Data e postimit: 2013-12-28 23:06:50
Lexime: 13961
Misticizmi ne zhanrin historik
Autori: Kris Hasa
Lloji: Ese argumentuese
Tema: Mungesa e misticizmit tek zhanri historik ne letersi
Shkolla: Petro Nini Luarasi
Klasa: 12D
Qyteti: Tirane
E-mail: Email eshte i fshehur!


Misteri, ai element qe i jep jete letersise ne parim, eshte gjithashtu pothuajse inekzistent ne disa rryma te ketij arti. Shkrimet e tipit romance, fantazi, triller e horror e kane mistiken baze te tyren. Sidoqofte nje rryme e ka kete tipar krejtesisht te zbehur, e shpesh here te padukshem. Kjo rryme do te perfshinte llojet e zhanrit historik.

Arsyeja kryesore qe zhanri historik ka nje mungese te forte misteri, eshte sepse historia pak a shume njihet nga pjesa derrmuese e lexuesve. Fundi i ngjarjes dihet. Lexuesit kryesisht nuk kane kureshtje apo deshire te shpenzojne kohe me nje shkrim te gjate, qe ne fund dihet si mbyllet. Sa i mistershem mund te jete „Jul Cezari“ i Shekspirit? Fare. Dihet nga historia se Cezari u vra nga nje komplot prej disa senatoresh romak, te cilet vetequheshin Liberatore, protagoniste prej tyre Bruti dhe Kasi. Shekspiri sjell perseri te shkuaren, duke i qendruar besnik fakteve historike, qe e ben shkrimin pjeserisht jo-mistik. Them pjeserisht sepse misticizmi ne kete rast nuk eshte zhdukur teresisht por ka jetuar vetem ne aspektin e zhvillimit te ngjarjes. Nje shkrim letrar me baze historik, kurre s’mund te merret 100% si i mireqene. Te tilla vepra vertet i qendrojne besnike fakteve qe njeh historia, por trillojne nje alibi te gjate se si u arrit deri ne perfundim, dhe kjo per shkak se askush nuk ka prova fikse per kete ure mes ngjarjeve. Shekspiri trillon dialogjet mes Brutit dhe Kasit, trillon endrren paralajmeruese te gruas se Cezarit dhe trillon shume nga detajet e vrasjes. Pra, kureshtja e nje lexuesi konsiston vetem ne keto alibi jo-reale qe autori simulon per te arritur ne piken ku duhet.

Megjithate, jo gjithe shkrimet letrare me baze historike i humbin vlerat mistike. Mjaft qe te trajtosh nje teme te pakapur me pare, dhe te mos i perqendrohesh historise ne plan te pare, por nje aspekti origjinal te saj. Ismail Kadare tek „Keshtjella“ sjell nje risi krejt origjinale. Synimi i tij kryesor nuk eshte thjesht te jape nje informacion te detajuar si ndodhi rrethimi i Krujes, por te paraqese kendveshtrimin e nje turku per Shqiperine, konkretisht Tursun pashait. Vertet rrethimi mund te mos jete ndonje mister i rendesishem per lexuesin, per arsye se eshte trajtuar ne disa vepra te tjera, por romani ofron me teper se kaq. Ofron te parit e Shqiperise dhe shqiptareve me syte e nje komandanti osman, kur deri dje na jane servirur vetem kendveshtrimet sipas shqiptareve. Perseri ka nje paradoks te konsiderueshem. Kadare s’ka asnje fakt se si nje turk e shihte luften. Fakte sot s’mund te gjejme as sesi vete shqiptaret e shihnin, aq me pak popullsia kundershtare. Perseri trillim. Lexuesi eshte i vetedijshem qe shkrimi nuk ka nje vertetim bindes. Sidoqofte, ideja e dickaje origjinale, qofte dhe jashte reales, e ben lexuesin kureshtar.

A jane te destinuar romanet letraro-historike te mos kene kurre misticizem ne plan te pare? Nje rryme si fiksioni historik, ne te cilin personazhet kryesore jane te trilluar, ama qellimi i shkrimit eshte te nxjerre ne pah nje dukuri te se shkuares, ka me shume gjase te dale i mistershem. Ngjarjet e trilluara kane bazen e vet reale ne histori dhe me disa ‚zbukurime’ pikante nga autori mund te krijojne goxha emocion. Njekohesisht lexuesi behet kureshtar dhe adapton nje sasi te bollshme informacioni nepermjet ketij nen-zhanri. Nje shembull i perkryer eshte „Tre musketieret“, nje novele e famshme qe ben fjale per nje periudhe historike ne France, e ku personazhet paresore jane te trilluar. Eshte nje veper me vleresime nderkombetare, ku balancohet letersia me historine. Kjo novele i ve theksin ngjarjes se trilluar, ama ne sfond paraqet ne menyre perfekte situaten politike ne Francen e asaj periudhe.

Eshte i cuditshem fakti se si nje lexues i cfaredoshem ka me shume kuriozitet per dicka te sajuar, sesa per dicka reale. Shkrimet puro-historike nenvleresohen, konsiderohen te merzitshme. Kjo rrethane i detyron dhe vete historianet te adaptojne ne veprat e tyre letrarizma vetem e vetem qe shkrimet e tyre te lexohen. Ne cdo minute qe kalon pastertia e historise behet me e padukshme dhe kjo eshte per te ardhur keq.

