Data e postimit: 2015-01-14 06:48:29 Lexime: 20084

Kur u ndesha për herë të parë me emrin e Gjergj Fishtës ideja e parë që më erdhi në mendje ishte ajo e një heroi legjendash pasi ky emër më bënte shoqëri me Gjergjat e tjerë, të heroit kombëtar, apo atij që vrau bajlozin e zi. Duke lexuar me kalimin e kohës pjesë nga krijimtaria e poetit Fishta, më shumë i detyruar nga rrethanat, sesa si përzgjedhje timen estetike, fillova të kuptoj se ky emër kishte vërtet diçka legjendare, heroike e madhështore njëherësh. Kurse kontakti me veprën e tij monumentale “Lahuta e Malcis” është pak të thuash se ishte shokues për mua. Më duhej shumë punë të kuptoja sa kontekstin historik, aq edhe vetë tekstin e koduar e mesazhet epike që kërkonin spjegime shtesë. Gjene mirë që kisha kë pyesja që të ftillohesha se për çfarë bëhej fjalë, por gjithsesi kjo përpjekje i dha frytet e veta sepse vetë modeli i kësaj vepre të madhe sa letrare aq edhe historike, më shtrëngoi të njihja më shumë Fishtën si krijues e si njeri. Ky ndryshim ishte vërtet fatlum pasi te Fishta fillova të zbuloj njëherësh një model poeti, shkrimtari, gazetari, politikani e poaq patrioti të pashoq, pothuaj unik në llojin e vet, i papërsëritshëm sa mund të tregohemi dorëlëshuar e ta përcaktojmë si gjeni. Vërtet, gjenia e Fishtës ishte e gjithanshme. Nuk ka praktikisht fushë të artit ku ai të mos ketë lëvruar diçka... poema, lirika, drama e tekste në prozë që çmohen si modele të arrira të artit të letrave shqipe. Nuk e di se si mund të ishte më kërkues njeriu kur apelon vetë Hyjninë, madje të duket sikur e akuzon për mosvëmendje ndaj halleve të këtij vendi, “kur gjuan lisat kot me rrufe!” në vend se ato t’ua drejtojë atyre që poeti i stigmatizon si tradhtarë. Duhet vërtet një staturë gjeniu që të barabitesh me forca apo njësi që janë më shumë se ato njerëzoret. E Fishta ishte praktikisht një titan, prandaj nuk i druhej asnjë përballjeje.
Leximet e ndryshme rreth krijimtarisë së Fishtës dhe sidomos njohja me një pjesë të konsiderueshme të produktit të tij letrar, s’mund të kalonte pa më lënë efektet e veta. Kështu sa më tepër që tentoja t’i afrohesha perimetrit imagjinar të krijimtarisë së tij, aq më shumë më largohej ai dhe gati më përmbyste idenë që kisha formuar për të deri në atë moment. Fishta ishte gati një oqean i pafund krijimtarie dhe mua më duket gati e pamundshme njerëzisht, edhe