Data e postimit: 2013-12-28 23:06:50
Lexime: 14060
Misticizmi ne zhanrin historik
Autori: Kris Hasa
Lloji: Ese argumentuese
Tema: Mungesa e misticizmit tek zhanri historik ne letersi
Shkolla: Petro Nini Luarasi
Klasa: 12D
Qyteti: Tirane
E-mail: Email eshte i fshehur!


Misteri, ai element qe i jep jete letersise ne parim, eshte gjithashtu pothuajse inekzistent ne disa rryma te ketij arti. Shkrimet e tipit romance, fantazi, triller e horror e kane mistiken baze te tyren. Sidoqofte nje rryme e ka kete tipar krejtesisht te zbehur, e shpesh here te padukshem. Kjo rryme do te perfshinte llojet e zhanrit historik.

Arsyeja kryesore qe zhanri historik ka nje mungese te forte misteri, eshte sepse historia pak a shume njihet nga pjesa derrmuese e lexuesve. Fundi i ngjarjes dihet. Lexuesit kryesisht nuk kane kureshtje apo deshire te shpenzojne kohe me nje shkrim te gjate, qe ne fund dihet si mbyllet. Sa i mistershem mund te jete „Jul Cezari“ i Shekspirit? Fare. Dihet nga historia se Cezari u vra nga nje komplot prej disa senatoresh romak, te cilet vetequheshin Liberatore, protagoniste prej tyre Bruti dhe Kasi. Shekspiri sjell perseri te shkuaren, duke i qendruar besnik fakteve historike, qe e ben shkrimin pjeserisht jo-mistik. Them pjeserisht sepse misticizmi ne kete rast nuk eshte zhdukur teresisht por ka jetuar vetem ne aspektin e zhvillimit te ngjarjes. Nje shkrim letrar me baze historik, kurre s’mund te merret 100% si i mireqene. Te tilla vepra vertet i qendrojne besnike fakteve qe njeh historia, por trillojne nje alibi te gjate se si u arrit deri ne perfundim, dhe kjo per shkak se askush nuk ka prova fikse per kete ure mes ngjarjeve. Shekspiri trillon dialogjet mes Brutit dhe Kasit, trillon endrren paralajmeruese te gruas se Cezarit dhe trillon shume nga detajet e vrasjes. Pra, kureshtja e nje lexuesi konsiston vetem ne keto alibi jo-reale qe autori simulon per te arritur ne piken ku duhet.

Megjithate, jo gjithe shkrimet letrare me baze historike i humbin vlerat mistike. Mjaft qe te trajtosh nje teme te pakapur me pare, dhe te mos i perqendrohesh historise ne plan te pare, por nje aspekti origjinal te saj. Ismail Kadare tek „Keshtjella“ sjell nje risi krejt origjinale. Synimi i tij kryesor nuk eshte thjesht te jape nje informacion te detajuar si ndodhi rrethimi i Krujes, por te paraqese kendveshtrimin e nje turku per Shqiperine, konkretisht Tursun pashait. Vertet rrethimi mund te mos jete ndonje mister i rendesishem per lexuesin, per arsye se eshte trajtuar ne disa vepra te tjera, por romani ofron me teper se kaq. Ofron te parit e Shqiperise dhe shqiptareve me syte e nje komandanti osman, kur deri dje na jane servirur vetem kendveshtrimet sipas shqiptareve. Perseri ka nje paradoks te konsiderueshem. Kadare s’ka asnje fakt se si nje turk e shihte luften. Fakte sot s’mund te gjejme as sesi vete shqiptaret e shihnin, aq me pak popullsia kundershtare. Perseri trillim. Lexuesi eshte i vetedijshem qe shkrimi nuk ka nje vertetim bindes. Sidoqofte, ideja e dickaje origjinale, qofte dhe jashte reales, e ben lexuesin kureshtar.

A jane te destinuar romanet letraro-historike te mos kene kurre misticizem ne plan te pare? Nje rryme si fiksioni historik, ne te cilin personazhet kryesore jane te trilluar, ama qellimi i shkrimit eshte te nxjerre ne pah nje dukuri te se shkuares, ka me shume gjase te dale i mistershem. Ngjarjet e trilluara kane bazen e vet reale ne histori dhe me disa ‚zbukurime’ pikante nga autori mund te krijojne goxha emocion. Njekohesisht lexuesi behet kureshtar dhe adapton nje sasi te bollshme informacioni nepermjet ketij nen-zhanri. Nje shembull i perkryer eshte „Tre musketieret“, nje novele e famshme qe ben fjale per nje periudhe historike ne France, e ku personazhet paresore jane te trilluar. Eshte nje veper me vleresime nderkombetare, ku balancohet letersia me historine. Kjo novele i ve theksin ngjarjes se trilluar, ama ne sfond paraqet ne menyre perfekte situaten politike ne Francen e asaj periudhe.

Eshte i cuditshem fakti se si nje lexues i cfaredoshem ka me shume kuriozitet per dicka te sajuar, sesa per dicka reale. Shkrimet puro-historike nenvleresohen, konsiderohen te merzitshme. Kjo rrethane i detyron dhe vete historianet te adaptojne ne veprat e tyre letrarizma vetem e vetem qe shkrimet e tyre te lexohen. Ne cdo minute qe kalon pastertia e historise behet me e padukshme dhe kjo eshte per te ardhur keq.

