Data e postimit: 2013-12-28 23:06:50
Lexime: 14336
Misticizmi ne zhanrin historik
Autori: Kris Hasa
Lloji: Ese argumentuese
Tema: Mungesa e misticizmit tek zhanri historik ne letersi
Shkolla: Petro Nini Luarasi
Klasa: 12D
Qyteti: Tirane
E-mail: Email eshte i fshehur!


Misteri, ai element qe i jep jete letersise ne parim, eshte gjithashtu pothuajse inekzistent ne disa rryma te ketij arti. Shkrimet e tipit romance, fantazi, triller e horror e kane mistiken baze te tyren. Sidoqofte nje rryme e ka kete tipar krejtesisht te zbehur, e shpesh here te padukshem. Kjo rryme do te perfshinte llojet e zhanrit historik.

Arsyeja kryesore qe zhanri historik ka nje mungese te forte misteri, eshte sepse historia pak a shume njihet nga pjesa derrmuese e lexuesve. Fundi i ngjarjes dihet. Lexuesit kryesisht nuk kane kureshtje apo deshire te shpenzojne kohe me nje shkrim te gjate, qe ne fund dihet si mbyllet. Sa i mistershem mund te jete „Jul Cezari“ i Shekspirit? Fare. Dihet nga historia se Cezari u vra nga nje komplot prej disa senatoresh romak, te cilet vetequheshin Liberatore, protagoniste prej tyre Bruti dhe Kasi. Shekspiri sjell perseri te shkuaren, duke i qendruar besnik fakteve historike, qe e ben shkrimin pjeserisht jo-mistik. Them pjeserisht sepse misticizmi ne kete rast nuk eshte zhdukur teresisht por ka jetuar vetem ne aspektin e zhvillimit te ngjarjes. Nje shkrim letrar me baze historik, kurre s’mund te merret 100% si i mireqene. Te tilla vepra vertet i qendrojne besnike fakteve qe njeh historia, por trillojne nje alibi te gjate se si u arrit deri ne perfundim, dhe kjo per shkak se askush nuk ka prova fikse per kete ure mes ngjarjeve. Shekspiri trillon dialogjet mes Brutit dhe Kasit, trillon endrren paralajmeruese te gruas se Cezarit dhe trillon shume nga detajet e vrasjes. Pra, kureshtja e nje lexuesi konsiston vetem ne keto alibi jo-reale qe autori simulon per te arritur ne piken ku duhet.

Megjithate, jo gjithe shkrimet letrare me baze historike i humbin vlerat mistike. Mjaft qe te trajtosh nje teme te pakapur me pare, dhe te mos i perqendrohesh historise ne plan te pare, por nje aspekti origjinal te saj. Ismail Kadare tek „Keshtjella“ sjell nje risi krejt origjinale. Synimi i tij kryesor nuk eshte thjesht te jape nje informacion te detajuar si ndodhi rrethimi i Krujes, por te paraqese kendveshtrimin e nje turku per Shqiperine, konkretisht Tursun pashait. Vertet rrethimi mund te mos jete ndonje mister i rendesishem per lexuesin, per arsye se eshte trajtuar ne disa vepra te tjera, por romani ofron me teper se kaq. Ofron te parit e Shqiperise dhe shqiptareve me syte e nje komandanti osman, kur deri dje na jane servirur vetem kendveshtrimet sipas shqiptareve. Perseri ka nje paradoks te konsiderueshem. Kadare s’ka asnje fakt se si nje turk e shihte luften. Fakte sot s’mund te gjejme as sesi vete shqiptaret e shihnin, aq me pak popullsia kundershtare. Perseri trillim. Lexuesi eshte i vetedijshem qe shkrimi nuk ka nje vertetim bindes. Sidoqofte, ideja e dickaje origjinale, qofte dhe jashte reales, e ben lexuesin kureshtar.

A jane te destinuar romanet letraro-historike te mos kene kurre misticizem ne plan te pare? Nje rryme si fiksioni historik, ne te cilin personazhet kryesore jane te trilluar, ama qellimi i shkrimit eshte te nxjerre ne pah nje dukuri te se shkuares, ka me shume gjase te dale i mistershem. Ngjarjet e trilluara kane bazen e vet reale ne histori dhe me disa ‚zbukurime’ pikante nga autori mund te krijojne goxha emocion. Njekohesisht lexuesi behet kureshtar dhe adapton nje sasi te bollshme informacioni nepermjet ketij nen-zhanri. Nje shembull i perkryer eshte „Tre musketieret“, nje novele e famshme qe ben fjale per nje periudhe historike ne France, e ku personazhet paresore jane te trilluar. Eshte nje veper me vleresime nderkombetare, ku balancohet letersia me historine. Kjo novele i ve theksin ngjarjes se trilluar, ama ne sfond paraqet ne menyre perfekte situaten politike ne Francen e asaj periudhe.

Eshte i cuditshem fakti se si nje lexues i cfaredoshem ka me shume kuriozitet per dicka te sajuar, sesa per dicka reale. Shkrimet puro-historike nenvleresohen, konsiderohen te merzitshme. Kjo rrethane i detyron dhe vete historianet te adaptojne ne veprat e tyre letrarizma vetem e vetem qe shkrimet e tyre te lexohen. Ne cdo minute qe kalon pastertia e historise behet me e padukshme dhe kjo eshte per te ardhur keq.

