Data e postimit: 2013-12-28 23:06:50
Lexime: 14255
Misticizmi ne zhanrin historik
Autori: Kris Hasa
Lloji: Ese argumentuese
Tema: Mungesa e misticizmit tek zhanri historik ne letersi
Shkolla: Petro Nini Luarasi
Klasa: 12D
Qyteti: Tirane
E-mail: Email eshte i fshehur!


Misteri, ai element qe i jep jete letersise ne parim, eshte gjithashtu pothuajse inekzistent ne disa rryma te ketij arti. Shkrimet e tipit romance, fantazi, triller e horror e kane mistiken baze te tyren. Sidoqofte nje rryme e ka kete tipar krejtesisht te zbehur, e shpesh here te padukshem. Kjo rryme do te perfshinte llojet e zhanrit historik.

Arsyeja kryesore qe zhanri historik ka nje mungese te forte misteri, eshte sepse historia pak a shume njihet nga pjesa derrmuese e lexuesve. Fundi i ngjarjes dihet. Lexuesit kryesisht nuk kane kureshtje apo deshire te shpenzojne kohe me nje shkrim te gjate, qe ne fund dihet si mbyllet. Sa i mistershem mund te jete „Jul Cezari“ i Shekspirit? Fare. Dihet nga historia se Cezari u vra nga nje komplot prej disa senatoresh romak, te cilet vetequheshin Liberatore, protagoniste prej tyre Bruti dhe Kasi. Shekspiri sjell perseri te shkuaren, duke i qendruar besnik fakteve historike, qe e ben shkrimin pjeserisht jo-mistik. Them pjeserisht sepse misticizmi ne kete rast nuk eshte zhdukur teresisht por ka jetuar vetem ne aspektin e zhvillimit te ngjarjes. Nje shkrim letrar me baze historik, kurre s’mund te merret 100% si i mireqene. Te tilla vepra vertet i qendrojne besnike fakteve qe njeh historia, por trillojne nje alibi te gjate se si u arrit deri ne perfundim, dhe kjo per shkak se askush nuk ka prova fikse per kete ure mes ngjarjeve. Shekspiri trillon dialogjet mes Brutit dhe Kasit, trillon endrren paralajmeruese te gruas se Cezarit dhe trillon shume nga detajet e vrasjes. Pra, kureshtja e nje lexuesi konsiston vetem ne keto alibi jo-reale qe autori simulon per te arritur ne piken ku duhet.

Megjithate, jo gjithe shkrimet letrare me baze historike i humbin vlerat mistike. Mjaft qe te trajtosh nje teme te pakapur me pare, dhe te mos i perqendrohesh historise ne plan te pare, por nje aspekti origjinal te saj. Ismail Kadare tek „Keshtjella“ sjell nje risi krejt origjinale. Synimi i tij kryesor nuk eshte thjesht te jape nje informacion te detajuar si ndodhi rrethimi i Krujes, por te paraqese kendveshtrimin e nje turku per Shqiperine, konkretisht Tursun pashait. Vertet rrethimi mund te mos jete ndonje mister i rendesishem per lexuesin, per arsye se eshte trajtuar ne disa vepra te tjera, por romani ofron me teper se kaq. Ofron te parit e Shqiperise dhe shqiptareve me syte e nje komandanti osman, kur deri dje na jane servirur vetem kendveshtrimet sipas shqiptareve. Perseri ka nje paradoks te konsiderueshem. Kadare s’ka asnje fakt se si nje turk e shihte luften. Fakte sot s’mund te gjejme as sesi vete shqiptaret e shihnin, aq me pak popullsia kundershtare. Perseri trillim. Lexuesi eshte i vetedijshem qe shkrimi nuk ka nje vertetim bindes. Sidoqofte, ideja e dickaje origjinale, qofte dhe jashte reales, e ben lexuesin kureshtar.

