Data e postimit: 2015-01-14 06:48:29 Lexime: 20177

Kur u ndesha për herë të parë me emrin e Gjergj Fishtës ideja e parë që më erdhi në mendje ishte ajo e një heroi legjendash pasi ky emër më bënte shoqëri me Gjergjat e tjerë, të heroit kombëtar, apo atij që vrau bajlozin e zi. Duke lexuar me kalimin e kohës pjesë nga krijimtaria e poetit Fishta, më shumë i detyruar nga rrethanat, sesa si përzgjedhje timen estetike, fillova të kuptoj se ky emër kishte vërtet diçka legjendare, heroike e madhështore njëherësh. Kurse kontakti me veprën e tij monumentale “Lahuta e Malcis” është pak të thuash se ishte shokues për mua. Më duhej shumë punë të kuptoja sa kontekstin historik, aq edhe vetë tekstin e koduar e mesazhet epike që kërkonin spjegime shtesë. Gjene mirë që kisha kë pyesja që të ftillohesha se për çfarë bëhej fjalë, por gjithsesi kjo përpjekje i dha frytet e veta sepse vetë modeli i kësaj vepre të madhe sa letrare aq edhe historike, më shtrëngoi të njihja më shumë Fishtën si krijues e si njeri. Ky ndryshim ishte vërtet fatlum pasi te Fishta fillova të zbuloj njëherësh një model poeti, shkrimtari, gazetari, politikani e poaq patrioti të pashoq, pothuaj unik në llojin e vet, i papërsëritshëm sa mund të tregohemi dorëlëshuar e ta përcaktojmë si gjeni. Vërtet, gjenia e Fishtës ishte e gjithanshme. Nuk ka praktikisht fushë të artit ku ai të mos ketë lëvruar diçka... poema, lirika, drama e tekste në prozë që çmohen si modele të arrira të artit të letrave shqipe. Nuk e di se si mund të ishte më kërkues njeriu kur apelon vetë Hyjninë, madje të duket sikur e akuzon për mosvëmendje ndaj halleve të këtij vendi, “kur gjuan lisat kot me rrufe!” në vend se ato t’ua drejtojë atyre që poeti i stigmatizon si tradhtarë. Duhet vërtet një staturë gjeniu që të barabitesh me forca apo njësi që janë më shumë se ato njerëzoret. E Fishta ishte praktikisht një titan, prandaj nuk i druhej asnjë përballjeje.
Leximet e ndryshme rreth krijimtarisë së Fishtës dhe sidomos njohja me një pjesë të konsiderueshme të produktit të tij letrar, s’mund të kalonte pa më lënë efektet e veta. Kështu sa më tepër që tentoja t’i afrohesha perimetrit imagjinar të krijimtarisë së tij, aq më shumë më largohej ai dhe gati më përmbyste idenë që kisha formuar për të deri në atë moment. Fishta ishte gati një oqean i pafund krijimtarie dhe mua më duket gati e pamundshme njerëzisht, edhe