e tjere te sistemit tone diellor.Per shkak te ekzistences se saj,ne planetin tone ka jete.Ne toke do te kishte diferenca te medha midis temperaturave te dites dhe te nates nese nuk do te ishte atmosfera,...	Shpresa Autori: Anonim · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Ese per" Shpresen" Shpresa na mban gjalle. Ajo eshte gershetimi i te mirave ne kete jete. Po nuk pate shprese je asgje je nje njeri bosh qe iken vetem ku te te cojne kembet dukesh i pa orientua pa busull .Jeta ka te mira dhe te keqija, ajo eshte e mbushur plpt rreziqe me ...
Përfytyroni sikur keni fituar një çmi... Autori: Erisa Janku · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Përfytyroni sikur keni fituar një çmim të rëndësishëm dhe duhet të mbani një fjalim në ceremoninë e ndarjes së çmimeve. KË do falenderoni dhe PSE? -Dukeni shumë e lumtur.Lexohet në sytë tuaj.Sigurisht,ky është një çmim që as sytë nuk mund ta arrijnë! -Kur nisa punën time drejt këtij labirinti të panjohur,të pazbuluar, mendova se do të pengohesha me gurin më të vogël. Kësaj vajze...	pasioni im per biologjine Autori: fatjon bytyqi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: biologjia pasioni im per biologjine prej qe isha femije , kam shetitur shume neper natyre.. gjate ecjes nuk njihja asnje gjallese qe shihja.. Me interesonte te dija shume per natyren .gjate shkuarjes se pare neper fshatra , me pelqente bukurine qe e kishte na...
DETI ADREATIK Autori: SAIDE PNISHI · Lloji: Ese pershkruese · Tema: PËR DETIN Deti Adreatik O deti i kalter Me valet e tua Nëra pas tjetres Hiq pa pushu Nëna gjyshe ka ardh Te ti me u fresku Valet e detit shkojn Shala shala nëna gjyshe Lahet si peshki e si ngjala Valet e detit shkojn Nëra pas tjetres Hiq ...	ekskursioni Autori: emily · Lloji: Ese pershkruese · Tema: ekskursioni me i bukur Vitin e kaluar shkuam ne nje ekskursion shume te bukur qe s'mund te harrohet lehte.Ne planifikuam qe te shkonim ne Tiran atje do te shkonim te Cineplex pra te kinemaja me pas te blur dhe te city park.Ne u nisem ne oren 8:00,rruga ishte e gjate por ne e ka...
Lufta ,fataliteti i jetes njerezore Autori: Xheni Lime · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Ese Shume vende si dhe vendi yme eshte perballur me lufterat. Pro a jane lufterat fataliteti i jetes se njeriut ? Shume luftera kane pasur pasoja dhe deme te konsiderueshme si ne njerez ashtu edhe ne deme materiale. Po nga Kane ardhur keto luftera ??...	dashuria Autori: H.V · Lloji: Ese pershkruese · Tema: ndjenja e dashuris - Pyetja e pare qe me lindi duke filluar kete ese:Ku ta marre motivimin? Mosha qe jam tani nuk me bind qe jam dashuruar ndonjeher.Per sa i takon pelqimeve,mendoj se qdo njeri i perjeton ato,dhe une deri tani i kam perjetuar.Por dashuria,eshte diqka me e...
Pranvera Autori: madita syla · Lloji: Ese pershkruese · Tema: pranvera freski e zemrave tona "Pranvera frski e zemrave tona" Pranvera nje stine aq e bukur qe me natyren e saj ajo te mahnit.Ne pranverë cicerima e zogjeve nuk ndalet.Me freskine e saj ajo i buzeqesh zemrat e te gjitheve.Pranvera stina me e bukur e vitit qe fillon me 21 mars dhe ...	Në vjeshtë Autori: Melissa Guri · Lloji: Ese pershkruese · Tema: stina e vjeshtes vecorite e saj Tashme cdo gje ka marre nje pamje tjeter.Toka ka veshur nje fustan te mendafshte prej argjendi.Gjethet e lehta si pupla bien dalengadale.Pemet zhvishen.Shiu bje pa pushim. Kercitjet e gjetheve te thara degjohen kudo.Zhurmat e natyres, ndryshojne, behen m...
Dimri filloi Autori: Valdrina Hafizi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Dimri në qytetin tim U zgjova në mengjes si çdo ditë të përhershme.Shkoj me vrap të hapë dritaren,po ç'të shoh? Një borë e lehtë kishte mbuluar kopshtin tim.Me të vërtetë mu kënaq zemra kur pashë se kishte rënë borë.Ishte datë 30 nëntor,shoqja ime kisht...	dashuria e vertete s ka nevoje pe... Autori: une · Lloji: Ese pershkruese · Tema: dashueia e vertete kjo histori eshte per te gjithe qe kane prane nje mik qe ben gjithcka per te dhe kurre ai se kupton se nga nje miqesi e vertete lind nje dashutri e thelle .Pra pikerishte keta persona na bejme te vuajme cdo dit...

Komentet e fundit!

---

---

---

---

---

Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name

Emri:

Email:

Komenti:

Pyetje sigurie

Sa eshte shuma e ketyre dy numrave: 1 + 2 =