A jane te destinuar romanet letraro-historike te mos kene kurre misticizem ne plan te pare? Nje rryme si fiksioni historik, ne te cilin personazhet kryesore jane te trilluar, ama qellimi i shkrimit eshte te nxjerre ne pah nje dukuri te se shkuares, ka me shume gjase te dale i mistershem. Ngjarjet e trilluara kane bazen e vet reale ne histori dhe me disa ‚zbukurime’ pikante nga autori mund te krijojne goxha emocion. Njekohesisht lexuesi behet kureshtar dhe adapton nje sasi te bollshme informacioni nepermjet ketij nen-zhanri. Nje shembull i perkryer eshte „Tre musketieret“, nje novele e famshme qe ben fjale per nje periudhe historike ne France, e ku personazhet paresore jane te trilluar. Eshte nje veper me vleresime nderkombetare, ku balancohet letersia me historine. Kjo novele i ve theksin ngjarjes se trilluar, ama ne sfond paraqet ne menyre perfekte situaten politike ne Francen e asaj periudhe.

Eshte i cuditshem fakti se si nje lexues i cfaredoshem ka me shume kuriozitet per dicka te sajuar, sesa per dicka reale. Shkrimet puro-historike nenvleresohen, konsiderohen te merzitshme. Kjo rrethane i detyron dhe vete historianet te adaptojne ne veprat e tyre letrarizma vetem e vetem qe shkrimet e tyre te lexohen. Ne cdo minute qe kalon pastertia e historise behet me e padukshme dhe kjo eshte per te ardhur keq.

