Data e postimit: 2015-01-14 06:48:29 Lexime: 20007

Kur u ndesha për herë të parë me emrin e Gjergj Fishtës ideja e parë që më erdhi në mendje ishte ajo e një heroi legjendash pasi ky emër më bënte shoqëri me Gjergjat e tjerë, të heroit kombëtar, apo atij që vrau bajlozin e zi. Duke lexuar me kalimin e kohës pjesë nga krijimtaria e poetit Fishta, më shumë i detyruar nga rrethanat, sesa si përzgjedhje timen estetike, fillova të kuptoj se ky emër kishte vërtet diçka legjendare, heroike e madhështore njëherësh. Kurse kontakti me veprën e tij monumentale “Lahuta e Malcis” është pak të thuash se ishte shokues për mua. Më duhej shumë punë të kuptoja sa kontekstin historik, aq edhe vetë tekstin e koduar e mesazhet epike që kërkonin spjegime shtesë. Gjene mirë që kisha kë pyesja që të ftillohesha se për çfarë bëhej fjalë, por gjithsesi kjo përpjekje i dha frytet e veta sepse vetë modeli i kësaj vepre të madhe sa letrare aq edhe historike, më shtrëngoi të njihja më shumë Fishtën si krijues e si njeri. Ky ndryshim ishte vërtet fatlum pasi te Fishta fillova të zbuloj njëherësh një model poeti, shkrimtari, gazetari, politikani e poaq patrioti të pashoq, pothuaj unik në llojin e vet, i papërsëritshëm sa mund të tregohemi dorëlëshuar e ta përcaktojmë si gjeni. Vërtet, gjenia e Fishtës ishte e gjithanshme. Nuk ka praktikisht fushë të artit ku ai të mos ketë lëvruar diçka... poema, lirika, drama e tekste në prozë që çmohen si modele të arrira të artit të letrave shqipe. Nuk e di se si mund të ishte më kërkues njeriu kur apelon vetë Hyjninë, madje të duket sikur e akuzon për mosvëmendje ndaj halleve të këtij vendi, “kur gjuan lisat kot me rrufe!” në vend se ato t’ua drejtojë atyre që poeti i stigmatizon si tradhtarë. Duhet vërtet një staturë gjeniu që të barabitesh me forca apo njësi që janë më shumë se ato njerëzoret. E Fishta ishte praktikisht një titan, prandaj nuk i druhej asnjë përballjeje.
Leximet e ndryshme rreth krijimtarisë së Fishtës dhe sidomos njohja me një pjesë të konsiderueshme të produktit të tij letrar, s’mund të kalonte pa më lënë efektet e veta. Kështu sa më tepër që tentoja t’i afrohesha perimetrit imagjinar të krijimtarisë së tij, aq më shumë më largohej ai dhe gati më përmbyste idenë që kisha formuar për të deri në atë moment. Fishta ishte gati një oqean i pafund krijimtarie dhe mua më duket gati e pamundshme njerëzisht, edhe me teknikat e sotme, që njeriu të shkruajë aq shumë e me atë cilësi. Ndoshta kjo është ajo çka i dallon gjenitë e vërtetë nga figurat kalimtare. Më ndërmenden fjalët që një poet tjetër shqiptar Poradeci, thoshte duke cituar Gëten: “Çfarë është gjeniu? Puna!” Pra edhe Fishta si krijues e si njeri ishte një “perpetum mobile”, një punëtor i gjuhës e letrave shqipe. Zaten nuk i është dhënë më kot edhe titulli si Poet Kombëtar, e në këtë shkallë, nuk është e lehtë të ngjitesh. Jo më kot Fishta ka qenë i pari shqiptar që është konsideruar si kandidat për çmimin “Nobel” në letërsi. Dhe të kujtojmë që atëbotë, letërsia shqipe ishte praktikisht e papërkthyer në ndonjë gjuhë tjetër të madhe, siç janë përkthyer sot me dhjetëra shkrimtarë e poetë. Natyrshëm, kur flitet për meritat letrare nuk është e pavend të kujtohet edhe nderimet që i janë bërë së gjalli krijuesit, dhe prandaj ka vend të kujtojmë që Fishta ka qenë gjithashtu i dekoruar nga katër qeveri të ndryshme e akademi prestigjioze, siç ka qenë ajo e Italisë së mes dy luftërave.
Por medaljen më të madhe, Fishtës ia kanë dhënë vetë shqiptarët, të cilët siç dëshmohet, kanë nxënë përmendësh pjesë të tëra të krijimtarisë së tij letrare e sidomos të lahutës.
Kur kujtojmë Fishtën si poet s’mund të dalim në përfundimin se ai ka qenë një politikan i mprehtë e një aktivist i palodhur i çështjes kombëtare. Le të shënojmë së pari se ai ka qenë kryetar i Kongresit të Manastirit, më 1908, ku u vendos alfabeti i njësuar i gjuhës shqipe, praktikisht ky që kemi sot. Më pas atë e shohim si një figurë aktive përgjatë gjithë historisë nga shpallja e pavarësisë e deri sa mbylli sytë pas një jete e cila i ishte dedikuar me mish e shpirt mëkëmbjes së kombit shqiptar.
Fishta ishte prift katolik, i urdhrit françeskan dhe ndoshta për të do të kishte qenë më e lehtë të kryente shërbesat fetare e të shtynte një jetë të qetë brenda mureve të kishës, por ai me vetëdije zgjodhi që të ishte deri në fund një shërbestar i Zotit dhe i kombit të vet. Ky fakt s’mund veçse të na nxisë të kuptojmë se çfarë zjarri vlonte brenda shpirtit të tij saqë të dilte përmbi rehatinë që i garantonte rroba fetare e të vihej në shërbim të një kauze më të madhe sesa ajo e një kleriku “politikisht korrekt”. Prandaj Fishta shquhet në dimensionet e tij sa letrare aq edhe humane, si një model i papërsëritshëm e me gjasë edhe i pakapërcyeshëm.

