Data e postimit: 2013-12-28 23:06:50
Lexime: 14253
Misticizmi ne zhanrin historik
Autori: Kris Hasa
Lloji: Ese argumentuese
Tema: Mungesa e misticizmit tek zhanri historik ne letersi
Shkolla: Petro Nini Luarasi
Klasa: 12D
Qyteti: Tirane
E-mail: Email eshte i fshehur!


Misteri, ai element qe i jep jete letersise ne parim, eshte gjithashtu pothuajse inekzistent ne disa rryma te ketij arti. Shkrimet e tipit romance, fantazi, triller e horror e kane mistiken baze te tyren. Sidoqofte nje rryme e ka kete tipar krejtesisht te zbehur, e shpesh here te padukshem. Kjo rryme do te perfshinte llojet e zhanrit historik.

Arsyeja kryesore qe zhanri historik ka nje mungese te forte misteri, eshte sepse historia pak a shume njihet nga pjesa derrmuese e lexuesve. Fundi i ngjarjes dihet. Lexuesit kryesisht nuk kane kureshtje apo deshire te shpenzojne kohe me nje shkrim te gjate, qe ne fund dihet si mbyllet. Sa i mistershem mund te jete „Jul Cezari“ i Shekspirit? Fare. Dihet nga historia se Cezari u vra nga nje komplot prej disa senatoresh romak, te cilet vetequheshin Liberatore, protagoniste prej tyre Bruti dhe Kasi. Shekspiri sjell perseri te shkuaren, duke i qendruar besnik fakteve historike, qe e ben shkrimin pjeserisht jo-mistik. Them pjeserisht sepse misticizmi ne kete rast nuk eshte zhdukur teresisht por ka jetuar vetem ne aspektin e zhvillimit te ngjarjes. Nje shkrim letrar me baze historik, kurre s’mund te merret 100% si i mireqene. Te tilla vepra vertet i qendrojne besnike fakteve qe njeh historia, por trillojne nje alibi te gjate se si u arrit deri ne perfundim, dhe kjo per shkak se askush nuk ka prova fikse per kete ure mes ngjarjeve. Shekspiri trillon dialogjet mes Brutit dhe Kasit, trillon endrren paralajmeruese te gruas se Cezarit dhe trillon shume nga detajet e vrasjes. Pra, kureshtja e nje lexuesi konsiston vetem ne keto alibi jo-reale qe autori simulon per te arritur ne piken ku duhet.

Megjithate, jo gjithe shkrimet letrare me baze historike i humbin vlerat mistike. Mjaft qe te trajtosh nje teme te pakapur me pare, dhe te mos i perqendrohesh historise ne plan te pare, por nje aspekti origjinal te saj. Ismail Kadare tek „Keshtjella“ sjell nje risi krejt origjinale. Synimi i tij kryesor nuk eshte thjesht te jape nje informacion te detajuar si ndodhi rrethimi i Krujes, por te paraqese kendveshtrimin e nje turku per Shqiperine, konkretisht Tursun pashait. Vertet rrethimi mund te mos jete ndonje mister i rendesishem per lexuesin, per arsye se eshte trajtuar ne disa vepra te tjera, por romani ofron me teper se kaq. Ofron te parit e Shqiperise dhe shqiptareve me syte e nje komandanti osman, kur deri dje na jane servirur vetem kendveshtrimet sipas shqiptareve. Perseri ka nje paradoks te konsiderueshem. Kadare s’ka asnje fakt se si nje turk e shihte luften. Fakte sot s’mund te gjejme as sesi vete shqiptaret e shihnin, aq me pak popullsia kundershtare. Perseri trillim. Lexuesi eshte i vetedijshem qe shkrimi nuk ka nje vertetim bindes. Sidoqofte, ideja e dickaje origjinale, qofte dhe jashte reales, e ben lexuesin kureshtar.