Vepra te ngjashme
Autori: Big G · Lloji: Ese argumentuese · Tema: ese, adoleshenca
- Adoleshentët përballen me shumë vendime të vështira të jetës të cilat, kur lidhen me mungesën e vet – njohjes, shkaktojnë kriza të indetitetit. Jo të sigurt në vetvete, adoleshentët marrin vendime në lidhje me mënyrën se si ata reagoj...
Autori: Xhesika Mersinllari · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Esse per mesuesen
Më kujtohet mesuesja ime e pare !Isha shumë e vogel kur pata kuptuar se duhej që të shkoja në shkollë, ku do të mësoja të shkruaja e të lexojë nga mësuesja. Dhe, shpesh mendoja se si do të dukej mësuesja ime e parë. Si duket, ajo? Është, ...
Autori: Klea Prifti · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Jeta!
Te ndihesh pozitive??? Uff..ndonjehere duket sikur eshte kaq shume e veshtire.kur je e rrethuar nga probleme,njerez qe jane tere kohen me zemer te vrare,te zhgenjyer nga dikush apo nga vete realiteti I shpifur,qenie njerezore qe bejne gjithcka ,shkelin k...
Autori: xxxx · Lloji: Ese argumentuese · Tema: celularet
Askush nuk do ta dëshironte atë moment, kur një zile celulari, krejt papritur, përveç se të jep atë ndjesinë e një alarmi, të prish edhe rrjedhën e mendimi a përjetimi. Kjo është gjendja nga e cila askush nuk mund të shpëtojë dot. Ndërsa...
Autori: romina elezi · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Formimi i dashurise ne bazen e arsyes
Dashuria,ndjenja me e bukur dhe me mbreslenese qe mundte shijoje njeriu .Eshte kjo ndjesi e cila e ben njeriun te jetoje ne qiellin e 8-te duke perjetuar lumturine e te pasurit per krah personin ideal per ty duke e dashur ate pa intriga ,pa mashtrime por ...
Autori: Fjori · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Gjuha shqipe
Gjuha,identiteti i nje kombi. Te dua,shqipe!Gjuha shqipe, gjuha e 6-milione shqiptarve te tjere,gjuha e cila tregon c'ka Ne jemi. Kaluan vite,shekuj ama,gjuha jone mbijetoi...! Te shumte ishin ata qe deshen ta shkelnin, te shkeputnin nga gjiri i ...
Autori: Amelda · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Ngrohja globale
Ngrohja globale eshte kthyer ne nje shqetesim madhor per te gjithe qenien njerezore por jo vetem.Ky problem lidhet edhe me efektin serre,por e thene me thjeshte jane gaze te demshme te cilat krijohen dhe clirohen ne toke dhe ne pamundesi per te dale jasht...
Autori: Rita · Lloji: Ese argumentuese · Tema: jeta
Mos u nxito per tu rritur sepse ke kohen e duhur,do ta kujtosh kohen me nostalgji,do ta pyesesh veten me mijëra herë se si kalon kjo kohë,do ta kujtosh diten e parë te shkollës,do t’i kujtosh te gjitha emocionet e bukura që ke kaluar. koha kalon ...
Autori: Ildi Alla · Lloji: Ese argumentuese · Tema: te rrime apo te ikim
Nje popull i ditur di si ta zhvilloje vendin e tij. Ai mund te punoje edhe jashte vendit te tij si nje blete punetore ,por nektarin e dergon ne atdheun e tij .Kjo perben progres per shoqerine. Dilema që qëndron sot mes të rinjve: të rrimë apo të i...
Autori: Iljas Pemaj · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Prejardhja ime
Une jam 14 vjecar i quajtur Iljas Pemaj. Banoj ne rrugen ''Tonin Harapi''.Jam ne shkollen Niket Dardani ne klasen e 8A. Une jam Autori i esese ''Bardhoshe''. Do te doja ta prezantoja veten sepse disa njerez genjejne duke e quajtur veten e tyre autorin e ...
Autori: Olgert Doci · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Vendlindja ime
Vendlindja ime” për të gjithë shqiptarët kudo në botë Vendlindja! Gjëja më e shtrenjtë! Vendi ku u lindëm e u rritëm, ku morëm mësimet e fëmijërisë, ku jetuam gëzimet dhe hidhërimet tona. Aty u formuam, hodhëm hapat e parë dhe nis...
Autori: E.C · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Lidhja ndermjet dashurise dhe librit
Shprehja „Ashtu si dashuria, edhe libri nuk vdes kurrë“, edhe pse disi e vështirë në dukje për vetë faktin se në kontaktin e parë nuk mund të gjesh një lidhje konkrete ndërmjet dashurisë si koncept dhe librit të parë sipas k...
Autori: ema · Lloji: Ese argumentuese · Tema: shqiperia
ESSE : SHQIPERIA. SHqiperia eshte atdheu yne, vendi ku kemi lindur, ku jemi rritur, ku kemi qare e kemi qesh. Por disa nuk duan t'ia dine per kete gje. E braktisin sikur te ishte nje lecke, sigurisht nga pamundesia ekonomike jane ndoshta edhe te detyruar...
Autori: Sonja · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Fjala shemb muret
Kur lexoj kete titull me vjen ndermend shume mendime te urta : fjala vret me shume se plumbi ,Fjala e mire zbut edhe gurin .Sa te ndryshme dhe sa aj rrisin vleren fjales




Komentet e fundit!

Emri: tringa
Email: tringa@live.es
Komenti:

Emri: jona
Email: jonadalti@hotmail.com
Komenti:

Emri: Dajana
Email: Dajananeziri@yahoo.com
Komenti: Shume bkr..... Me pelqen shume......Te lumte......



Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name
Emri:
Email:
Komenti:
Pyetje sigurie
Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =


Copyright © 2011 - 2026 YourLiterary.com | Shqip | Mobile version. All Rights Reserved
Powered by YourLiterary.com