me teknikat e sotme, që njeriu të shkruajë aq shumë e me atë cilësi. Ndoshta kjo është ajo çka i dallon gjenitë e vërtetë nga figurat kalimtare. Më ndërmenden fjalët që një poet tjetër shqiptar Poradeci, thoshte duke cituar Gëten: “Çfarë është gjeniu? Puna!” Pra edhe Fishta si krijues e si njeri ishte një “perpetum mobile”, një punëtor i gjuhës e letrave shqipe. Zaten nuk i është dhënë më kot edhe titulli si Poet Kombëtar, e në këtë shkallë, nuk është e lehtë të ngjitesh. Jo më kot Fishta ka qenë i pari shqiptar që është konsideruar si kandidat për çmimin “Nobel” në letërsi. Dhe të kujtojmë që atëbotë, letërsia shqipe ishte praktikisht e papërkthyer në ndonjë gjuhë tjetër të madhe, siç janë përkthyer sot me dhjetëra shkrimtarë e poetë. Natyrshëm, kur flitet për meritat letrare nuk është e pavend të kujtohet edhe nderimet që i janë bërë së gjalli krijuesit, dhe prandaj ka vend të kujtojmë që Fishta ka qenë gjithashtu i dekoruar nga katër qeveri të ndryshme e akademi prestigjioze, siç ka qenë ajo e Italisë së mes dy luftërave.
Por medaljen më të madhe, Fishtës ia kanë dhënë vetë shqiptarët, të cilët siç dëshmohet, kanë nxënë përmendësh pjesë të tëra të krijimtarisë së tij letrare e sidomos të lahutës.
Kur kujtojmë Fishtën si poet s’mund të dalim në përfundimin se ai ka qenë një politikan i mprehtë e një aktivist i palodhur i çështjes kombëtare. Le të shënojmë së pari se ai ka qenë kryetar i Kongresit të Manastirit, më 1908, ku u vendos alfabeti i njësuar i gjuhës shqipe, praktikisht ky që kemi sot. Më pas atë e shohim si një figurë aktive përgjatë gjithë historisë nga shpallja e pavarësisë e deri sa mbylli sytë pas një jete e cila i ishte dedikuar me mish e shpirt mëkëmbjes së kombit shqiptar.
Fishta ishte prift katolik, i urdhrit françeskan dhe ndoshta për të do të kishte qenë më e lehtë të kryente shërbesat fetare e të shtynte një jetë të qetë brenda mureve të kishës, por ai me vetëdije zgjodhi që të ishte deri në fund një shërbestar i Zotit dhe i kombit të vet. Ky fakt s’mund veçse të na nxisë të kuptojmë se çfarë zjarri vlonte brenda shpirtit të tij saqë të dilte përmbi rehatinë që i garantonte rroba fetare e të vihej në shërbim të një kauze më të madhe sesa ajo e një kleriku “politikisht korrekt”. Prandaj Fishta shquhet në dimensionet e tij sa letrare aq edhe humane, si një model i papërsëritshëm e me gjasë edhe i pakapërcyeshëm.

