Data e postimit: 2015-01-14 06:48:29 Lexime: 19901

Kur u ndesha për herë të parë me emrin e Gjergj Fishtës ideja e parë që më erdhi në mendje ishte ajo e një heroi legjendash pasi ky emër më bënte shoqëri me Gjergjat e tjerë, të heroit kombëtar, apo atij që vrau bajlozin e zi. Duke lexuar me kalimin e kohës pjesë nga krijimtaria e poetit Fishta, më shumë i detyruar nga rrethanat, sesa si përzgjedhje timen estetike, fillova të kuptoj se ky emër kishte vërtet diçka legjendare, heroike e madhështore njëherësh. Kurse kontakti me veprën e tij monumentale “Lahuta e Malcis” është pak të thuash se ishte shokues për mua. Më duhej shumë punë të kuptoja sa kontekstin historik, aq edhe vetë tekstin e koduar e mesazhet epike që kërkonin spjegime shtesë. Gjene mirë që kisha kë pyesja që të ftillohesha se për çfarë bëhej fjalë, por gjithsesi kjo përpjekje i dha frytet e veta sepse vetë modeli i kësaj vepre të madhe sa letrare aq edhe historike, më shtrëngoi të njihja më shumë Fishtën si krijues e si njeri. Ky ndryshim ishte vërtet fatlum pasi te Fishta fillova të zbuloj njëherësh një model poeti, shkrimtari, gazetari, politikani e poaq patrioti të pashoq, pothuaj unik në llojin e vet, i papërsëritshëm sa mund të tregohemi dorëlëshuar e ta përcaktojmë si gjeni. Vërtet, gjenia e Fishtës ishte e gjithanshme. Nuk ka praktikisht fushë të artit ku ai të mos ketë lëvruar diçka... poema, lirika, drama e tekste në prozë që çmohen si modele të arrira të artit të letrave shqipe. Nuk e di se si mund të ishte më kërkues njeriu kur apelon vetë Hyjninë, madje të duket sikur e akuzon për mosvëmendje ndaj halleve të këtij vendi, “kur gjuan lisat kot me rrufe!” në vend se ato t’ua drejtojë atyre që poeti i stigmatizon si tradhtarë. Duhet vërtet një staturë gjeniu që të barabitesh me forca apo njësi që janë më shumë se ato njerëzoret. E Fishta ishte praktikisht një titan, prandaj nuk i druhej asnjë përballjeje.
Leximet e ndryshme rreth krijimtarisë së Fishtës dhe sidomos njohja me një pjesë të konsiderueshme të produktit të tij letrar, s’mund të kalonte pa më lënë efektet e veta. Kështu sa më tepër që tentoja t’i afrohesha perimetrit imagjinar të krijimtarisë së tij, aq më shumë më largohej ai dhe gati më përmbyste idenë që kisha formuar për të deri në atë moment. Fishta ishte gati një oqean i pafund krijimtarie dhe mua më duket gati e pamundshme njerëzisht, edhe