Data e postimit: 2013-12-28 23:06:50
Lexime: 14415
Misticizmi ne zhanrin historik
Autori: Kris Hasa
Lloji: Ese argumentuese
Tema: Mungesa e misticizmit tek zhanri historik ne letersi
Shkolla: Petro Nini Luarasi
Klasa: 12D
Qyteti: Tirane
E-mail: Email eshte i fshehur!


Misteri, ai element qe i jep jete letersise ne parim, eshte gjithashtu pothuajse inekzistent ne disa rryma te ketij arti. Shkrimet e tipit romance, fantazi, triller e horror e kane mistiken baze te tyren. Sidoqofte nje rryme e ka kete tipar krejtesisht te zbehur, e shpesh here te padukshem. Kjo rryme do te perfshinte llojet e zhanrit historik.

Arsyeja kryesore qe zhanri historik ka nje mungese te forte misteri, eshte sepse historia pak a shume njihet nga pjesa derrmuese e lexuesve. Fundi i ngjarjes dihet. Lexuesit kryesisht nuk kane kureshtje apo deshire te shpenzojne kohe me nje shkrim te gjate, qe ne fund dihet si mbyllet. Sa i mistershem mund te jete „Jul Cezari“ i Shekspirit? Fare. Dihet nga historia se Cezari u vra nga nje komplot prej disa senatoresh romak, te cilet vetequheshin Liberatore, protagoniste prej tyre Bruti dhe Kasi. Shekspiri sjell perseri te shkuaren, duke i qendruar besnik fakteve historike, qe e ben shkrimin pjeserisht jo-mistik. Them pjeserisht sepse misticizmi ne kete rast nuk eshte zhdukur teresisht por ka jetuar vetem ne aspektin e zhvillimit te ngjarjes. Nje shkrim letrar me baze historik, kurre s’mund te merret 100% si i mireqene. Te tilla vepra vertet i qendrojne besnike fakteve qe njeh historia, por trillojne nje alibi te gjate se si u arrit deri ne perfundim, dhe kjo per shkak se askush nuk ka prova fikse per kete ure mes ngjarjeve. Shekspiri trillon dialogjet mes Brutit dhe Kasit, trillon endrren paralajmeruese te gruas se Cezarit dhe trillon shume nga detajet e vrasjes. Pra, kureshtja e nje lexuesi konsiston vetem ne keto alibi jo-reale qe autori simulon per te arritur ne piken ku duhet.

Megjithate, jo gjithe shkrimet letrare me baze historike i humbin vlerat mistike. Mjaft qe te trajtosh nje teme te pakapur me pare, dhe te mos i perqendrohesh historise ne plan te pare, por nje aspekti origjinal te saj. Ismail Kadare tek „Keshtjella“ sjell nje risi krejt origjinale. Synimi i tij kryesor nuk eshte thjesht te jape nje informacion te detajuar si ndodhi rrethimi i Krujes, por te paraqese kendveshtrimin e nje turku per Shqiperine, konkretisht Tursun pashait. Vertet rrethimi mund te mos jete ndonje mister i rendesishem per lexuesin, per arsye se eshte trajtuar ne disa vepra te tjera, por romani ofron me teper se kaq. Ofron te parit e Shqiperise dhe shqiptareve me syte e nje komandanti osman, kur deri dje na jane servirur vetem kendveshtrimet sipas shqiptareve. Perseri ka nje paradoks te konsiderueshem. Kadare s’ka asnje fakt se si nje turk e shihte luften. Fakte sot s’mund te gjejme as sesi vete shqiptaret e shihnin, aq me pak popullsia kundershtare. Perseri trillim. Lexuesi eshte i vetedijshem qe shkrimi nuk ka nje vertetim bindes. Sidoqofte, ideja e dickaje origjinale, qofte dhe jashte reales, e ben lexuesin kureshtar.

A jane te destinuar romanet letraro-historike te mos kene kurre misticizem ne plan te pare? Nje rryme si fiksioni historik, ne te cilin personazhet kryesore jane te trilluar, ama qellimi i shkrimit eshte te nxjerre ne pah nje dukuri te se shkuares, ka me shume gjase te dale i mistershem. Ngjarjet e trilluara kane bazen e vet reale ne histori dhe me disa ‚zbukurime’ pikante nga autori mund te krijojne goxha emocion. Njekohesisht lexuesi behet kureshtar dhe adapton nje sasi te bollshme informacioni nepermjet ketij nen-zhanri. Nje shembull i perkryer eshte „Tre musketieret“, nje novele e famshme qe ben fjale per nje periudhe historike ne France, e ku personazhet paresore jane te trilluar. Eshte nje veper me vleresime nderkombetare, ku balancohet letersia me historine. Kjo novele i ve theksin ngjarjes se trilluar, ama ne sfond paraqet ne menyre perfekte situaten politike ne Francen e asaj periudhe.

Eshte i cuditshem fakti se si nje lexues i cfaredoshem ka me shume kuriozitet per dicka te sajuar, sesa per dicka reale. Shkrimet puro-historike nenvleresohen, konsiderohen te merzitshme. Kjo rrethane i detyron dhe vete historianet te adaptojne ne veprat e tyre letrarizma vetem e vetem qe shkrimet e tyre te lexohen. Ne cdo minute qe kalon pastertia e historise behet me e padukshme dhe kjo eshte per te ardhur keq.