A jane te destinuar romanet letraro-historike te mos kene kurre misticizem ne plan te pare? Nje rryme si fiksioni historik, ne te cilin personazhet kryesore jane te trilluar, ama qellimi i shkrimit eshte te nxjerre ne pah nje dukuri te se shkuares, ka me shume gjase te dale i mistershem. Ngjarjet e trilluara kane bazen e vet reale ne histori dhe me disa ‚zbukurime’ pikante nga autori mund te krijojne goxha emocion. Njekohesisht lexuesi behet kureshtar dhe adapton nje sasi te bollshme informacioni nepermjet ketij nen-zhanri. Nje shembull i perkryer eshte „Tre musketieret“, nje novele e famshme qe ben fjale per nje periudhe historike ne France, e ku personazhet paresore jane te trilluar. Eshte nje veper me vleresime nderkombetare, ku balancohet letersia me historine. Kjo novele i ve theksin ngjarjes se trilluar, ama ne sfond paraqet ne menyre perfekte situaten politike ne Francen e asaj periudhe.

Eshte i cuditshem fakti se si nje lexues i cfaredoshem ka me shume kuriozitet per dicka te sajuar, sesa per dicka reale. Shkrimet puro-historike nenvleresohen, konsiderohen te merzitshme. Kjo rrethane i detyron dhe vete historianet te adaptojne ne veprat e tyre letrarizma vetem e vetem qe shkrimet e tyre te lexohen. Ne cdo minute qe kalon pastertia e historise behet me e padukshme dhe kjo eshte per te ardhur keq.

