Data e postimit: 2015-01-14 06:48:29 Lexime: 19900

Kur u ndesha për herë të parë me emrin e Gjergj Fishtës ideja e parë që më erdhi në mendje ishte ajo e një heroi legjendash pasi ky emër më bënte shoqëri me Gjergjat e tjerë, të heroit kombëtar, apo atij që vrau bajlozin e zi. Duke lexuar me kalimin e kohës pjesë nga krijimtaria e poetit Fishta, më shumë i detyruar nga rrethanat, sesa si përzgjedhje timen estetike, fillova të kuptoj se ky emër kishte vërtet diçka legjendare, heroike e madhështore njëherësh. Kurse kontakti me veprën e tij monumentale “Lahuta e Malcis” është pak të thuash se ishte shokues për mua. Më duhej shumë punë të kuptoja sa kontekstin historik, aq edhe vetë tekstin e koduar e mesazhet epike që kërkonin spjegime shtesë. Gjene mirë që kisha kë pyesja që të ftillohesha se për çfarë bëhej fjalë, por gjithsesi kjo përpjekje i dha frytet e veta sepse vetë modeli i kësaj vepre të madhe sa letrare aq edhe historike, më shtrëngoi të njihja më shumë Fishtën si krijues e si njeri. Ky ndryshim ishte vërtet fatlum pasi te Fishta fillova të zbuloj njëherësh një model poeti, shkrimtari, gazetari, politikani e poaq patrioti të pashoq, pothuaj unik në llojin e vet, i papërsëritshëm sa mund të tregohemi dorëlëshuar e ta përcaktojmë si gjeni. Vërtet, gjenia e Fishtës ishte e gjithanshme. Nuk ka praktikisht fushë të artit ku ai të mos ketë lëvruar diçka... poema, lirika, drama e tekste në prozë që çmohen si modele të arrira të artit të letrave shqipe. Nuk e di se si mund të ishte më kërkues njeriu kur apelon vetë Hyjninë, madje të duket sikur e akuzon për mosvëmendje ndaj halleve të këtij vendi, “kur gjuan lisat kot me rrufe!” në vend se ato t’ua drejtojë atyre që poeti i stigmatizon si tradhtarë. Duhet vërtet një staturë gjeniu që të barabitesh me forca apo njësi që janë më shumë se ato njerëzoret. E Fishta ishte praktikisht një titan, prandaj nuk i druhej asnjë përballjeje.
Leximet e ndryshme rreth krijimtarisë së Fishtës dhe sidomos njohja me një pjesë të konsiderueshme të produktit të tij letrar, s’mund të kalonte pa më lënë efektet e veta. Kështu sa më tepër që tentoja t’i afrohesha perimetrit imagjinar të krijimtarisë së tij, aq më shumë më largohej ai dhe gati më përmbyste idenë që kisha formuar për të deri në atë moment. Fishta ishte gati një oqean i pafund krijimtarie dhe mua më duket gati e pamundshme njerëzisht, edhe