Data e postimit: 2015-01-14 06:48:29 Lexime: 20371

Kur u ndesha për herë të parë me emrin e Gjergj Fishtës ideja e parë që më erdhi në mendje ishte ajo e një heroi legjendash pasi ky emër më bënte shoqëri me Gjergjat e tjerë, të heroit kombëtar, apo atij që vrau bajlozin e zi. Duke lexuar me kalimin e kohës pjesë nga krijimtaria e poetit Fishta, më shumë i detyruar nga rrethanat, sesa si përzgjedhje timen estetike, fillova të kuptoj se ky emër kishte vërtet diçka legjendare, heroike e madhështore njëherësh. Kurse kontakti me veprën e tij monumentale “Lahuta e Malcis” është pak të thuash se ishte shokues për mua. Më duhej shumë punë të kuptoja sa kontekstin historik, aq edhe vetë tekstin e koduar e mesazhet epike që kërkonin spjegime shtesë. Gjene mirë që kisha kë pyesja që të ftillohesha se për çfarë bëhej fjalë, por gjithsesi kjo përpjekje i dha frytet e veta sepse vetë modeli i kësaj vepre të madhe sa letrare aq edhe historike, më shtrëngoi të njihja më shumë Fishtën si krijues e si njeri. Ky ndryshim ishte vërtet fatlum pasi te Fishta fillova të zbuloj njëherësh një model poeti, shkrimtari, gazetari, politikani e poaq patrioti të pashoq, pothuaj unik në llojin e vet, i papërsëritshëm sa mund të tregohemi dorëlëshuar e ta përcaktojmë si gjeni. Vërtet, gjenia e Fishtës ishte e gjithanshme. Nuk ka praktikisht fushë të artit ku ai të mos ketë lëvruar diçka... poema, lirika, drama e tekste në prozë që çmohen si modele të arrira të artit të letrave shqipe. Nuk e di se si mund të ishte më kërkues njeriu kur apelon vetë Hyjninë, madje të duket sikur e akuzon për mosvëmendje ndaj halleve të këtij vendi, “kur gjuan lisat kot me rrufe!” në vend se ato t’ua drejtojë atyre që poeti i stigmatizon si tradhtarë. Duhet vërtet një staturë gjeniu që të barabitesh me forca apo njësi që janë më shumë se ato njerëzoret. E Fishta ishte praktikisht një titan, prandaj nuk i druhej asnjë përballjeje.
Leximet e ndryshme rreth krijimtarisë së Fishtës dhe sidomos njohja me një pjesë të konsiderueshme të produktit të tij letrar, s’mund të kalonte pa më lënë efektet e veta. Kështu sa më tepër që tentoja t’i afrohesha perimetrit imagjinar të krijimtarisë së tij, aq më shumë më largohej ai dhe gati më përmbyste idenë që kisha formuar për të deri në atë moment. Fishta ishte gati një oqean i pafund krijimtarie dhe mua më duket gati e pamundshme njerëzisht, edhe me teknikat e sotme, që njeriu të shkruajë aq shumë e me atë cilësi. Ndoshta kjo është ajo çka i dallon gjenitë e vërtetë nga figurat kalimtare. Më ndërmenden fjalët që një poet tjetër shqiptar Poradeci, thoshte duke cituar Gëten: “Çfarë është gjeniu? Puna!” Pra edhe Fishta si krijues e si njeri ishte një “perpetum mobile”, një punëtor i gjuhës e letrave shqipe. Zaten nuk i është dhënë më kot edhe titulli si Poet Kombëtar, e në këtë shkallë, nuk është e lehtë të ngjitesh. Jo më kot Fishta ka qenë i pari shqiptar që është konsideruar si kandidat për çmimin “Nobel” në letërsi. Dhe të kujtojmë që atëbotë, letërsia shqipe ishte praktikisht e papërkthyer në ndonjë gjuhë tjetër të madhe, siç janë përkthyer sot me dhjetëra shkrimtarë e poetë. Natyrshëm, kur flitet për meritat letrare nuk është e pavend të kujtohet edhe nderimet që i janë bërë së gjalli krijuesit, dhe prandaj ka vend të kujtojmë që Fishta ka qenë gjithashtu i dekoruar nga katër qeveri të ndryshme e akademi prestigjioze, siç ka qenë ajo e Italisë së mes dy luftërave.
Por medaljen më të madhe, Fishtës ia kanë dhënë vetë shqiptarët, të cilët siç dëshmohet, kanë nxënë përmendësh pjesë të tëra të krijimtarisë së tij letrare e sidomos të lahutës.
Kur kujtojmë Fishtën si poet s’mund të dalim në përfundimin se ai ka qenë një politikan i mprehtë e një aktivist i palodhur i çështjes kombëtare. Le të shënojmë së pari se ai ka qenë kryetar i Kongresit të Manastirit, më 1908, ku u vendos alfabeti i njësuar i gjuhës shqipe, praktikisht ky që kemi sot. Më pas atë e shohim si një figurë aktive përgjatë gjithë historisë nga shpallja e pavarësisë e deri sa mbylli sytë pas një jete e cila i ishte dedikuar me mish e shpirt mëkëmbjes së kombit shqiptar.
Fishta ishte prift katolik, i urdhrit françeskan dhe ndoshta për të do të kishte qenë më e lehtë të kryente shërbesat fetare e të shtynte një jetë të qetë brenda mureve të kishës, por ai me vetëdije zgjodhi që të ishte deri në fund një shërbestar i Zotit dhe i kombit të vet. Ky fakt s’mund veçse të na nxisë të kuptojmë se çfarë zjarri vlonte brenda shpirtit të tij saqë të dilte përmbi rehatinë që i garantonte rroba fetare e të vihej në shërbim të një kauze më të madhe sesa ajo e një kleriku “politikisht korrekt”. Prandaj Fishta shquhet në dimensionet e tij sa letrare aq edhe humane, si një model i papërsëritshëm e me gjasë edhe i pakapërcyeshëm.

