YourLiterary.com | Shqip | Mobile version | Vepra | Misticizmi ne zhanrin historik

Home Posto vepren tende

Abonohu Projekte

Ese Tekste Poezi Hartime Pershkrime Fabula Tregime Te tjera

Data e postimit: 2013-12-28 23:06:50
Lexime: 13846

Misticizmi ne zhanrin historik

Like 0

Dislike 0

Autori: Kris Hasa
Lloji: Ese argumentuese
Tema: Mungesa e misticizmit tek zhanri historik ne letersi
Shkolla: Petro Nini Luarasi
Klasa: 12D
Qyteti: Tirane
E-mail: Email eshte i fshehur!

Misteri, ai element qe i jep jete letersise ne parim, eshte gjithashtu pothuajse inekzistent ne disa rryma te ketij arti. Shkrimet e tipit romance, fantazi, triller e horror e kane mistiken baze te tyren. Sidoqofte nje rryme e ka kete tipar krejtesisht te zbehur, e shpesh here te padukshem. Kjo rryme do te perfshinte llojet e zhanrit historik.

Arsyeja kryesore qe zhanri historik ka nje mungese te forte misteri, eshte sepse historia pak a shume njihet nga pjesa derrmuese e lexuesve. Fundi i ngjarjes dihet. Lexuesit kryesisht nuk kane kureshtje apo deshire te shpenzojne kohe me nje shkrim te gjate, qe ne fund dihet si mbyllet. Sa i mistershem mund te jete „Jul Cezari“ i Shekspirit? Fare. Dihet nga historia se Cezari u vra nga nje komplot prej disa senatoresh romak, te cilet vetequheshin Liberatore, protagoniste prej tyre Bruti dhe Kasi. Shekspiri sjell perseri te shkuaren, duke i qendruar besnik fakteve historike, qe e ben shkrimin pjeserisht jo-mistik. Them pjeserisht sepse misticizmi ne kete rast nuk eshte zhdukur teresisht por ka jetuar vetem ne aspektin e zhvillimit te ngjarjes. Nje shkrim letrar me baze historik, kurre s’mund te merret 100% si i mireqene. Te tilla vepra vertet i qendrojne besnike fakteve qe njeh historia, por trillojne nje alibi te gjate se si u arrit deri ne perfundim, dhe kjo per shkak se askush nuk ka prova fikse per kete ure mes ngjarjeve. Shekspiri trillon dialogjet mes Brutit dhe Kasit, trillon endrren paralajmeruese te gruas se Cezarit dhe trillon shume nga detajet e vrasjes. Pra, kureshtja e nje lexuesi konsiston vetem ne keto alibi jo-reale qe autori simulon per te arritur ne piken ku duhet.

Megjithate, jo gjithe shkrimet letrare me baze historike i humbin vlerat mistike. Mjaft qe te trajtosh nje teme te pakapur me pare, dhe te mos i perqendrohesh historise ne plan te pare, por nje aspekti origjinal te saj. Ismail Kadare tek „Keshtjella“ sjell nje risi krejt origjinale. Synimi i tij kryesor nuk eshte thjesht te jape nje informacion te detajuar si ndodhi rrethimi i Krujes, por te paraqese kendveshtrimin e nje turku per Shqiperine, konkretisht Tursun pashait. Vertet rrethimi mund te mos jete ndonje mister i rendesishem per lexuesin, per arsye se eshte trajtuar ne disa vepra te tjera, por romani ofron me teper se kaq. Ofron te parit e Shqiperise dhe shqiptareve me syte e nje komandanti osman, kur deri dje na jane servirur vetem kendveshtrimet sipas shqiptareve. Perseri ka nje paradoks te konsiderueshem. Kadare s’ka asnje fakt se si nje turk e shihte luften. Fakte sot s’mund te gjejme as sesi vete shqiptaret e shihnin, aq me pak popullsia kundershtare. Perseri trillim. Lexuesi eshte i vetedijshem qe shkrimi nuk ka nje vertetim bindes. Sidoqofte, ideja e dickaje origjinale, qofte dhe jashte reales, e ben lexuesin kureshtar.