Vepra te ngjashme
Autori: Anonim · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Vetmia...
Kush jeton i vetmuar e qe here pas here e merr malli per te qene ne nje shoqeri, kush ndjek nderrimin e motit, zevendesimin e stineve, nderrimin e diteve apo ndryshimin e sherbimeve apo lloj lloj gjerash te tjera enderron vetem te shikoje nje dore tek e c...
Autori: Geraldo Xhina · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Ngrohja globale
Ngrohja globale eshte kthyer ne nje shqetesim madhor per te gjithe qenien njerezore por jo vetem.Ky problem lidhet edhe me efektin serre,por e thene me thjeshte jane gaze te demshme te cilat krijohen dhe clirohen ne toke dhe ne pamundesi per te dale jasht...
Autori: YourLiterary.com · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Parents Are Often Right
Parents Are Often Right Parents can often be right. However, as a child, I was positive that the opposite was true. My parents felt that playing an instrument was crucial in “rounding out” my personality. I was unconvinced. After a hectic week of ...
Autori: MELISA BAJRAKTARI · Lloji: Ese argumentuese · Tema: BARAZIA
Ne bote te gjithe njerezit megjithese ndryshojne nga ngjyra e lekures,nga gjinia,nga pasuria,pozita ne shoqeri etj.ata te gjithe jane te barabarte.Te gjithe jane njerez te nje bote.Ne ditet e sotme grate zene poste te rendesishme ne jeten shoqerore dhe p...
Autori: Diana B · Lloji: Ese argumentuese · Tema: SHOQJA IME
Kjo dite nisi is nje nga ditet me te shemtuara te Jetes time.une jam zene me shoqen time te ngushte dhe doja ti thoja asaj se e dua shume.dua ti them se nuk kam dashur kurre qe te zihem me te.por prape se prape,une nuk do ti them asaj “me fal”sepse ...
Autori: Anxhela Stafa · Lloji: Ese argumentuese · Tema: vdekja dhe perjetesia
‘’ Jeta eshte e shkurter, ndaj bej mire te gjesh mire’’- thote populli qe lidhet pikerisht me vdekjen, miresine dhe perjetesine. Askujt nuk I kushton asgje te bej dicka te mire ne jete per veten dhe njerzit qe e rrethojne.Perkundrazi e ben ate nj...
Autori: Ardita Gashi · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Libri im
Libri im eshte miku im me i dashur.Dhe miqte e mi jane:Lapsi, Letra, Goma, etjj.., jane te dashurit e mi qe sa here e shpreh mendimet e mia te thella. Ndersa mbi letren e bardhe Pikturoj me laps te zi.Libri im eshte gjera me e rendesishme e jetes sime.Dh...
Autori: xxxx · Lloji: Ese argumentuese · Tema: celularet
Askush nuk do ta dëshironte atë moment, kur një zile celulari, krejt papritur, përveç se të jep atë ndjesinë e një alarmi, të prish edhe rrjedhën e mendimi a përjetimi. Kjo është gjendja nga e cila askush nuk mund të shpëtojë dot. Ndërsa...
Autori: Jeta Zguri · Lloji: Ese argumentuese · Tema: "PERRALLAT JANE PASQYRA E JETES TONE"
Kur isha e vogel me pelqenin perrallat qe me tregonte gjyshja kur me vinte ne gjume. Ajo ish nje grua e thjeshte pa shume arsim por perrallat i tregonte bukur me ze te ulet sikur donte te me krijonte kushtet qe te me zinte gjumi, por ne fakt rralle ndodht...
Autori: Arbri · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Jetoje jeten koha esht e cmuar
Nuk pres asgje nga askush! Te presesh te ben gjithmone keq. Problemet nuk jane te perjetshme dhe kane gjithmone nje zgjidhje. E vetmja qe nuk ka zgjidhje eshte vdekja. Mos lejo askend te te ofendoje ose poshteroje! Asnjehere mos humb vleresimin ...
Autori: Kevin Çika · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Liria në krijmtarinë letrarë është e rëndësishme
Ajo çka e ka dalluar krijimin poetik , nga krijimet e tjera është forca e madhe e shprehjes së unit të brendshëm të autorit.Shpreh gëzimin e tij deri në ekstazë.Po ashtu shfaq vuajtjen e tij deri në agoni.Poezia me vargjet e saj shkrihet me bot...
Autori: Elmedina Deda · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Shkolla vendi i Diturisë
Shkolla është vendi i diturisë.Vendi ku nga mësuesit tanë kemi mësuar shkronjën e parë të alfabetit dhe alfabetin shqip.Vendi ynë është përballur me shumë vështirësi por ka arritur ta mbrojë alfabetin shqipë dhe gjuhën shqipe.Shkolla ë...
Autori: Roi Roisela · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Jeta
E jeta nese mund ta quaj jete , nese mund ta quaj vend per te jetuar ket pjese bote, ku une bej pjese. Sot meson neser harron ,sot jeton neser vdes por ne po vdesim perbrenda cdo dite pak nga pak. Po na vrasin mendimet tona, po na vret shpresa te cilen ...
Autori: elona · Lloji: Ese argumentuese · Tema: reklamat
JETA ESHTE E BUKUR NESE E DO! Shikoni njehere perreth jush. Cfare shihni? Lule, peme, gjelberim e gjalleri? Apo TV, kompjuter e playstation? Mos valle shihni nxenes, banka e mesues? Ose familjen, ngrohtesine e dashurine…? Tashme mendoni: cfare e ben j...




Komentet e fundit!

Emri: tringa
Email: tringa@live.es
Komenti:

Emri: jona
Email: jonadalti@hotmail.com
Komenti:

Emri: Dajana
Email: Dajananeziri@yahoo.com
Komenti: Shume bkr..... Me pelqen shume......Te lumte......



Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name
Emri:
Email:
Komenti:
Pyetje sigurie
Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =


Copyright © 2011 - 2026 YourLiterary.com | Shqip | Mobile version. All Rights Reserved
Powered by YourLiterary.com