Vepra te ngjashme

Udhetim Imagjinar Ne Kohe Autori: Dorina.D · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Udhetim Imagjinar Ne Kohe Jam duke udhetuar me imagjinaten time nje nje vend te ngjashem po krejt ndryshe vendit ku jetoj. Jam duke shkuar ne nje bote tjeter,aspak te ngjashme me planetin toke. Po shkoj me nje shpejtesi shume te madhe qe me fut friken, por imagjinata ime sme lejon...	Personazhi qe me frymezon Autori: privat · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Personazhi qe me frymezon Unë kam lexuar librin “I fundmi i Mohikanëve”. Autori që e ka shkruar librin është James Fenimore Cooper. Aty flitet luftrat e shumta që ndërthurin dy fise dhe dy ushtri. Një ndër personazhet më të rëndësishme të atij libri është Unkas...
Dhuna ne shoqerine tone. Autori: Alba · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Dhuna. Pikënisja e gjithçkaje ,ndonëse mistike apo e pakuptimtë për kohën , ekziston e jo vetëm kaq , por edhe simbolizon atë çka unë do ta quaja ‘’pikë referimi jetike ‘‘ . Me kërshëri lind nevoja të shprehem për nje prej fenomeneve më t...	Jeta ime ne vijmesi Autori: PaolaGjoka · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Jeta Shpirti na kerkon qe te mbesim perhere femije , te vrapojme mes botes pa probleme , por a eshte e mundur kjo t zgjasi ne perjetesi?Jeta na zgjat krahet duke na perqafuar ne nje horizont te pafundem dijesh , mashtrimesh , te qeshura e te qara . Na mbyll n...
Adem Jashari Autori: Orjeta Koca · Lloji: Ese pershkruese · Tema: atdheu Adem Jashari trim legjendar u be ball armiqve tan. Adem jashari trim lirie ball per ball luftoi me serbin. Luftove luftove kosoven ta liroje, dhe me ne fund arrite ate qe doje	KORCA Autori: Ida · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Fshati Dardhe Dardha eshte nje vend shume i bukur e cila ndodhet ne korce .Ajo ka nje bukuri shume te rradhe sepse ndodhet mes pyjeve ,madje edhe se ka ajrin te paster.Lulet ,gjelberimi ,ndertesat e larta e te bukura ,rruget e shtruar me kalldrem e gjallerojne edhe me ...
100 vjetori i pavaresise Autori: Grisilda Shira · Lloji: Ese pershkruese · Tema: 100 vjet pavaresi Flamuri eshte shpirti i kombit,himnmi eshte zeri i tij.Ky flamur kuq e zi me shqiponjen dykrenare ka valevitur plot 100 vite duke nxjerre ne pah identitin tone kombetar.Ndersa himni,qe cdo shqiptar e ka per krenari te recitoje vargjet gjigande te asdrenit...	Pasqyra Autori: Endri Demollari · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Perpara pasqyres Nje pasqyre e vertete na nihmon ne qe te shohim veten tone ndersa ne nje pasqyre imagjinare ti mund te shikosh ate gje qe te mungon dhe do te doje ta kishe prane.Pasqyra e vertet mund te jap reflektimin tend dhe ndonjehere mund te kesh folur me te ndersa ...
Nata Autori: Dorina.D · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Nata Nata ka gjithcka. Henat kane tendencen qe te sjellin pergjigje dhe mesime. Drita e dites terheq vendimet. Realiteti dhe trillimi shkrihen ne erresire dhe poshte yjeve, si ne nje roman surreal te pikturuar nga tingujt, ngjyrat, aromat, shijet dashurite dh...	nena ime Autori: ina haxhimali · Lloji: Ese pershkruese · Tema: nena nena sapo degjon fjalen nene ne mendje te vijne nje sere mendimesh ,por ne kuptimet me te mira . nena nuk e di se cvend ze ne jeten e te tjereve por ne jeten time ajo ka nje vend shu...
Vjeshta Autori: Floresa.G · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Vjeshta Sot është një ditë e bukur Vjeshte.Të gjitha rrugët janë mbushur me gjethe të thata.Dielli me rrezet e tij te arta ia ka lëshuar vendin shiut dhe motit të freskët.Zogjt shtegtare shkojnë ne vendet e nxehta sepse është ftohët.Gjithashtu stin...	Përfytyroni sikur keni fituar një çmi... Autori: Erisa Janku · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Përfytyroni sikur keni fituar një çmim të rëndësishëm dhe duhet të mbani një fjalim në ceremoninë e ndarjes së çmimeve. KË do falenderoni dhe PSE? -Dukeni shumë e lumtur.Lexohet në sytë tuaj.Sigurisht,ky është një çmim që as sytë nuk mund ta arrijnë! -Kur nisa punën time drejt këtij labirinti të panjohur,të pazbuluar, mendova se do të pengohesha me gurin më të vogël. Kësaj vajze...
jam krenar qe jam shqipetar Autori: olti muho · Lloji: Ese pershkruese · Tema: shqiperia shqiperia eshte vendi qe kam lindur ajo ka historira te shumta ajo eshte vend i vogel por me vlera te medha cdo i njohur shqipetar ka historine e vet disa te njohur ismail kadare ismail qemali luigj gurakuqi isa boletini argjirua skenderbeu etj	kujtimet me gjyshen time Autori: uljeta lahi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: kohet e bukura qe kam kaluar me gjyshen time dhe nje shkrim autobiografik Linda me 24 shtator te vitit 2003 , ne nje familje dibrane ne qytetin e Tiranes . Isha bekimi i pare i prinderve te mi , dy njerez te mire , te dashur e punetore , prandaj me dhuronin shume dashuri , gje kjo qe nuk me ka munguar asnjehere . Ne moshen dy ...

Komentet e fundit!

---

---

---

---

---

Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name

Emri:

Email:

Komenti:

Pyetje sigurie

Sa eshte shuma e ketyre dy numrave: 1 + 2 =