A jane te destinuar romanet letraro-historike te mos kene kurre misticizem ne plan te pare? Nje rryme si fiksioni historik, ne te cilin personazhet kryesore jane te trilluar, ama qellimi i shkrimit eshte te nxjerre ne pah nje dukuri te se shkuares, ka me shume gjase te dale i mistershem. Ngjarjet e trilluara kane bazen e vet reale ne histori dhe me disa ‚zbukurime’ pikante nga autori mund te krijojne goxha emocion. Njekohesisht lexuesi behet kureshtar dhe adapton nje sasi te bollshme informacioni nepermjet ketij nen-zhanri. Nje shembull i perkryer eshte „Tre musketieret“, nje novele e famshme qe ben fjale per nje periudhe historike ne France, e ku personazhet paresore jane te trilluar. Eshte nje veper me vleresime nderkombetare, ku balancohet letersia me historine. Kjo novele i ve theksin ngjarjes se trilluar, ama ne sfond paraqet ne menyre perfekte situaten politike ne Francen e asaj periudhe.

Eshte i cuditshem fakti se si nje lexues i cfaredoshem ka me shume kuriozitet per dicka te sajuar, sesa per dicka reale. Shkrimet puro-historike nenvleresohen, konsiderohen te merzitshme. Kjo rrethane i detyron dhe vete historianet te adaptojne ne veprat e tyre letrarizma vetem e vetem qe shkrimet e tyre te lexohen. Ne cdo minute qe kalon pastertia e historise behet me e padukshme dhe kjo eshte per te ardhur keq.

Do qe te marresh mendimin qe kane shoket per ty?
Do qe te te shkruash mendimin qe ke per shoket?
Regjistrohu tani dhe tregohu i ndershem!