Vepra te ngjashme
Autori: no.name · Lloji: Ese argumentuese · Tema: atdheu
Sapo te degjojme fjalen atdhe menjehere na sillen ne mendje shume gjera. Fjala atdhe sjell imazh e ndjeshmeri lidhur me emocionet patriotike,lidhur emocionet patriotike,tendosje emocionale qe hedh ne drit tre dimensionet e kohes:te tashmen,te kaluaren dhe...
Autori: Altin A. GJIKOLLI · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Per ty Erik Abidal (ABI)
Shum njerez mund te qeshin me kete qe po shkruaj.Mund t'ju duket qesharake,pasi qe po shkruaj per nje "NJERI" pa vlera.Eshte e gjitha e kunderta,pasi po flas per nje njeri me vlera te larta qe tronditi gjith "BOTEN" me lajmin e keq qe na japi...Ndoshta je...
Autori: Serxho Preka · Lloji: Ese argumentuese · Tema: une perballe vetes sime
SERXHO... ardhur ne kete bote nga nje gracke per shtimin e qenies njerezore qe quhet MARTESE. Lindur ne shkoder ne nje date te shenjte sic eshte "10 qershori" e sot jam 14 vjec , vazhdoj jetoj e rritem po ne qytetin tim te femijerise. studioj ne nje shoq...
Autori: ROSELA BAJRAKTARI · Lloji: Ese argumentuese · Tema: LUMTURIA
PERRALLAT JANE RREFIME TE VJETRA NGA POPULLI, TE CILAT SHPJEGOJNE NE MENYRE SIMBOLIKE FORMEN E LUMTURISE SE VERTETE.NE PERMBLEDHJEN E PERRALES NDERTHUREN ELEMENTE REALE ME ATO FANTASTIKE.NEPERMJET PERRALLAVE NJEREZIT SHPREHIN DESHIRAT E TYRE TE CILAT NUK ...
Autori: Diellza Surdulli · Lloji: Ese argumentuese · Tema: dashuria ndaj femres
-Te jesh femer do te thote te te ndryshoje humori 7 mije here ne dite.Eshte keshtu sepse ajo e ndjen gjdo gje madje edhe ajrin.Mendo edhe kete qe gjithmone ka nje shkak per qdo gjendje emocionale te saj.Edhe nese te thote "skam gje",genjen.Pret qe ta pyes...
Autori: eralda · Lloji: Ese argumentuese · Tema: vdekja eshte akt qe shpaguhet me te mirat qe behen ne jete sic shpaguhen flijimet per hire te idealit
luftra ka pasur gjithe kete kohe turqit dhe osmanet deshiruan qe te na e merrin shqiperine tone te dashur shqiptari ka luftuar me shume mund dhe kurre nuk eshte gjunjezuar vdekja eshte akt qe shpaguhet me te mirat qe behen ne jete sic shpaguhen flijimet...
Autori: Marius · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Sa e forte eshte ndjenja e dashurise
Thone se dashuria eshte ndjenja me e bukur ne bote. Eshte pikerisht ajo ndjenje qe te ben ta shikosh boten ndryshe cdo mengjes, cdo dite, cdo moment. Dashuria te lendon dhe ben qe te ndihesh si ne nje enderr te mrekullueshme. Por vetem kaq eshte dashuria?...
Autori: xheni lama · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Babi Im
E dini se cili eshte idhulli im?!Nuk eshte as nje aktor,as nje kengetar,as nje sportist....Eshte ai qe e urren te me shikoj te merzitur dhe qe ben gjithcka te me bej te buzeqesh..Eshte ai qe me kupton qe ne sy..E kupton jo vetem nese jam merzitur por kupt...
Autori: kloi · Lloji: Ese argumentuese · Tema: jeta dhe vdekja
Jeta dhe Vdekja janё dy anёt e sё njёjtёs monedhё dhe dy momente tё njё loje tё pambaruar qё pёrsёrit momentet e saj, duke prodhuar ato qё njerёzit quajnё rrethe. E gjtihё natyra luan me rrethe: nata dhe dita, dielli dhe hёna, vera dhe d...
Autori: Ina.Cr7 · Lloji: Ese argumentuese · Tema: libri
Nje proverb thote: "Shtepia pa libra,eshte si dhoma pa dritare". Asgje tjeter nuk mund ta shprehte me bukur rendesine e librit. Libri esht nje jete tjeter , nje udhetim i mrekullueshem qe te con ne bote te ndryshme , te panjohura , te njeh me shume gjera ...
Autori: Mbesha Nazaj · Lloji: Ese argumentuese · Tema: e ardhmja
Te gjithe jemi te perfshire ne detin e paane te jetes.Kur jemi femije shpresa jone per te pasur e arritur gjithcka duam , i ngjan nje trageti gjigand , por dalngadale ai fillon te lekundet e te shperbeht nga stuhite e jetes . Ka raste kur e gjen veten mbi...
Autori: Marsida · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Libri dhe Leximi
Librat jane nje det fjalesh i mbushur me dije e imagjinate. Jane celes i cili hap dyert e nje bote ne te cilen humbet, nga e cil eshte veshtire te shkeputesh. Librat dhe leximi te mesojne te perballesh me jeten , ta sfidosh te dhe te fitosh dyluftimin me...
Autori: Klaudjo · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Dashuria te fal guximin per te thyer tabu te mjedisit social dhe te vetvetes
Jeta eshte teper e bukur per tw qene e parendesishme ndaj jetoje ate . Kam perjetuar gjithcka , kam falur gabime te pafalshme , kam len pas gjithcka , kam lenduar , jam lenduar, kam zhgenyer, gjithnje kam vepruar sipas momentit . Kam qeshur kur nuk duhej...
Autori: Anonim · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Shoqerore
Menyra e krijimit te rruzullit toksor eshte nje enigme e mistershme,e pazbuluar deri me sot dhe vertetesia e teorive ekzistuese nuk eshte 100% e sigurt. Por, nje gje per te cilen ne mund te jemi plotesisht te sigurt eshte se pas asaj mrekullie qe ndodhi, ...




Komentet e fundit!

Emri: tringa
Email: tringa@live.es
Komenti:

Emri: jona
Email: jonadalti@hotmail.com
Komenti:

Emri: Dajana
Email: Dajananeziri@yahoo.com
Komenti: Shume bkr..... Me pelqen shume......Te lumte......



Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name
Emri:
Email:
Komenti:
Pyetje sigurie
Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =


Copyright © 2011 - 2026 YourLiterary.com | Shqip | Mobile version. All Rights Reserved
Powered by YourLiterary.com