me teknikat e sotme, që njeriu të shkruajë aq shumë e me atë cilësi. Ndoshta kjo është ajo çka i dallon gjenitë e vërtetë nga figurat kalimtare. Më ndërmenden fjalët që një poet tjetër shqiptar Poradeci, thoshte duke cituar Gëten: “Çfarë është gjeniu? Puna!” Pra edhe Fishta si krijues e si njeri ishte një “perpetum mobile”, një punëtor i gjuhës e letrave shqipe. Zaten nuk i është dhënë më kot edhe titulli si Poet Kombëtar, e në këtë shkallë, nuk është e lehtë të ngjitesh. Jo më kot Fishta ka qenë i pari shqiptar që është konsideruar si kandidat për çmimin “Nobel” në letërsi. Dhe të kujtojmë që atëbotë, letërsia shqipe ishte praktikisht e papërkthyer në ndonjë gjuhë tjetër të madhe, siç janë përkthyer sot me dhjetëra shkrimtarë e poetë. Natyrshëm, kur flitet për meritat letrare nuk është e pavend të kujtohet edhe nderimet që i janë bërë së gjalli krijuesit, dhe prandaj ka vend të kujtojmë që Fishta ka qenë gjithashtu i dekoruar nga katër qeveri të ndryshme e akademi prestigjioze, siç ka qenë ajo e Italisë së mes dy luftërave.
Por medaljen më të madhe, Fishtës ia kanë dhënë vetë shqiptarët, të cilët siç dëshmohet, kanë nxënë përmendësh pjesë të tëra të krijimtarisë së tij letrare e sidomos të lahutës.
Kur kujtojmë Fishtën si poet s’mund të dalim në përfundimin se ai ka qenë një politikan i mprehtë e një aktivist i palodhur i çështjes kombëtare. Le të shënojmë së pari se ai ka qenë kryetar i Kongresit të Manastirit, më 1908, ku u vendos alfabeti i njësuar i gjuhës shqipe, praktikisht ky që kemi sot. Më pas atë e shohim si një figurë aktive përgjatë gjithë historisë nga shpallja e pavarësisë e deri sa mbylli sytë pas një jete e cila i ishte dedikuar me mish e shpirt mëkëmbjes së kombit shqiptar.
Fishta ishte prift katolik, i urdhrit françeskan dhe ndoshta për të do të kishte qenë më e lehtë të kryente shërbesat fetare e të shtynte një jetë të qetë brenda mureve të kishës, por ai me vetëdije zgjodhi që të ishte deri në fund një shërbestar i Zotit dhe i kombit të vet. Ky fakt s’mund veçse të na nxisë të kuptojmë se çfarë zjarri vlonte brenda shpirtit të tij saqë të dilte përmbi rehatinë që i garantonte rroba fetare e të vihej në shërbim të një kauze më të madhe sesa ajo e një kleriku “politikisht korrekt”. Prandaj Fishta shquhet në dimensionet e tij sa letrare aq edhe humane, si një model i papërsëritshëm e me gjasë edhe i pakapërcyeshëm.

