Data e postimit: 2013-12-28 23:06:50
Lexime: 13269
Misticizmi ne zhanrin historik
Autori: Kris Hasa
Lloji: Ese argumentuese
Tema: Mungesa e misticizmit tek zhanri historik ne letersi
Shkolla: Petro Nini Luarasi
Klasa: 12D
Qyteti: Tirane
E-mail: Email eshte i fshehur!


Misteri, ai element qe i jep jete letersise ne parim, eshte gjithashtu pothuajse inekzistent ne disa rryma te ketij arti. Shkrimet e tipit romance, fantazi, triller e horror e kane mistiken baze te tyren. Sidoqofte nje rryme e ka kete tipar krejtesisht te zbehur, e shpesh here te padukshem. Kjo rryme do te perfshinte llojet e zhanrit historik.

Arsyeja kryesore qe zhanri historik ka nje mungese te forte misteri, eshte sepse historia pak a shume njihet nga pjesa derrmuese e lexuesve. Fundi i ngjarjes dihet. Lexuesit kryesisht nuk kane kureshtje apo deshire te shpenzojne kohe me nje shkrim te gjate, qe ne fund dihet si mbyllet. Sa i mistershem mund te jete „Jul Cezari“ i Shekspirit? Fare. Dihet nga historia se Cezari u vra nga nje komplot prej disa senatoresh romak, te cilet vetequheshin Liberatore, protagoniste prej tyre Bruti dhe Kasi. Shekspiri sjell perseri te shkuaren, duke i qendruar besnik fakteve historike, qe e ben shkrimin pjeserisht jo-mistik. Them pjeserisht sepse misticizmi ne kete rast nuk eshte zhdukur teresisht por ka jetuar vetem ne aspektin e zhvillimit te ngjarjes. Nje shkrim letrar me baze historik, kurre s’mund te merret 100% si i mireqene. Te tilla vepra vertet i qendrojne besnike fakteve qe njeh historia, por trillojne nje alibi te gjate se si u arrit deri ne perfundim, dhe kjo per shkak se askush nuk ka prova fikse per kete ure mes ngjarjeve. Shekspiri trillon dialogjet mes Brutit dhe Kasit, trillon endrren paralajmeruese te gruas se Cezarit dhe trillon shume nga detajet e vrasjes. Pra, kureshtja e nje lexuesi konsiston vetem ne keto alibi jo-reale qe autori simulon per te arritur ne piken ku duhet.

Megjithate, jo gjithe shkrimet letrare me baze historike i humbin vlerat mistike. Mjaft qe te trajtosh nje teme te pakapur me pare, dhe te mos i perqendrohesh historise ne plan te pare, por nje aspekti origjinal te saj. Ismail Kadare tek „Keshtjella“ sjell nje risi krejt origjinale. Synimi i tij kryesor nuk eshte thjesht te jape nje informacion te detajuar si ndodhi rrethimi i Krujes, por te paraqese kendveshtrimin e nje turku per Shqiperine, konkretisht Tursun pashait. Vertet rrethimi mund te mos jete ndonje mister i rendesishem per lexuesin, per arsye se eshte trajtuar ne disa vepra te tjera, por romani ofron me teper se kaq. Ofron te parit e Shqiperise dhe shqiptareve me syte e nje komandanti osman, kur deri dje na jane servirur vetem kendveshtrimet sipas shqiptareve. Perseri ka nje paradoks te konsiderueshem. Kadare s’ka asnje fakt se si nje turk e shihte luften. Fakte sot s’mund te gjejme as sesi vete shqiptaret e shihnin, aq me pak popullsia kundershtare. Perseri trillim. Lexuesi eshte i vetedijshem qe shkrimi nuk ka nje vertetim bindes. Sidoqofte, ideja e dickaje origjinale, qofte dhe jashte reales, e ben lexuesin kureshtar.

A jane te destinuar romanet letraro-historike te mos kene kurre misticizem ne plan te pare? Nje rryme si fiksioni historik, ne te cilin personazhet kryesore jane te trilluar, ama qellimi i shkrimit eshte te nxjerre ne pah nje dukuri te se shkuares, ka me shume gjase te dale i mistershem. Ngjarjet e trilluara kane bazen e vet reale ne histori dhe me disa ‚zbukurime’ pikante nga autori mund te krijojne goxha emocion. Njekohesisht lexuesi behet kureshtar dhe adapton nje sasi te bollshme informacioni nepermjet ketij nen-zhanri. Nje shembull i perkryer eshte „Tre musketieret“, nje novele e famshme qe ben fjale per nje periudhe historike ne France, e ku personazhet paresore jane te trilluar. Eshte nje veper me vleresime nderkombetare, ku balancohet letersia me historine. Kjo novele i ve theksin ngjarjes se trilluar, ama ne sfond paraqet ne menyre perfekte situaten politike ne Francen e asaj periudhe.

Eshte i cuditshem fakti se si nje lexues i cfaredoshem ka me shume kuriozitet per dicka te sajuar, sesa per dicka reale. Shkrimet puro-historike nenvleresohen, konsiderohen te merzitshme. Kjo rrethane i detyron dhe vete historianet te adaptojne ne veprat e tyre letrarizma vetem e vetem qe shkrimet e tyre te lexohen. Ne cdo minute qe kalon pastertia e historise behet me e padukshme dhe kjo eshte per te ardhur keq.