Vepra te ngjashme

Ai... Autori: ajo goca · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Ai... Nuk e di nga t'ia filloj,pasi eshte shume e veshtire te pershkruash dike si ai.Po flas per nje person qe arriti te ndryshoje jeten time,ashtu sic askush nuk ka arritur ta beje ndonjehere.Per mua eshte enderra per te cilen kam enderruar per vite me radhe.M...	Nga nje koder Autori: Tris · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Pamja nga kodra Veshtroj nga te gjitha anet.Shikoj qytetin tim,Durresin,me qendrat e tij historike si:Amfiteatri i cili tregon qyteterimin e lashte te qytetit tone,qe ndodhet rreze Murit te Kalase i cili perfundon me Torren Veneciane.Qyteti une rrethohet nga disa fusha d...
kush jam unë? Autori: nita nita · Lloji: Ese pershkruese · Tema: rreth vetës time Unë kam lindur për një jetë lukzoze.Une jam ajo që cdo herë kam qenë në një familje të gjerë.Jam ne klasë të pestë por nuk e di se cka do të thotë të jesh e varfër dhe nuk do të doja të isha kurrë. unë vijoj m�...	stina e vjeshtes ne vendlindjen time Autori: Urata Matluma · Lloji: Ese pershkruese · Tema: vjeshta vjeshta eshte nje nder kater stinet me te bukura te vitit...edhe vjeshta si cdo stine ka bukurite e saj , fryen era , bien gjethet , bie shi ,korren fushat , bien temperaturat , mbushen hambaret me drithera ,por me e mira eshte qe ne shtator fillon viti i...
pushimet verore Autori: Rinna · Lloji: Ese pershkruese · Tema: PUSHIMET Une pushimet verore i kalova shume mire.Sa i perket kenaqesive pata mjaftueshem.Ajo qe e beri te veqant kete pushim ishin vizitat e ndryshme tek te afermit e mi, si dhe shetitja me familje ne vende te ndryshme. Une gjithashtu nuk i lash anash edhe mesimet...	vjeshta Autori: Mirjeta Caushi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: vjeshta Tek po ecja neperate rruge,shikoj ne te dy krahet e mi disa peme,me gjethe shumengjyreshe,te cilat gati do te binin.Duke ecur ndiej disa kercitje te gjetheve qe ndodheshin poshte kembeve te mia.Ajo lloj kercitjeje me jep nje ndjesi rrenqethese qe me kap t...
Jam krenar qe jan shqiptar Autori: Klaudja Liçaj · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Jam krenar qe jan shqiptar Ese: Jam krenar qe jan shqiptar Shqiptaret e kane mbeshtetur krenarine e tyre ne shume aspekte si:Bukuria e vendit te tyre,gjuha me e vjeter e ballkanit,trimat qe luftuan per te mbrojtur vendin e tyre,veshjet tradicionale per femra dhe per meshkuj,ushqim...	Bukurite e diteve te dimrit Autori: Josef Rela · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Bukuritë gjatë stinëve të dimrit Erdhi dimri e iku vera.Ikën cicërimat e zogjëve,ikën vallet e fluturave e të bletëve,iku edhe ajo ngjyrë e blertë e erdhi një ngjyrë e re,erdhi ngjyra e bardhë.Edhe pse tani nuk është më ngrohtëse stinët e tjera,fëmijët nuk e humbën buz...