me teknikat e sotme, që njeriu të shkruajë aq shumë e me atë cilësi. Ndoshta kjo është ajo çka i dallon gjenitë e vërtetë nga figurat kalimtare. Më ndërmenden fjalët që një poet tjetër shqiptar Poradeci, thoshte duke cituar Gëten: “Çfarë është gjeniu? Puna!” Pra edhe Fishta si krijues e si njeri ishte një “perpetum mobile”, një punëtor i gjuhës e letrave shqipe. Zaten nuk i është dhënë më kot edhe titulli si Poet Kombëtar, e në këtë shkallë, nuk është e lehtë të ngjitesh. Jo më kot Fishta ka qenë i pari shqiptar që është konsideruar si kandidat për çmimin “Nobel” në letërsi. Dhe të kujtojmë që atëbotë, letërsia shqipe ishte praktikisht e papërkthyer në ndonjë gjuhë tjetër të madhe, siç janë përkthyer sot me dhjetëra shkrimtarë e poetë. Natyrshëm, kur flitet për meritat letrare nuk është e pavend të kujtohet edhe nderimet që i janë bërë së gjalli krijuesit, dhe prandaj ka vend të kujtojmë që Fishta ka qenë gjithashtu i dekoruar nga katër qeveri të ndryshme e akademi prestigjioze, siç ka qenë ajo e Italisë së mes dy luftërave.
Por medaljen më të madhe, Fishtës ia kanë dhënë vetë shqiptarët, të cilët siç dëshmohet, kanë nxënë përmendësh pjesë të tëra të krijimtarisë së tij letrare e sidomos të lahutës.
Kur kujtojmë Fishtën si poet s’mund të dalim në përfundimin se ai ka qenë një politikan i mprehtë e një aktivist i palodhur i çështjes kombëtare. Le të shënojmë së pari se ai ka qenë kryetar i Kongresit të Manastirit, më 1908, ku u vendos alfabeti i njësuar i gjuhës shqipe, praktikisht ky që kemi sot. Më pas atë e shohim si një figurë aktive përgjatë gjithë historisë nga shpallja e pavarësisë e deri sa mbylli sytë pas një jete e cila i ishte dedikuar me mish e shpirt mëkëmbjes së kombit shqiptar.
Fishta ishte prift katolik, i urdhrit françeskan dhe ndoshta për të do të kishte qenë më e lehtë të kryente shërbesat fetare e të shtynte një jetë të qetë brenda mureve të kishës, por ai me vetëdije zgjodhi që të ishte deri në fund një shërbestar i Zotit dhe i kombit të vet. Ky fakt s’mund veçse të na nxisë të kuptojmë se çfarë zjarri vlonte brenda shpirtit të tij saqë të dilte përmbi rehatinë që i garantonte rroba fetare e të vihej në shërbim të një kauze më të madhe sesa ajo e një kleriku “politikisht korrekt”. Prandaj Fishta shquhet në dimensionet e tij sa letrare aq edhe humane, si një model i papërsëritshëm e me gjasë edhe i pakapërcyeshëm.