Vepra te ngjashme

keto me mesoi jeta Autori: fjori · Lloji: Ese pershkruese · Tema: jeta Erdha ne jete,mes lumturise,buzeqeshjes,ngrohtesis.U rrita sikur te isha princeshe dhe jo sikur te isha 1 femije si gjithe te tjeret Por kjo gje nuk zgjati shum.....Eshte bukur te kujtoj momentet kur qeshja e lire,kur bridhja rrugicave te cdo lagjeve e lu...	natyra eshte vet jeta Autori: rugen · Lloji: Ese pershkruese · Tema: NATYRA Natyra eshte gjeja me e bukur qe ekziston.Eshte gjeja me me vlere,gjeja me e cmuar,eshte vete jeta.Por,njeriu e ka demtuar dhe ndryshuar ate,e ka ndotur ajrin dhe token,e ka ndotur ujin,vete jeten.Kjo nuk eshte aspak e drejte. Kur viziton zonat e papreku...
SHTEPIA E GJYSHERVE Autori: Kejsi Dermyshi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: MJALTI Sa here qe shkoi tek shtepia e gjyshes neper mend me vijne te gjitha kujtimet e bukura qe kam kaluar ne shtepine me te ngrohte ne bote.Ne ate shtepi une ndihem si vajza me e lumtur ne te gjithe mbare boten, SEPSE NE ATE SHTEPI UNE GJEJ KARAKTERIN TIM TE V...	ese kimie Autori: fatjon · Lloji: Ese pershkruese · Tema: shqiperia …………….Nje kohe lufterash , pergjakjesh, vrasjesh masakrash , lotesh Smund te te shihte syri vecse vrasje pushtime , nuk degjoje gje tjeter pervec te krisurave te armeve , kemba shkelte vec ne vende te minuara. Nje periudhe tranzicioni per te g...
Pershkrim peizazhi Autori: Spiro Zoga · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Pershkrimi i nje peizazhi Ndersa vazhdoja rrugen i qete para syve te mij u shfaq nje peizazh i mrekullueshem. Ne sfond dukeshin malet e thepisura, me majat e mprehta si te nje lapsi qe sapo kishte dale nga mprehesja.Hija e tyre e rende binte neper te gjithe luginen e poshte. Tek k...	e shtrenjta ime Autori: flutra nuredini · Lloji: Ese pershkruese · Tema: atdheu E shtrenjeta ime! Sot eshte ditelindja jote Festo e shtrenjeta ime Vetem sot harroj hallet Vetem sot,mos mendo te tjeret Nene e dashur,e shtrenjeta ime Te lutem nje here mendo per veten E di se zemra jote kurr nuk u qetesua Gjithenje loti te ...
Ku ndodh efekti serre? Autori: Niko Vincani · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Efekti serre Atmosfera e Tokes eshte unike,krahasuar me planetet e tjere te sistemit tone diellor.Per shkak te ekzistences se saj,ne planetin tone ka jete.Ne toke do te kishte diferenca te medha midis temperaturave te dites dhe te nates nese nuk do te ishte atmosfera,...	Sikur te kisha edhe pakez jete Autori: Eduart Hoxha · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Sikur te kisha edhe pakez jete ... sa jete mizore! As njehere nuk jam menduar kaq shume sa jam menduar keto dite. As njehere nuk kam provuar ta kuptoj jeten sic e kam provuar ta kuptoj keto dite... Deri dje isha i lumtur, dhe e jetoja jeten ashtu si me vinte ne kuptimin e mire te saj.....