Vepra te ngjashme
Autori: Kevin Çika · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Përse në botë mungon paqja ?
Termi paqe në kuptimin psikologjik të saj shpalos gjendje të qetësisë apo harmonisë.Në veçanti paqja nënkupton mungesën e luftës ose të dhunës.Çdokush në botë përpiqet për ta arritur atë.Megjithatë,fitimi i paqes universale me veten dh...
Autori: Mirela isufi · Lloji: Ese argumentuese · Tema: shoqja ime
Ne jeten ton perballemi me sfida,probleme te ndryshme.Mua si shoqe e ngusht me ka prekur shum nje tragjedi qe i ka ndodhur shoqes sime se klases.Shqetesim me te madh nuk kam ndier asnjeher me par,sepse tanime at shoqe nuk mund ta takoj me.Ishte pushim dhe...
Autori: Jeta Zguri · Lloji: Ese argumentuese · Tema: "PERRALLAT JANE PASQYRA E JETES TONE"
Kur isha e vogel me pelqenin perrallat qe me tregonte gjyshja kur me vinte ne gjume. Ajo ish nje grua e thjeshte pa shume arsim por perrallat i tregonte bukur me ze te ulet sikur donte te me krijonte kushtet qe te me zinte gjumi, por ne fakt rralle ndodht...
Autori: Roi Roisela · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Jeta
E jeta nese mund ta quaj jete , nese mund ta quaj vend per te jetuar ket pjese bote, ku une bej pjese. Sot meson neser harron ,sot jeton neser vdes por ne po vdesim perbrenda cdo dite pak nga pak. Po na vrasin mendimet tona, po na vret shpresa te cilen ...
Autori: Klevisa Manovi · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Vetvetja
Ja ku jam perseri! Mora lapsin dhe fletoren dhe u ula per te shkruajtur.Sot dua te flas per nje teme shume te rendesishme dhe qe shumica e njerezve kryesisht adoleshentet preken nga kjo teme.Te degjosh te tjeret. Jeta eshte aq e cuditshme sa na detyron t...
Autori: silvana patarria · Lloji: Ese argumentuese · Tema: koncepti mbi lirine
Liria eshte fjala qe perkufizon kete ndjenje qe buron thelle nga zemra e qdo njeriu.Eshte ajo ndjenje qe mban gjalle shpresat brenda nesh.Eshte e lehte ta shkruash apo ta thuash me fjale por eshte shume e veshtire ta perjetosh kur je i kycur brenda 4 mure...
Autori: Benard Sula · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Dashuria
Celsi universal per te gjitha dyert e jetes njerezore eshte nje dhe i vetem Dashuria.Emocioni me dinamik qe njeriu mund te jetoje. Elementi me thelbesor i qenies njerezore. Kjo ndjenje e fuqishme e zjarrte e paster qe deperton zemren duke na rrembuer tru...
Autori: Kelima Kotarja · Lloji: Ese argumentuese · Tema: A realizohet nje enderr e cila ka baze joreale?
Nje njeri normal brenda per brenda 1 viti shikon rreth 1400 endrra.. Dhe shumica prej tyre do te benin te pamunduren qe ti realizonin ato.. Po sikur njerezit te provonin te realizonin nje enderr ku e cila nk do kishte per baze realitetin?! Ne ditet e s...
Autori: Kledisa Kryeziu · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Interneti
Adoleshentet sot nuk jetojne dot po internetin dhe shpenzojne shume kohe me te .Po a eshte nje gje e mire kjo ? Interneti eshte i dobishem ..ne aty mund qe te marrim informacione ,na ndihmon ne shkolle ,per projekte, etj. Ne anen tjeter kemi anet ne...
Autori: ana · Lloji: Ese argumentuese · Tema: mbrojtja e mjedisit
Ambienti është ai në të cilin njeriu zhvillon veprimtarinë e tij jetësore dhe pa të, ai nuk do të mund të ekzistonte. Duke u fokusuar tek mënyra se si të fitojë më shumë para, njeriu po e anashkalon kujdesin ndaj ekuilibrave natyrorë. Me nd...
Autori: Armando Gega · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Dashuria
× Search Modes ALLIMAGESVIDEOSBOOKSNEWSFLIGHTSSEARCH TOOLS Search Results Translation result Love is an intangible feeling that makes us vulnerable to danger, pain and suffering. However, love is the foundation of fr... More Dashuria ësh...
Autori: Dorina.D · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Kthimi i Perjetshem
Nje fund, ne vije te drejte, ku ndodhin vdekje te panumerta dhe lindje te panumerta te cilat ndricojne te njejtat ngjarje. Shume mire, atehere… Dhe cfare kuptimi kemi ne, ne ate vajte dhe ardhje te fillimeve dhe fundeve, dhe te kohes, dhe te...
Autori: rosela · Lloji: Ese argumentuese · Tema: letersia shqipe
letersia eshte teresia e te gjitha veprave te shkruara dhe ato gojore.Ajo eshte cilesuar si art i fjales se shkruar.letersia shqipe eshte e lidhur ngushte me gjuhen dhe historine e popullit shqiptar.Ne fushen e letersise eshte ndier ashper dhuna e shtetit...
Autori: viola huruglica · Lloji: Ese argumentuese · Tema: vjeshta ne qytetin tim
vjeshta ne qytetin tim Ah, sa e prisja kete dite.Dita me shi,ere.Ajo ere ndoshta na ftohe,na semure por jo,ajo ere na jep ajer te paster dhe shendet.Vjeshta filllon ME 22SHTATOR dhe ne femijet mezi e presim ate...




Komentet e fundit!

Emri: tringa
Email: tringa@live.es
Komenti:

Emri: jona
Email: jonadalti@hotmail.com
Komenti:

Emri: Dajana
Email: Dajananeziri@yahoo.com
Komenti: Shume bkr..... Me pelqen shume......Te lumte......



Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name
Emri:
Email:
Komenti:
Pyetje sigurie
Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =


Copyright © 2011 - 2026 YourLiterary.com | Shqip | Mobile version. All Rights Reserved
Powered by YourLiterary.com