Vepra te ngjashme

NENE Autori: Brinilda Nilda · Lloji: Ese pershkruese · Tema: NENA Kte e kam shkrujt per mamin tim dhe kte rast dua tua dedikoj te gjitha mamave shqiptare... Fjalet jane te pakta per te shkruar per qenien me te bukur te kesaj bote siç jane Nenat,ato te cilat na dhane jete nga jeta e tyre,ato te cilat jane si lule pra...	veshje popullore per meshkuj dhe gra Autori: ariol hoxha · Lloji: Ese pershkruese · Tema: veshje popullore Veshjet popullore, janë pa dyshim një nga manifestimet më të fuqishme të kulturës tradicionale. Ato janë trashëguese e transmetuese të shumë elementëve, që vijnë nga lashtësia dhe nga koha e mesme, por janë njëkohësisht edhe shprehje e m...
Udhetim Imagjinar ne Kohe 2 Autori: Dorina N. · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Udhetim Imagjinar ne Kohe 2 Mbasdite vone dimri. Qielli gati ne te erresuar. Zhurma e eres degjohet ne dritaren e dhomes. Jam duke pire nje filxhan çaji te ngrohte dhe ne te njejten kohe po lexoj nje liber me aventura dhe fantazi te J.R.R. Tolkien. Me pelqen embelsia e Cajit te ngr...	"Si e mendoj te ardhmen e njerezimit?" Autori: Elham Torba · Lloji: Ese pershkruese · Tema: E ardhmja Si cdo njeri tjeter edhe une e perfytyroj te ardhmen time me ndryshime masive. Nje te ardhme te rrethuar nga te gjitha anet me teknologji. Ku qenia njerezore do te pesoj ndryshime te shumta. Si fillim do te ndrushoj stili i jeteses duke filluat nga ushqim...
Ditari Im Autori: Alberina · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Ndjenjat Marr leter dhe lapsin per te shkruar.As vete nuk e di se cfare te shkruaj…perpiqem…perpiqem shume vetem e vetem te mos shkruaj per ty...,por nuk mundem,eshte kaq e veshtire…E di pse?!?!?!sepse kudo ku jam me cilindo..ne mendimet e mia je vetem ti…...	E paharruar... Autori: Tedi Totojani · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Gjyshja E kam titulluar kete ese “E paharruar”, sepse ne te do te tregoj per nje person te tille. Ndoshta nuk e kam njohur shume, por edhe ato pak kohe qe e kam njohur kane vlejtur shume per mua. Çdokush ka nje person shume te dashur jashte familje...
PRINDERIT <3 <3 Autori: K... · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Prinderit,gjeja me shtrenjt ne bote! Ku ka njeri me te mire se prindi? Ku ka me mire se buzeqeshja e perkrahja qe ata te japin cdo dite? te mbrojne dhe te japin dashuri cdo ore ,minute e cdo sekond qe kalon. Perkedheljet qe na japin ,te bejne t'i adhurosh me shume e me shume. Nuk e imagjinon...	Pa titull Autori: Ambra Muça · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Zemra Pa titull Nisi që ktu, në këtë pjesë të vogël e të padukshme, pikërisht këtu në zemrën time. Aty nisi të rritej dicka, më saktë të mbinte dicka, pa i hedhur një farë, pa i dhënë një arsye. Aty fillo...
Jeta ne fshat Autori: Drilon Beqaj · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Jeta ne fshat Jeta ne fshat eshte disa here me e mire se jeta ne qytet.Kete mund ta vertetojm me shume argumente.Ajri ne fshat eshte shume i paster,por edhe fshataret jane shume te shendetshem sepse ata ushqehen ne mengjes me qumesht te fresket dhe veze.Ajri eshte i pa...	Football Autori: Futbollisti · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Futbolli nuk eshte vetem 1 loj. Futbolli per mua nuk eshte vetem nje loj,per mua eshte nje dicka qe sdo e harroj kurr.Futbolli eshte nje loj qe me ka ber te lumtur,per te qar,te merzitur,te guximshem,te qeshur.Futbolli eshte ajo qe un stervitem cdo dite.NE cdo ndeshje futbolli mundohem ...
Nena Autori: Indrit Nika · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Dicka per nenen Fjalet jane te pakta per te shkruar per qenien me te bukur te kesaj bote siç jane Nenat,ato te cilat na dhane jete nga jeta e tyre,ato te cilat jane si lule pranvere qe me aromen e tyre te bejne te ndihesh si ne parajse,qe nje perqafim i tyre na largojne...	Jeta ime Autori: Arsim · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Jeta Çështë jeta?!! A e keni pyetur veten ndonjëherë!!? Kjo pyetje e parashtruar vetes më shtyri të mendoj se çka është realiteti çka është në realitet jeta ,e realiteti më duket se ështe i hidhur shumë. Ndersa ne jemi te prirur te ndegjojme ...
Liria e vendit tim Autori: Erjona Krasniqi · Lloji: Ese pershkruese · Tema: Per lirine e Kosoves Pritem me vite e derisa erdhi dita e shumepritur e lirise sone.Luftuan trimat tane per t'ia japur lirine vendit tone Kosoves.E kundershtuam shkaun dhe luftuam per liri.Tani pra erdhi ajo dite.Tani ne nuk duhet te kundershtojme shqiptaret por te jemi bashk...	VITI I RI Autori: ARNISA BRAHIMI · Lloji: Ese pershkruese · Tema: PER FESAT E FUNDVITIT Festa e viti te ri Festa ime e preferuar eshte njera prej diteve me te festuar ne Bote secili popull e feston vitin e ri ne menyren e ti ne festojm vitin e ri me 31 dhjetor e vendosem pemen e viti te ri ne nje cep te shtepis e zbukurojm me drita ne diten ...

Komentet e fundit!

---

---

---

---

---

Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name

Emri:

Email:

Komenti:

Pyetje sigurie

Sa eshte shuma e ketyre dy numrave: 1 + 2 =