Vepra te ngjashme
Autori: Fejz Demiri · Lloji: Ese argumentuese · Tema: shoqërore
Dashuria ndaj familjes është detyrim njerëzor Që nga dita kur njeriu fillon të egzitojë ,si qenie ende e vogël e pa formësuar ,zhvillohet si një barrë mbi supet e dikujt. Dashuria dhe respekti p...
Autori: ilda · Lloji: Ese argumentuese · Tema: portret
me erdhi ne mendje te flaas per ty,se ti je shum shakaxhi,une shum mall kam per ty.tani qe erdhe e ike prap,qenka nje kohe shum e gjate,je i bukur sy geshtenje ,flok. te gjate e i denje .trup te madh e i ri,qenke burr me besnikri.dashuria per nje baba,qen...
Autori: alesja · Lloji: Ese argumentuese · Tema: kushtuar babit tim ^_^
Kjo eshte hera pare qe po shkruaj per ty. Dhe jo se nuk e kam ndjere ,por se te shkruash per ty nuk esht e thjeshte . Je nje person shume i rendesishem ne jeten time . Pa ty jeta ime do humbiste kuptimin. Je njeriu qe me merzit me shume ,por qe me do dh...
Autori: silvana patarria · Lloji: Ese argumentuese · Tema: koncepti mbi lirine
Liria eshte fjala qe perkufizon kete ndjenje qe buron thelle nga zemra e qdo njeriu.Eshte ajo ndjenje qe mban gjalle shpresat brenda nesh.Eshte e lehte ta shkruash apo ta thuash me fjale por eshte shume e veshtire ta perjetosh kur je i kycur brenda 4 mure...
Autori: AAAAAAAAAAnnnnnnnnnn D · Lloji: Ese argumentuese · Tema: te jesh jetim
Te jesh jetim do te thote te mos kesh 1 ose te dy, gje e cila eshte shume e dhimbshme per femijen. Pervecse te merr malli e rrin paksa i larguar nga shoket e shoqet, pa babain nuk je i ushqyer, i mbathur mire, por edhe pa nenen nuk je i edukuar. Por mund ...
Autori: Besiana · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Pranvera
Pranvera... eshte nje stin shum e bukur pra me nje fjal me pelqen shum ne pranver rrezon dielli lulet qelin natyra merr nje pamje jashtzakonisht shum te bukur natyra vishet me nje fustan te gjelber ne ate fustan ka plot lule shumngjyreshe... Por mos u ...
Autori: Jasin shabani · Lloji: Ese argumentuese · Tema: nena
nje dit nuk ndodhi as gje keshtu qe mos e lexo me mire se nuk ja vlen per ty pse e lexove more te thash mos e le xo
Autori: anisa hasani · Lloji: Ese argumentuese · Tema: libri dhe interneti
Te udhetosh mes qindra faqesh, te fantazosh mes mijera mendimesh, te vazhdosh te shpresosh per nje te ardhme me te pasur me fjale magjike, me mendime per nje situate do te thote te jesh pjese e botes se librit. Hedh nje veshtrim mbi nje faqe dhe mendon se...
Autori: Lorena · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Emigranti
Nje njeri qe largohet nga vendi i tij per nje jete me te mire. Nje njeri qe veshtirsite e jetes e detyrojne te largohet nga atdheu i tij Nje njeri qe detyrohet ti thote atdheut te tij 'Lamtumire'. Nje njeri qe largohet per te hapur nje faqe te re ne je...
Autori: Dorina.D · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Bukuria eshte e shemtuar kur eshte vetem fizike.
Bukuria eshte persosmeri e hidhur, do te thoja une. Pasi te kesh pire nektarin e saj, pasi te kesh shijuar me nje gllenjke substancen e saj te embel, bukuria kthehet si ato shurupet qe na jepnin kur ishim te vegjel, kthehet e hidhur dhe e neveritshme. "B...
Autori: Alesjo · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Trashegimia kulturore,vlere e shpirtit te njeriut
Trashegimia kulturore e vendit tone eshte simbol i rendesishem qe tregon vlerat materiale,shpirtit ne shekuj dhe vite.Monumentet e kultures ne te gjithe vendin Kane nje bukuri te rralle dhe Kane marre vemendje te vecante shume turisteve.Trashegimia kultur...
Autori: Bujar Plloshtani · Lloji: Ese argumentuese · Tema: letra filozofike, racionalizëm
Kontemplacion ndërmjet botës reale dhe mistike Duke lexuar me vëmendje veprën me titull “Traktati mbi arsyen e mendimit” të autorit Bujar Plloshtani, fitohet përshtypja se po i qaset një problematike të thellë filozofike dhe në mënyrë të...
Autori: Orgita · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Mjedisi dhe ne.
Mjedisi përbën burimin themelorë për jetën në tokë.E megjithatë ,ai është rrezikuar dhe rrezikohet vazhdimisht nga veprimtaria njerëzore .Brezat e ardhshëm do të trashëgojnë gjithnjë e më pak nga mjedisi i sotëm ,pasi ai po shfrytëz...
Autori: Erza Hasani · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Pushimet
Tani ditet e ketij viti shkollor po perfundojne , por pushimet vetem se po afrohen. Tani ne ne mendjen tone mendojme se sa do jete nota mesatare e jona , kurse ne anen tjeter mendojme se si do i kalojme pushimet verore dhe a do te jete me te vertete nje ...




Komentet e fundit!

Emri: tringa
Email: tringa@live.es
Komenti:

Emri: jona
Email: jonadalti@hotmail.com
Komenti:

Emri: Dajana
Email: Dajananeziri@yahoo.com
Komenti: Shume bkr..... Me pelqen shume......Te lumte......



Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name
Emri:
Email:
Komenti:
Pyetje sigurie
Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =


Copyright © 2011 - 2026 YourLiterary.com | Shqip | Mobile version. All Rights Reserved
Powered by YourLiterary.com