Data e postimit: 2013-12-28 23:06:50
Lexime: 14171
Misticizmi ne zhanrin historik
Autori: Kris Hasa
Lloji: Ese argumentuese
Tema: Mungesa e misticizmit tek zhanri historik ne letersi
Shkolla: Petro Nini Luarasi
Klasa: 12D
Qyteti: Tirane
E-mail: Email eshte i fshehur!


Misteri, ai element qe i jep jete letersise ne parim, eshte gjithashtu pothuajse inekzistent ne disa rryma te ketij arti. Shkrimet e tipit romance, fantazi, triller e horror e kane mistiken baze te tyren. Sidoqofte nje rryme e ka kete tipar krejtesisht te zbehur, e shpesh here te padukshem. Kjo rryme do te perfshinte llojet e zhanrit historik.

Arsyeja kryesore qe zhanri historik ka nje mungese te forte misteri, eshte sepse historia pak a shume njihet nga pjesa derrmuese e lexuesve. Fundi i ngjarjes dihet. Lexuesit kryesisht nuk kane kureshtje apo deshire te shpenzojne kohe me nje shkrim te gjate, qe ne fund dihet si mbyllet. Sa i mistershem mund te jete „Jul Cezari“ i Shekspirit? Fare. Dihet nga historia se Cezari u vra nga nje komplot prej disa senatoresh romak, te cilet vetequheshin Liberatore, protagoniste prej tyre Bruti dhe Kasi. Shekspiri sjell perseri te shkuaren, duke i qendruar besnik fakteve historike, qe e ben shkrimin pjeserisht jo-mistik. Them pjeserisht sepse misticizmi ne kete rast nuk eshte zhdukur teresisht por ka jetuar vetem ne aspektin e zhvillimit te ngjarjes. Nje shkrim letrar me baze historik, kurre s’mund te merret 100% si i mireqene. Te tilla vepra vertet i qendrojne besnike fakteve qe njeh historia, por trillojne nje alibi te gjate se si u arrit deri ne perfundim, dhe kjo per shkak se askush nuk ka prova fikse per kete ure mes ngjarjeve. Shekspiri trillon dialogjet mes Brutit dhe Kasit, trillon endrren paralajmeruese te gruas se Cezarit dhe trillon shume nga detajet e vrasjes. Pra, kureshtja e nje lexuesi konsiston vetem ne keto alibi jo-reale qe autori simulon per te arritur ne piken ku duhet.

Megjithate, jo gjithe shkrimet letrare me baze historike i humbin vlerat mistike. Mjaft qe te trajtosh nje teme te pakapur me pare, dhe te mos i perqendrohesh historise ne plan te pare, por nje aspekti origjinal te saj. Ismail Kadare tek „Keshtjella“ sjell nje risi krejt origjinale. Synimi i tij kryesor nuk eshte thjesht te jape nje informacion te detajuar si ndodhi rrethimi i Krujes, por te paraqese kendveshtrimin e nje turku per Shqiperine, konkretisht Tursun pashait. Vertet rrethimi mund te mos jete ndonje mister i rendesishem per lexuesin, per arsye se eshte trajtuar ne disa vepra te tjera, por romani ofron me teper se kaq. Ofron te parit e Shqiperise dhe shqiptareve me syte e nje komandanti osman, kur deri dje na jane servirur vetem kendveshtrimet sipas shqiptareve. Perseri ka nje paradoks te konsiderueshem. Kadare s’ka asnje fakt se si nje turk e shihte luften. Fakte sot s’mund te gjejme as sesi vete shqiptaret e shihnin, aq me pak popullsia kundershtare. Perseri trillim. Lexuesi eshte i vetedijshem qe shkrimi nuk ka nje vertetim bindes. Sidoqofte, ideja e dickaje origjinale, qofte dhe jashte reales, e ben lexuesin kureshtar.