Kush jam une? Autori: Anaili · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Mbi veten time Jeta eshte nje liber I gjate dhe misterioz,me shume kapituj.Cdo kapitull perfaqeson nje nga fazat e njeriut,te cilit I eshte dhuruar ky margaritar shumefaqesh…Jam duke shfletuar,faqe,kapituj e pas nje leximi te gjate 15-vjecar,arrij te kapitulli “adol...	Nje person i dashur!!! Autori: Izabela Shelna · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Mami im Nje person i dashur Ah,sa e veshtire eshte te flasesh per nje person qe e do dhe te do shume.Aq shume sa edhe sikur te gjitha oqeanet , detet, lemenjte te ishin boje per te shkruar s'do mjaftonin, edhe sikur cdo centimeter i tokes te ishte leter s'do dil...
Nga nje koder Autori: Chantal · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Pamja nga kodra e Durresit Veshtroj nga te gjitha anet.Shikoj qytetin tim,Durresin,me qendrat e tij historike si:Amfiteatri,i cili tregon qyteterimin e lashte te qytetit tone,qe ndodhet rreze Murit te Kalase i cili perfundon me Torren Veneciane.Qyteti yne rrethohet nga disa fusha d...	Mesuesja ime Autori: Karamelja · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Mesuesja ime Mesuesja ime ne pamje te par te jep perfytyrimin e nje personi te ftohte dhe shume strikt.por ne te vertet nuk eshte aspak keshtu sepse nen shikimin kritikues fsheh keshillen per te drejten.arsyjen e gabimit si dhe rrugen e permiresimit.nese per femren th...
Sikur te kisha edhe pakez jete Autori: Eduart Hoxha · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Sikur te kisha edhe pakez jete ... sa jete mizore! As njehere nuk jam menduar kaq shume sa jam menduar keto dite. As njehere nuk kam provuar ta kuptoj jeten sic e kam provuar ta kuptoj keto dite... Deri dje isha i lumtur, dhe e jetoja jeten ashtu si me vinte ne kuptimin e mire te saj.....	PRINDERIT <3 <3 Autori: K... · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Prinderit,gjeja me shtrenjt ne bote! Ku ka njeri me te mire se prindi? Ku ka me mire se buzeqeshja e perkrahja qe ata te japin cdo dite? te mbrojne dhe te japin dashuri cdo ore ,minute e cdo sekond qe kalon. Perkedheljet qe na japin ,te bejne t'i adhurosh me shume e me shume. Nuk e imagjinon...

Komentet e fundit!

---

---

---

---

---

Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name

Emri:

Email:

Komenti:

Pyetje sigurie

Sa eshte shuma e ketyre dy numrave: 1 + 2 =