tbh.me

Vepra te ngjashme

Po të isha arkitekt Autori: Erblin Jahiri · Lloji: Ese argumentuese · Tema: arkitekt Unë po te isha arkitekt së pari do ti kisha ndërtuar disa shtëpi për të varfërit do ti kisha projektuar disa spitale për mirëqenien e shëndetit të njeriut,disa banesa personale per të moshuarit,do ti kisha ndërtuar shkolla për mësimin e fë...	Është më mirë të jesh fëmijë,sesa... Autori: Kevin Çika · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Femije apo I rritur Femijeria eshte nje ndër periudhat e cila ndikon më së shumti në të ardhmen tonë.Pasohet nga shumë ngjarje të cilat janë vendimtare.Ajo është nje kujtim I fortë dhe nostalgjik per te rriturit e sotëm.Gjithashtu mbështes atë mendim që ësht...
shqiperia Autori: Gabriela · Lloji: Ese argumentuese · Tema: 70 vjet clirim Shqiperia eshte vendi i gjith shqiptarve.Une krenohem per shqiperin.Ne ne bote na perfajsojn sportistet shqiptar.Jam krenar qe jam SHQIPETAR SHQIPERIA E SHQIPTARVE............	Te studiosh jashtë vendit. Autori: paemër92 · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Arsimimi Arsimimi është një mjet i nevojshëm i cili të hap dyert e të ardhmes.Është mjaft e rëndësishme të arsimohesh.Në kohet e sotme zgjedhja e universitetit është një dilemë për studentët.Shpesh ata gjenden përballë zgjedhjeve të vështira...
jeta Autori: frenki hoxha · Lloji: Ese argumentuese · Tema: jeta jone Ese per jeten A e ke keni ven re , se shpesh e humbim sensin e kohes. Shpesh harrojme se sa e sa minuta ikin e treten pertej ne oqeanin e pafund te marramendjes, dhe harrojme se po harxhojme dite e dite te tera qe njerezit luten me shpirt ti kene e tju r...	Pa Jete! Autori: Lumta Bajrami · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Jeta Nuk Mendoj Se Duhet Te Isha Ketu! Nuk Duhet Te Perjetoja Keto Gjera,Un Nuk I Bera Gje Askujt ! Jetaa U Tregua E Poshter Me Mua,Madje Shumm E Poshter. Nuk Mund Te Kaloj Nje Dit Pa Qare.Por Pse?Sepse Jeta Esht Mizore,ose Ndoshta U Tregua Vetem Me Mua.Nuk...
Ne kemi ardhur ne bote per.... Autori: ela · Lloji: Ese argumentuese · Tema: jeta eshte e veshtire te ajpim nje perkufizim te sakte per jeten. per mua ,jeta eshte enje udhetim drejt vdekjes. ne lindim,jetojme dhe ne fund shuhemi e me pas harrohemi. ne kthehemi ne nje kujtimit te harruar, te humbur diku ne skajet me te thella te mendjes...	Teknologjia po dëmton jetën e njeriut Autori: Kevin Çika · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Dëmet që sjell teknologjia Teknologjia vitet e fundit po zë një vend gjithmonë e më të madh në shoqërinë njerëzore.Ajo ka ndryshuar cilësinë e jetës dhe e ka revolucionarizuar në një shkallē të paimagjinueshme më parë.Por duke i vënë në një "peshore",të mirat...
Po humbe guximin ke humbur vetveten Autori: eln · Lloji: Ese argumentuese · Tema: guximi Njerezit jane aq sa te ngjashem aq e te ndryshem nga njeri-tjetri. Cilesite e karakteristikat qe e karekterizojne ate e dallojne nga nje person tjeter. Edhe guximi eshte nje cilesi e njerezve e cila nuk eshte se perdoret nga te gjithe ose me sakte nuk vle...	nena ime Autori: Mirjeta Caushi · Lloji: Ese argumentuese · Tema: nena Nena per mua eshte qenie me e mrekulluushme qe mund te ekzistoje ne planet.Ajo te meson gjerat elementare te jetes.Eshte ajo e cila le gjumin e nates dhe kujdeset per ty.Ajo e cila te kap perdore sa here te rrezohesh.Nena eshte mbeshtetja me e madhe e imj...
dasmat shkodrane Autori: ska rendesi · Lloji: Ese argumentuese · Tema: dasma shkodrane Piktor, fotograf dhe arkitekt Kolë Idromeno (1860-1939) është ndoshta një nga piktorët e hershëm më të njohur të pikturës shqiptare. U lind në Shkodër dhe filloi të vizatonte dhe të bënte akuarele që në moshë të re (1871-1874). I ndih...	Tershane ne sofer per dark Autori: Kaltrina · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Tershan ne sofer per darke Dy fshatar shkojn musafir tek nje njeri Kur del i pari ne fund te oborrit i dyti po i flet te zotit te shpis Ky vellau im eshte kali i madh sdin as te flet por ti mos ja ver mendjen si vjen i pari del i dyti dhe i dyti i thot te zotit te shtespis mos...
70 vjet clirim Autori: ana · Lloji: Ese argumentuese · Tema: atdheu Keto 70 vjet te cmuara i shijuam nder breza duke patur fatin qe te jemi te lire dhe te pavarur nga askush.Kombi yne ka pasur nje histori teper te gjate te qendisur bashke me flamurin e tij te shtrenjte.Shume pushtues te pameshirshem u perpoqen ta copetoni...	Legjenda Nder Vite Autori: Samuel Osmani · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Legjendat Dikur njerezit nuk dinin te flisnin apo te shkruanin. Ata shpreheshin me vizatime e figura ne mur. Me kalimin e kohes njerezit kuptuan si t e merreshin vesh dhe ky ishte hapi i pare drejt nje te ardhme plot letersi e fantazi Kur njerezit filluan te k...

Komentet e fundit!

Emri: tringa
Email: tringa@live.es
Komenti: /lool

Emri: jona
Email: jonadalti@hotmail.com
Komenti: /pls

Emri: Dajana
Email: Dajananeziri@yahoo.com
Komenti: Shume bkr..... Me pelqen shume......Te lumte......

Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Emri:

Email:

Komenti:

Pyetje sigurie

Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =

Your travel guide to exploring Albania - TourAlbania.org

Kaloni ne versionin Desktop