A jane te destinuar romanet letraro-historike te mos kene kurre misticizem ne plan te pare? Nje rryme si fiksioni historik, ne te cilin personazhet kryesore jane te trilluar, ama qellimi i shkrimit eshte te nxjerre ne pah nje dukuri te se shkuares, ka me shume gjase te dale i mistershem. Ngjarjet e trilluara kane bazen e vet reale ne histori dhe me disa ‚zbukurime’ pikante nga autori mund te krijojne goxha emocion. Njekohesisht lexuesi behet kureshtar dhe adapton nje sasi te bollshme informacioni nepermjet ketij nen-zhanri. Nje shembull i perkryer eshte „Tre musketieret“, nje novele e famshme qe ben fjale per nje periudhe historike ne France, e ku personazhet paresore jane te trilluar. Eshte nje veper me vleresime nderkombetare, ku balancohet letersia me historine. Kjo novele i ve theksin ngjarjes se trilluar, ama ne sfond paraqet ne menyre perfekte situaten politike ne Francen e asaj periudhe.

Eshte i cuditshem fakti se si nje lexues i cfaredoshem ka me shume kuriozitet per dicka te sajuar, sesa per dicka reale. Shkrimet puro-historike nenvleresohen, konsiderohen te merzitshme. Kjo rrethane i detyron dhe vete historianet te adaptojne ne veprat e tyre letrarizma vetem e vetem qe shkrimet e tyre te lexohen. Ne cdo minute qe kalon pastertia e historise behet me e padukshme dhe kjo eshte per te ardhur keq.