me teknikat e sotme, që njeriu të shkruajë aq shumë e me atë cilësi. Ndoshta kjo është ajo çka i dallon gjenitë e vërtetë nga figurat kalimtare. Më ndërmenden fjalët që një poet tjetër shqiptar Poradeci, thoshte duke cituar Gëten: “Çfarë është gjeniu? Puna!” Pra edhe Fishta si krijues e si njeri ishte një “perpetum mobile”, një punëtor i gjuhës e letrave shqipe. Zaten nuk i është dhënë më kot edhe titulli si Poet Kombëtar, e në këtë shkallë, nuk është e lehtë të ngjitesh. Jo më kot Fishta ka qenë i pari shqiptar që është konsideruar si kandidat për çmimin “Nobel” në letërsi. Dhe të kujtojmë që atëbotë, letërsia shqipe ishte praktikisht e papërkthyer në ndonjë gjuhë tjetër të madhe, siç janë përkthyer sot me dhjetëra shkrimtarë e poetë. Natyrshëm, kur flitet për meritat letrare nuk është e pavend të kujtohet edhe nderimet që i janë bërë së gjalli krijuesit, dhe prandaj ka vend të kujtojmë që Fishta ka qenë gjithashtu i dekoruar nga katër qeveri të ndryshme e akademi prestigjioze, siç ka qenë ajo e Italisë së mes dy luftërave.
Por medaljen më të madhe, Fishtës ia kanë dhënë vetë shqiptarët, të cilët siç dëshmohet, kanë nxënë përmendësh pjesë të tëra të krijimtarisë së tij letrare e sidomos të lahutës.
Kur kujtojmë Fishtën si poet s’mund të dalim në përfundimin se ai ka qenë një politikan i mprehtë e një aktivist i palodhur i çështjes kombëtare. Le të shënojmë së pari se ai ka qenë kryetar i Kongresit të Manastirit, më 1908, ku u vendos alfabeti i njësuar i gjuhës shqipe, praktikisht ky që kemi sot. Më pas atë e shohim si një figurë aktive përgjatë gjithë historisë nga shpallja e pavarësisë e deri sa mbylli sytë pas një jete e cila i ishte dedikuar me mish e shpirt mëkëmbjes së kombit shqiptar.
Fishta ishte prift katolik, i urdhrit françeskan dhe ndoshta për të do të kishte qenë më e lehtë të kryente shërbesat fetare e të shtynte një jetë të qetë brenda mureve të kishës, por ai me vetëdije zgjodhi që të ishte deri në fund një shërbestar i Zotit dhe i kombit të vet. Ky fakt s’mund veçse të na nxisë të kuptojmë se çfarë zjarri vlonte brenda shpirtit të tij saqë të dilte përmbi rehatinë që i garantonte rroba fetare e të vihej në shërbim të një kauze më të madhe sesa ajo e një kleriku “politikisht korrekt”. Prandaj Fishta shquhet në dimensionet e tij sa letrare aq edhe humane, si një model i papërsëritshëm e me gjasë edhe i pakapërcyeshëm.