Vepra te ngjashme

Gezuar 8 Marsin! Autori: Arta Lleshi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Nena Nene,ti je ajo qe gjendesh me mua ne gjithe kete rrugtim te jetes sime,je ajo e cila nuk me braktis kurre.Nene,sot vendosa qe te marr nje flete te bardhe dhe ta shkruaj me ate bojen e zeze, me fal per disa fjale qe jane lagur,por lotet nuk po me ndalojne....	Një Dite Dimri Në Fshatin Tim Autori: Sabit Maksutoski · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Stina e Dimrit Pas ditëve të ftohta me shi dhe erë ngadal ngadal na erdhi edhe dimri i cili ka pushtetin e vet deri ne pranverë. Bukuria, bardhësia, kënaqësia dhe shumë gjëra të tjerë çë i bën fëmijët dhe të gjithë njërëzit të kënaqura me plot gëz...
museesi im i pare Autori: ervehe bala · Lloji: Ese pershkruese · Tema: mesuesi im i pare Më kujtohet mësuesi im i parë Isha shumë e njomë kur pata kuptuar se duhej që të shkoja në shkollë, ku do të mësohesha të shkruajë e të lexojë nga mësuesi. Dhe, shpesh mendoja se si do të dukej mësuesi im i parë. Si duket, ai? Është,...	ese per paqen ne bote Autori: enxhi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: paqa ne bote ESSE “PAQJA NË BOTË” Verë 2014, bregdet ! Jam zgjuar në orën 6 të mëngjesit dhe jam ulur në shezlonin përpara hotelit. Nuk ka asnjë lëvizje, asnjë zhurmë. Valët e detit ledhatojnë lehtë bregun dhe lëshojnë një melodi konstan...
Nena ... Autori: Amra Osmani · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Pershkrimi I Nenes Ehhh... permend fjalen Nene do te thuash kuptimin e jetes,ardhmerise dhe gjithesise !!!Qendro prane saj ne njenje qe sdo ta ndjesh kurre me ! Nje jete mendoj per ty !! E h moj nene ! Ti qe me dhe jeten ! Me fale lumturine !Nuk me lejove te qaja ! Me rrite...	Familja ime dhe une Autori: FIORI · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Familja ime dhe une Te flasesh per familjen perjeton emocionet qe ke perjetuar me te ,te bukura apo te keqia dhe keto emocione ndihen fale dashurise ku kjo e fundit nuk ka kufij ne familje dhe eshte pa asnje lloj interesi. Jeta eshte bere shume materialiste dhe nuk vlereso...
Dje Autori: Klara Noku · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Pershkrimi i nje imazhi Nje zymtesi qe vrau gjallerine vesh si nje mallkim i pasherueshem kete imazh te erret.Disa rruge pa krye me plot gjurme qe nuk i fshiu dot as shiu i rrembyer i kesaj nate artistike.Nje petk i zi djalli qe shetit zvarre mbi keto rruge perqafon buleza egoiz...	PRINDERIT <3 <3 Autori: K... · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Prinderit,gjeja me shtrenjt ne bote! Ku ka njeri me te mire se prindi? Ku ka me mire se buzeqeshja e perkrahja qe ata te japin cdo dite? te mbrojne dhe te japin dashuri cdo ore ,minute e cdo sekond qe kalon. Perkedheljet qe na japin ,te bejne t'i adhurosh me shume e me shume. Nuk e imagjinon...
Ne jemi ne Toke per te.. Autori: Paula · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Jeta Ne jemi ketu ne Toke per te, nuk e di, ndoshta per shume gjera te ndryshme nga njera tjetra.Ndokush eshte per gjerat e veta, te beje ate qe do me shume, ndokush per te jetuar apo per cfaredolloj gjeje tjeter. Une, per veten time, jam ne toke per shume gj...	Gjykimi Autori: Ariela Selimllarik · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Gjykimi i njerzve Nje buzeqeshje tregon nje gezim dhe e kunderta e saj eshte te qaret i cili tregon nje gjendje te renduar shpirterore..... Por perse nje individ duhet shikuar nga mimika e fytyres per t percaktuar se cfare fshihet brenda tij? Perse ekziston gjykimi i h...
Pranvera Autori: Melisa Preçi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Pranvera Pranvera nuk është thjesht stina e parë e vitit.Ajo është stina e rilindjes ,gjallërisë ,ngjyrave ,melodisë .Pranvera është stina ku natyra na buzëqesh të gjithëve .Është kapitulli me shkronja të gjelbërta në librin tonë të jetës . ...	Ndjenja e dashurise ne letersi mes bukur... Autori: Xhulja Nikolla · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Ndjenja e dashurise ne letersi Dashuria, si ndjenjë themelore e qenies njerëzore, ka qenë burim frymëzimi për shkrimtarët dhe poetët në të gjitha kohërat. Nëpërmjet letërsisë, ata kanë shprehur ndjenjat më të thella të dashurisë, duke iu dhënë një dimension të ri...
Libri Autori: Blerta Sinanaj · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Libri Te shkruash per librin eshte kenaqesi e madhe sepse ai eshte nje kopesht me lule te bukura.Dashuria me e madhe eshte per librin .Kur hyn ne boten e tij nuk mund te dalesh me sepse te frymezon , qdo kapitull te len mbres libri eshte sikur kaltersia e pafu...	dimri magjepses Autori: smile you are beatiful · Lloji: Ese pershkruese · Tema: dimri Dimri eshte stina me e ftohte prej 4 stineve.Eshte e vetmja stine e cila bashkon familjen,ne nje dhome te ngrohte duke ndenjur prane zjarrit.Eshte e vetmja stine e cila ka me shume atmosfere festive.Ne kete stine rruget boshatisen e vendin e mbulon nje qe...

Komentet e fundit!

---

---

---

---

---

Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name

Emri:

Email:

Komenti:

Pyetje sigurie

Sa eshte shuma e ketyre dy numrave: 1 + 2 =