Vepra te ngjashme
Autori: xxxxxxx · Lloji: Ese argumentuese · Tema: une dhe mikja ime
edhe un jam shume e lenduar dhe do te doja nje oponion te gjithsecilit te me ndihmonit: Une dhe Xh jemi shoqe te ngushta qe ne moshen 6 vjecare.kemi qene ne shkolle te ndryshme por ishim ne te njejten lagje dhe biem si kushurira por pak te largeta.Ne ishi...
Autori: valentina · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Misteri I vdekjes eshte ai qe na fut ne panik, padituria
Vdekja eshte ajo qe na tremb me shume, me shume se cdo gje ne kete jete. Kujt I trembemi me shume, vdekjes tone, apo vdekjes te njerezve tane me te dashur? Cfare eshte me e dhimbshme te mendosh, qe diteve tona do I vije fundi, apo qe ne ditet tona nuk ...
Autori: Erisa Janku · Lloji: Ese argumentuese · Tema: A bëhet lexuesi bashkëvuajtës me Gregorin?
A të tërheq zvarrë fati i Gregorit,pa e kuptuar as ti vetë se ç’po ndodh?! Apo lexon në heshtje,pa e vënë emrin tënd në rreshtat e Gregorit? E çuditshme të përmendet,por e vërtetë të thuhet që Gregori në këtë turbulencë fati,vetë ...
Autori: Adela D · Lloji: Ese argumentuese · Tema: dashuria
Kur jeton mjaftueshem sa per te dale nga ajo bote endrrash ideale ku te gjithe jetojne te lumtur dore per dore plot dashuri, nje hije e rende qe quhet realitet do te te perndjeke ne pjesen tjeter te botes. Per ta bere veten te qarte qe ne fillim, absoluti...
Autori: Serxho Preka · Lloji: Ese argumentuese · Tema: ME LEJO TE FLAS
me lejo te flas pa shtrengime sipas deshirave, qellimeve apo sipas aftesive te mija te te komunikuarit. Pse me mbani ne burg, apo duhet te kerkoj leje te flas! Une sdi te flas di vetem te shkruaj , po te tjeret pse i mbani ne burg! apo deshiron qe ti te j...
Autori: Big G · Lloji: Ese argumentuese · Tema: ese, dija, dija eshte pushtet
Kryerja e gjërave të duhura, në kohën e duhur dhe mënyrën e duhur, prodhon rezultatet e duhura që ne aspirojmë. Me fjalë të tjera, të dish çfarë të bësh, në çfarë kohe, në cilin drejtim dhe cilët janë parametrat që rezultojnë në li...
Autori: Kelima Kotarja · Lloji: Ese argumentuese · Tema: A realizohet nje enderr e cila nk ka baze reale?
Ese! Nje njeri brenda per brenda nje viti duhet te shohe te pakten 1400 endrra... Shumica e njerezve bejen te pamunduren duke provuar per ta khyer ate ne realitet!! Po nese nje njeri do te donte te bente realitetnje enderr e cila nuk ka per baze asgje ...
Autori: jessica · Lloji: Ese argumentuese · Tema: artistet shqiptare kudo ne bote
Artistet Shqiptare ne bote , jane po ato qe i japin vlera nje kombi , jane ato qe percjellin nje kulture dhe i lene stafeten brezave ne vijim, jane artistet ato qe mes nje situtate apo nje tjeter na bejne te ndihemi krenare sa here degjojme emrin e tyre....
Autori: Kledisa Kryeziu · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Interneti
Adoleshentet sot nuk jetojne dot po internetin dhe shpenzojne shume kohe me te .Po a eshte nje gje e mire kjo ? Interneti eshte i dobishem ..ne aty mund qe te marrim informacione ,na ndihmon ne shkolle ,per projekte, etj. Ne anen tjeter kemi anet ne...
Autori: servantes · Lloji: Ese argumentuese · Tema: sojliu i mances
Roman I shkruar nga Servantes per te vene ne loje prirjen e kalorsise se Spanjes si dukuri shoqerore dhe historike. Hodhi Idene e daljes nga erresira. Don Kishotizmi eshte nje dukuri shterpe e panevojshme ku njeriu nuk arrin te vendose ekuilibrin midis t...
Autori: silvana patarria · Lloji: Ese argumentuese · Tema: koncepti mbi lirine
Liria eshte fjala qe perkufizon kete ndjenje qe buron thelle nga zemra e qdo njeriu.Eshte ajo ndjenje qe mban gjalle shpresat brenda nesh.Eshte e lehte ta shkruash apo ta thuash me fjale por eshte shume e veshtire ta perjetosh kur je i kycur brenda 4 mure...
Autori: Orgita · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Kujdesi per prinderit e moshuar-3 Sugjerime
Dua ta hap kete ese me nje thenje me shume vlere."Duaji prinderit e tu dhe kujdesu me dashuri per ta.Vleren e tyre te vertete ke per ta kuptuar kur te shohesh bosh vendin ku ata uleshin perhere." Femijet e rritur e kane pergjegjesi me peshe qe te kujdese...
Autori: ANXHELA MAHO · Lloji: Ese argumentuese · Tema: problemet e femijeve ne bote
Prinderit,familja,mjedisi si dje dhe sot e ne te gjithe kohet kane ndryshuar.Ata u japin femijeve dashuri ,kujdes ,mbrojtje.Ne familje femija ritet dhe meson shume norma e vlera .Por a mjaftojne keto?Nje femije e zbulon boten me syte e atyre qe e duan dhe...
Autori: elda hoxhallari · Lloji: Ese argumentuese · Tema: don kishoti kunder mullinjve te eres
kjo pjese ben fjale er don kishotin qe eshte nje njeri aventurier dhe per nje person qe ishte shume i bindur per idete e veta dhe kur deshton ia le fajin dikujt tjeter dhe sanco panca nje njeri budalla qe sdinte asgje de viganet i merte per mullinj me e...




Komentet e fundit!

Emri: tringa
Email: tringa@live.es
Komenti:

Emri: jona
Email: jonadalti@hotmail.com
Komenti:

Emri: Dajana
Email: Dajananeziri@yahoo.com
Komenti: Shume bkr..... Me pelqen shume......Te lumte......



Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name
Emri:
Email:
Komenti:
Pyetje sigurie
Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =


Copyright © 2011 - 2026 YourLiterary.com | Shqip | Mobile version. All Rights Reserved
Powered by YourLiterary.com