Vepra te ngjashme

Jeta Autori: bruna · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Jeta Bruna Gjergo Jorgji 23.05.2011 · JETA,,,,,,,Jeta eshte si bicikleta, te rrezon atehere kur mendon se e ke mesuar!! Here e nget ti... here te nget ajo. Ka force te te drejtoje shpesh per ne rrugen e saj... dhe shpesh here te ben te pafuqishem... Te...	nena ime Autori: ina haxhimali · Lloji: Ese pershkruese · Tema: nena nena sapo degjon fjalen nene ne mendje te vijne nje sere mendimesh ,por ne kuptimet me te mira . nena nuk e di se cvend ze ne jeten e te tjereve por ne jeten time ajo ka nje vend shu...
Adoleshentet Autori: Greta · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Problemet e adoleshences Adoleshenca quhet pjesa me e bukur e jetes por ne shumicen e rasteve nk esht keshtu.Problemet qe perballen femijet ne moshen e adoleshences mund te jene fatale.Mashtrimi nga moshat me te rritura eshte i lehte pasi pjekuria e tyre eshte e pakte dhe siguria...	Atdhe Autori: Liridon Nusa · Lloji: Ese pershkruese · Tema: atdheu im Atdheu është gjëja më e rëndësishme në jetën e një personi.Atdheu ynë është Kosova vendi ku u rritëm,luajtëm,qeshëm,qajtëm po ashtu shpresojmë se edhe në te ardhmen do të bëhemi të sukseshëm dhe t'ia ndriçojmë të ardhmen jetës so...
Unë delja e zezë Autori: serdashehu · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Delja e zeze Njerëzit kanë tendencë të shohin dallimet mes njëri-tjetrit duke dashur të diferencojnë njëri tjetrin si nga pasuria , statusi social, apo edhe perceptimin e tyre në lidhje me konceptin e “normales. Të gjithë jemi të ndryshëm por të gji...	deshira ime Autori: donita osmanollaj · Lloji: Ese pershkruese · Tema: deshira per tu bere shkrimtare Dëshira për ‘u bërë shkrimtare Dëshira ime më e madhe në botë është të bëhem shkrimtare e shquar shqiptare.I kam shumë lakmi shkrimtarët e mëdhenj të letërsis sonë.Të cilët janë me qindra e mijëra.Do t’i përmedja disa, por nuk ...
Paqja Autori: Arlind H. · Lloji: Ese pershkruese · Tema: PAQJA Sa e bukur është paqja!Nëse ka paqe do të thotë që në botë të gjithë e duan të mirën e njëri tjetrit.Paqja mund të bëhet vetëm nga një shtrëngim duarsh.Të bësh paqe do të thotë të falësh njeriun qe i ke bërë keq.Në kohën e luft...	Dimri filloi Autori: Valdrina Hafizi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Dimri në qytetin tim U zgjova në mengjes si çdo ditë të përhershme.Shkoj me vrap të hapë dritaren,po ç'të shoh? Një borë e lehtë kishte mbuluar kopshtin tim.Me të vërtetë mu kënaq zemra kur pashë se kishte rënë borë.Ishte datë 30 nëntor,shoqja ime kisht...
Pasqyra Autori: Endri Demollari · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Perpara pasqyres Nje pasqyre e vertete na nihmon ne qe te shohim veten tone ndersa ne nje pasqyre imagjinare ti mund te shikosh ate gje qe te mungon dhe do te doje ta kishe prane.Pasqyra e vertet mund te jap reflektimin tend dhe ndonjehere mund te kesh folur me te ndersa ...	Një vend aq i afërt nga një fëmijër... Autori: Julijana Nika · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Fëmijëria Ditet po pasojne njera tjetren.Ashtu sic koha ndryshon dita-dites ashtu po ndryshoj dhe une.Po rritem. Po hyj dhe une tek bota djallezore e te rriturve.Po hyj ne ate boten qe dikur e dashuroja por sot...? Ehh ta dini se c'mendoj sot ! Do te doja te ekzist...
para pasqyres se deshirave Autori: megi hasrama · Lloji: Ese pershkruese · Tema: pasqyrat para pasqyres mund te shohesh ghithcka qe ti deshiron ne jet te jeteve.nje pasqyr e thjesht ti shikon shembellimin tend ndersa pasqyra magjike ti shikon ate qe te mungon.psh.rejsi nje djal 8 vjecar e kishte humbur familjen gjate luftes ne kosov dhe kish m...	Udhetim Imagjinar Ne Kohe Autori: Dorina.D · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Udhetim Imagjinar Ne Kohe Jam duke udhetuar me imagjinaten time nje nje vend te ngjashem po krejt ndryshe vendit ku jetoj. Jam duke shkuar ne nje bote tjeter,aspak te ngjashme me planetin toke. Po shkoj me nje shpejtesi shume te madhe qe me fut friken, por imagjinata ime sme lejon...
Shpresa Autori: Anonim · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Ese per" Shpresen" Shpresa na mban gjalle. Ajo eshte gershetimi i te mirave ne kete jete. Po nuk pate shprese je asgje je nje njeri bosh qe iken vetem ku te te cojne kembet dukesh i pa orientua pa busull .Jeta ka te mira dhe te keqija, ajo eshte e mbushur plpt rreziqe me ...	Adoleshenca Autori: Dajana Ndoj · Lloji: Ese pershkruese · Tema: adoleshenca Adoleshenca ështe ajo faze e jetës që çdo njeri në këtë moshë preket nga pasojat e saj. Të jesh një adoleshent do të thote të jesh si ajo lulja e sapo çelur e cila sado ti hedhësh ujë asnjëherë nuk ngopet. Adoleshenca shoqërohet me ...

Komentet e fundit!

---

---

---

---

---

Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name

Emri:

Email:

Komenti:

Pyetje sigurie

Sa eshte shuma e ketyre dy numrave: 1 + 2 =