Vepra te ngjashme
Autori: xhuljana dedolli · Lloji: Ese argumentuese · Tema: bej cfare ndjen jo cfare thone
Kemi ardhur ne kete jte per te bere shum gjera,per te lujatur per te folur per te qeshur ashtu sic jan gjerat e mira ashtu dhe te keqijat.Ka raste ku ne kete jete na duhet te veprojme ose saktesisht na detyrojme te bejme gjera qe ne me ndjesine tone nuk d...
Autori: klara · Lloji: Ese argumentuese · Tema: prinderit
"Bashkeudhetaret e rruges sone!" Ne vijme ne jete me te qarat e nje femije qe kerkon nje strehe prane familjes se tij. Familja eshte ajo qe na mbeshtet gjithmone ne kete udhetim te gjate qe na pret. Udhetimi me i gjate eshte jeta,nje loje sfiduese e vit...
Autori: Kevin Çika · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Çfarë mund të bëjnë shqiptarët që të përparojnë në të ardhmen ?
Populli shqiptar është dalluar ndër vite për një trimëri të rrallë,kurajo dhe besnikëri.Me penë dhe me pushkë,kanë arritur të fitojnë lirinë dhe identitetin kombëtar që u takon.Edhe pse,historia pak herë ka qenë bujare me ne.Ndërsa sot...
Autori: Arta Lleshi · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Shoqja e ngushte
O gje e ngrenshme ... Ckemi !! Mmm nuk eshte mire ta nis kshu apo jo !! Shiko teksa mora guximin te shkruaj per ty u bllokova !! Sepse nuk eshte e thjeshte te shkruash per 8 vite miqesi .. Nuk eshte e mundur qe te gjithe ndjenjat te mblidhen ne nje shkrim...
Autori: xxxx · Lloji: Ese argumentuese · Tema: celularet
Askush nuk do ta dëshironte atë moment, kur një zile celulari, krejt papritur, përveç se të jep atë ndjesinë e një alarmi, të prish edhe rrjedhën e mendimi a përjetimi. Kjo është gjendja nga e cila askush nuk mund të shpëtojë dot. Ndërsa...
Autori: Big G · Lloji: Ese argumentuese · Tema: ese, dija, dija eshte pushtet
Kryerja e gjërave të duhura, në kohën e duhur dhe mënyrën e duhur, prodhon rezultatet e duhura që ne aspirojmë. Me fjalë të tjera, të dish çfarë të bësh, në çfarë kohe, në cilin drejtim dhe cilët janë parametrat që rezultojnë në li...
Autori: Lumta Bajrami · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Jeta
Nuk Mendoj Se Duhet Te Isha Ketu! Nuk Duhet Te Perjetoja Keto Gjera,Un Nuk I Bera Gje Askujt ! Jetaa U Tregua E Poshter Me Mua,Madje Shumm E Poshter. Nuk Mund Te Kaloj Nje Dit Pa Qare.Por Pse?Sepse Jeta Esht Mizore,ose Ndoshta U Tregua Vetem Me Mua.Nuk...
Autori: Ardita Gashi · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Ishte njeri me vlera (Kushtuar Dajes)
Ditet ndryshe nga te tjeret, qdo her e me shum e ndjej mungesen tende.Perqafimet dhe fjalet e bukura qe mi thoshe nuk do ti harroj kurre.Vazhdimit e ndjej shtrengimin e duarve tuaj,shikimin e embel qe do te me mbetet gjate kujteses time.Tani qe te ka mbul...
Autori: eralda · Lloji: Ese argumentuese · Tema: vdekja eshte akt qe shpaguhet me te mirat qe behen ne jete sic shpaguhen flijimet per hire te idealit
luftra ka pasur gjithe kete kohe turqit dhe osmanet deshiruan qe te na e merrin shqiperine tone te dashur shqiptari ka luftuar me shume mund dhe kurre nuk eshte gjunjezuar vdekja eshte akt qe shpaguhet me te mirat qe behen ne jete sic shpaguhen flijimet...
Autori: Nuk ka rendesi · Lloji: Ese argumentuese · Tema: te jesh vetvetja
Secili nga ne ka disa virtyte qe na bejne te ndryshem nga njeri-tjetri.Nje nder keto virtyte eshte edhe guximi. Guximi eshte nevoje e evolucionit te popullit ne mbare boten .Nese sdo te kishte guxim do te egzistontne akoma skllveria , madje ajo do te isht...
Autori: Anonim · Lloji: Ese argumentuese · Tema: I semuri per mend
Vepra e Molierit eshte mjaft aktuale edhe ne ditet e sotme. Fenomeni i mjekeve te cilet jane mjaft te mire ne oratori dhe jo aq shume ne praktik ndeshet shpeshedhe ne kohen tone. Ne kohen gjate te ciles vepra eshte shkruar sigurisht qemartesat e detyruar...
Autori: Ermal Shkembi · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Integrimi i Shqiperise ne Evrope
Integrimi I Shqiperisë ne strukturat e Bashkimit Evropian eshte nje nga sfidat me te medha per ne keto 2 dekadat e fundit, por per tu bere pjese e kesaj organizate me te drejta te plota, duhet te permbushen disa kushte themelore. ...
Autori: Linda · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Mesuesja
Mesuesja eshte nje fenomen qe njihet nga gjith bota .Eshte ajo qe kerkon nje te ardhme te lumtur tek nxenesit!.. Bejini pytje vetes pse u thone mesusit te mesoni ??? Ato nuk fitojne asgje prej nesh,vetem te falenderohen nga familjet e nxenesve .Mseuesj...
Autori: Izet Mata · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Blerja e celularit
Te dashur mami dhe babi , Une qe me perpara ju kam kerkuar qe te me blinit nje celular , por tani une po e kujtoj qe edhe po te ma kishit blere , do te ishte nje budallallek i madh . Per kete gje une ju falenderoj . Tani une jam nje adoleshent . ...




Komentet e fundit!

Emri: tringa
Email: tringa@live.es
Komenti:

Emri: jona
Email: jonadalti@hotmail.com
Komenti:

Emri: Dajana
Email: Dajananeziri@yahoo.com
Komenti: Shume bkr..... Me pelqen shume......Te lumte......



Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name
Emri:
Email:
Komenti:
Pyetje sigurie
Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =


Copyright © 2011 - 2026 YourLiterary.com | Shqip | Mobile version. All Rights Reserved
Powered by YourLiterary.com