ESE Autori: vjollca · Lloji: Ese pershkruese · Tema: MATURANTET ESE:MATURANTET Te shkruash per nje tem kaq te rendesishme nuk eshte fare e lehte sepse qdo bashkim i shkronjave te jep nje ndjenje te re qdo bashkim i fjaleve te kujton diqka te shkuar ndersa qdo lot qe pikon nga syri te kujton nje te kaluar sa veshtir...	Marredhenia ime me shkollen Autori: SUEJD SEJRANI · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Si ndihem une ne shkolle MARRDHENIA IME ME SHKOLLEN Shkolla është padyshim institucioni më i rëndësishem për të gjithë.Në shkollë fillojne kujtimet e para te bukura me mesues e shoke.Shkolla eshte baza ku ti fillon jeten e po ashtu fillon udhen e dijes aty fuqizohesh...
Libri Autori: Elma Ibishi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Libri Te flasesh per libri te nevojiten shum fjal te bukura . UN sot vendosa ta marr temen e librit . Ne sot e japim maksimumin ton vetem per jeten e metutshme . Libri eshte shoki i jetes ,pa nje liber smund te jetojm sepse libri eshte shum i vleshem per jetat ...	autobiografia Autori: Anamika · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Kush jam une ? Une Quhem Anamika . Jam nje vajze 15-vjecare dhe kam lindur me: 26/02/2000. Jam ne kete bote te madhe per te qene ose per te arritur te jem nje perzonazh pozitiv i saj . Qe e vogel endrra ime ka qene te behesha nje balerine e zonja . I'a arrita qellimit ...
Gezuar 8 marsi! Autori: Diarta Rexhepi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Nena Per ty nene! Nisa te shkruaj per ty thesari im i cmuar, por kujtova se nuk mjafton nje jete e tere per te shkruar per qenien me te dashur ne jete. Si mund te ekzistoj nje person kaq I persosur sa ty nene? Ti qe me linde, me mesove te dua, te qesh, te ...	Football Autori: Futbollisti · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Futbolli nuk eshte vetem 1 loj. Futbolli per mua nuk eshte vetem nje loj,per mua eshte nje dicka qe sdo e harroj kurr.Futbolli eshte nje loj qe me ka ber te lumtur,per te qar,te merzitur,te guximshem,te qeshur.Futbolli eshte ajo qe un stervitem cdo dite.NE cdo ndeshje futbolli mundohem ...

Komentet e fundit!

---

---

---

---

---

Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name

Emri:

Email:

Komenti:

Pyetje sigurie

Sa eshte shuma e ketyre dy numrave: 1 + 2 =