Vepra te ngjashme
Autori: Xhesi boci · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Dilema
Tek vetvetja dallohen dy un qe kan te bejne me zerin e nenvetdijes dhe me zerin e vetdijes.Aty ndodhet shpirti dhe arsyeja.Te dyja jane aq te rendesishme per njeriun, ndaj duhen pyetur te dyja se ekuilibri mes tyre krijon ekuilibrin ne jeten e njeriut. P...
Autori: Anonim · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Shoqerore
Menyra e krijimit te rruzullit toksor eshte nje enigme e mistershme,e pazbuluar deri me sot dhe vertetesia e teorive ekzistuese nuk eshte 100% e sigurt. Por, nje gje per te cilen ne mund te jemi plotesisht te sigurt eshte se pas asaj mrekullie qe ndodhi, ...
Autori: Britni · Lloji: Ese argumentuese · Tema: vlerat e njeriut jane per tu admiruar sesa per tu perbuzur
Secili prej nesh ka vlerat e tij.Por ne pergjithesi ne njerezit kemi vlera te cilat admirohen por disa te tjera per tu perbuzur.Njerezit kane vlera te cilat nuk duhen shkelur pasi me pas do te pendoheni.Vlera te tilla jane si Përgjegjshmëria e veprimeve...
Autori: Dorina.D · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Nje vend i quajtur Bote
Oqeanet tkurren, shtrihen. Detet praktikisht nuk ekzistojne. Ajri nuk eshte vetem autostrada e zogjve dhe e kafsheve te ndryshme te veshur me pupla dhe te pajisur me krahe, me krahe nga ato te vertetat jo nga ato te endrrave. Kontinentet vrapojne vetem ...
Autori: salinda hyseni · Lloji: Ese argumentuese · Tema: gjyshja
JA kujdesur per mua SA isha femij, UN do te kujdesem ...
Autori: Besarta Ibrahimi · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Shoqes se ngushtt
Do të doja që këtë tekst ta filloja kështu: FALEMINDERIT QË EGZISTON! Ndonjëherë jeta është aqë e bukur me ne saqë na i fal disa njerëz të veqantë siqë je ti,për mua dhurata më e bukur nga Allahu janë miqtë që din të duan dhe vlersoj...
Autori: xxxxxx · Lloji: Ese argumentuese · Tema: forca fizike dhe ajo mendore
Ne jeten e sotme shohim shume njerez te cilet mburren me forcen e tyre por ka edhe disa te tjere te cilet krenohen me zgjuarsine e tyre. Disa mendojne se po te jesh i forte mund te zgjidhesh gjithcka disa te tjere mendojne se po te jesh i zgjuar mund te p...
Autori: samanta kaba · Lloji: Ese argumentuese · Tema: cfare jane kujtimet
Kujtimet jane ngjarje qe te kane ndodhur gjate nje periudhe te jetes . Ato mund te na kene ndodhur ne raste te mira apo dhe ne ato te keqija . Edhe pse nje pjese te madhe te jetes e kam kaluar vetem me kujtime te mira . Sepse mendoj se ne qofte se ke nje ...
Autori: Joana goxhaj · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Karma
Ne syte e te tjerve , ishte e sjellshme dhe e qet . E bute dhe e qendrueshme . Nje shpirt qe i kishte mbijetuar nje kohe tjeter dhe qe e ruante te pafajshem vizionin e saj per boten . Por... Ishte krejt e kunderta . Ajo vuante. Vuante se tepermi . Kujti...
Autori: Erblin Jahiri · Lloji: Ese argumentuese · Tema: arkitekt
Unë po te isha arkitekt së pari do ti kisha ndërtuar disa shtëpi për të varfërit do ti kisha projektuar disa spitale për mirëqenien e shëndetit të njeriut,disa banesa personale per të moshuarit,do ti kisha ndërtuar shkolla për mësimin e fë...
Autori: Olgert Doci · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Vendlindja ime
Vendlindja ime” për të gjithë shqiptarët kudo në botë Vendlindja! Gjëja më e shtrenjtë! Vendi ku u lindëm e u rritëm, ku morëm mësimet e fëmijërisë, ku jetuam gëzimet dhe hidhërimet tona. Aty u formuam, hodhëm hapat e parë dhe nis...
Autori: rosela · Lloji: Ese argumentuese · Tema: letersia shqipe
letersia eshte teresia e te gjitha veprave te shkruara dhe ato gojore.Ajo eshte cilesuar si art i fjales se shkruar.letersia shqipe eshte e lidhur ngushte me gjuhen dhe historine e popullit shqiptar.Ne fushen e letersise eshte ndier ashper dhuna e shtetit...
Autori: Ildi Alla · Lloji: Ese argumentuese · Tema: te rrime apo te ikim
Nje popull i ditur di si ta zhvilloje vendin e tij. Ai mund te punoje edhe jashte vendit te tij si nje blete punetore ,por nektarin e dergon ne atdheun e tij .Kjo perben progres per shoqerine. Dilema që qëndron sot mes të rinjve: të rrimë apo të i...
Autori: Ersi · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Perdorimi celularit ne shkollen fillore
Perdorimi i telefonave celular vazhdon te zgjerohet cdo dite e me shume duke u perdorur qe nga femijet e vegjel e deri te te moshuarit. Cdo gje ka kohen e vet, dhe nje veprim i tille mund te jete i demshem per femijet. Une personalisht jam e mendimit qe ...




Komentet e fundit!

Emri: tringa
Email: tringa@live.es
Komenti:

Emri: jona
Email: jonadalti@hotmail.com
Komenti:

Emri: Dajana
Email: Dajananeziri@yahoo.com
Komenti: Shume bkr..... Me pelqen shume......Te lumte......



Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name
Emri:
Email:
Komenti:
Pyetje sigurie
Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =


Copyright © 2011 - 2025 YourLiterary.com | Shqip | Mobile version. All Rights Reserved
Powered by YourLiterary.com