Data e postimit: 2013-04-15 19:34:14
Lexime: 10294
rracizmi
Autori: Amarildo Muci
Lloji: Ese argumentuese
Tema: A ka, dhe ku ka, racizëm ?
Shkolla: Qemal Bazelli
Klasa: klasa XII
Qyteti: Pogradec
E-mail: Email eshte i fshehur!


Shkrimtarja dhe aktivistja palestineze, Susan Abulhawa, këto ditë përmes një shkrimi, reagoi kundër njërit prej përfaqësuesve kryesorë të të ashtuquajturve Nouveaux Philosophes (Filozofëve të rinj) francezë, Bernard-Henri Lévy. Shkas për reagimin kishte qenë se Lévy, në një ese, kishte marrë shembull novelën e Abulhawas Mornings in Jenin (Mëngjeset në Jenin), si njërën nga shfaqjet e reja të antisemitizmit në kulturën evropiane. Sipas Lévyt, antisemitizmi në Evropë është në ngritje e sipër, kurse novela e Abulhawas, një tregim historik i ndodhur në qytetin Jenin në Bregun Perëndimor, përfaqësonte sipas Lévyt, “një përqendrim i klisheve antisemite e antiizraelite që maskohet si një vepër letrare”. Ajo që vuri re Abdulhawa në reagimin e saj, gjë që ishte pjesë përmbajtjesore edhe e esesë së Lévyt, ishte barazimi i antisemtizmit me kritikën kundër politikave izraelite. Kjo është, kuptohet, një taktikë e vjetër, e promovuar edhe nga neokonservatorët amerikanë proizraelit – se çfarëdo kritike ndaj Izraelit, sidomos politikave të tij në raport me popullatën e okupuar palestineze, ka për bazë antisemtizmin – urrejtjen tradicionale kundër përfaqësuesve të fesë hebraike. Mënyra më efikase që t’i neutralizosh kritikat e dikujt, është që të sugjerosh se ato bëhen nga motive raciste. Në këtë rast, antisemitizmin.
Një rast tjetër interesant i dy anëve të tjera të antisemitizmit u tregua gjatë një ligjërate të filozofit slloven Slavoj Žižek në Bibliotekën Publike të New Yorkut. Žižek tregoi për atë që i kishte ndodhur një miku të tij në New York menjëherë pas sulmeve të 11 shtatorit 2001. Pasi kishte marrë një taksi, shoferi i kishte folur atij se si sulmet e 11 shtatorit ishin një komplot jahudit. Si provë, taksisti kishte marrë faktin se në sulmet e 11 shtatorit, nuk kishte qenë vrarë asnjë jahudit. I indinjuar nga kjo shfaqje e antisemitizmit, miku i Žižekut kishte kërkuar nga shoferi që ta ndalte taksinë menjëherë, duke dalë nga makina në mënyrë protestuese. Pak më pas, kishte rastisur në sheshin Union Square, ku ishin tubuar disa pjesëtarë të një sekti jahudit ortodoks. Rabini që fliste aty, u drejtohej të tubuarve: “Në sulmet e 11 shtatorit nuk vdiq asnjë çifut! Kjo është shenjë e dërguar nga Zoti se ne jemi populli i zgjedhur!”.
Në një lojë të ngjashme midis papërcaktueshmërisë së koordinatave të sakta ideologjike midis racizmit dhe kritikës së mirëfilltë, jemi edhe ne kosovarët pas botimit të raportit të Dick Martyt. Buja e këtij raporti ndahet në dy faza. Është faza e parë, kur doli raporti (dhe sidomos lajmi për të në gazetën britanike The Guardian) me ç’rast pasuan reagimet e para kundër tij. Faza e dytë është reagimi ndaj reagimeve, ku problemi më nuk është raporti, po pse ky apo ai person publik ose organizatë nuk reagoi sipas mënyrës së si duhet reaguar ndaj një raporti si ky.
Por çfarë ishte karakterizimi i raportit që në fillim? Shumë herët, në ligjërimin publik rreth raportit u vunë në rend të parë tri elemente: (1) raporti denigron UÇK-në dhe luftën çlirimtare duke ia veshur asaj një aktivitet të pistë gjatë luftës, trafikimin e organeve; (2) akuza për trafikimin e organeve është një akuzë e përgatitur nga Beogradi; (3) Dick Marty njihej qysh më parë për kundërshtinë e tij ndaj pavarësisë së Kosovës. Përfundimi prandaj është: raporti është fabrikim, kurse Dick Marty një aktivist antishqiptar. Sipas kësaj skeme, motivi antishqiptar i Martyt shpjegon raportin dhe përmbajtjen e tij. Po ta kishte shkruar një raport të ngjashëm për ndonjë rast në Izrael, ka gjasa të mëdha që Lévy do ta akuzonte Martyn si antisemit. Si pasojë, reagimet menjëherë u përqendruan në këto linja: raporti është antishqiptar, denigron luftën çlirimtare. Ata që nuk iu nënshtruan kësaj linje filluan t’i nënshtrohen një rendi tjetër të akuzave: si shërbëtorë të Beogradit, proserbë etj. Sepse si shumë sende të tjera, çdo dukuri politike në Kosovë përfundimisht lidhet me marrëdhëniet (e tashme apo të kaluara) të Kosovës me Serbinë. Për shkaqe historike, kjo është një nga skemat mendore dominante përmes së cilës vlerësohet dhe gjykohet një pjesë e madhe e dukurive politike në Kosovë.
Por, çështja që ngrit raporti është ndoshta tjetër fare, dhe ka të bëjë fare pak me Serbinë apo me luftën në Kosovë. Çështja është, a ka elemente raciste në raport, dhe nëse ka, çka tregon kjo për racizmin kundrejt shqiptarëve? Kur bëhet kjo pyetje, duhet t’i shmangemi trukut të Lévyt, sipas të cilit çdo akuzë kundër politikave të shtetit izraelit është akuzë antisemite (që në rastin tonë përkthehet, se çdo akuzë kundër, në këtë rast, UÇK-së, apo udhëheqjes politike, është akuzë antishqiptare). Nëse Marty akuzon në raport disa pjesëtarë të caktuar të UÇK-së për veprime të caktuara gjatë kohës së luftës, çfarëdo qofshin ato, kjo nuk mjafton për ta cilësuar nismën e tij si antishqiptare. Mbetet të provohet nëse akuzat janë të vërteta apo jo, meqë raporti nuk e bën një gjë të tillë. Çështja më e rëndësishme është se nëse raporti shpreh një lloj qëndrimi racist ndaj shqiptarëve, cili është ai racizëm? Racizmi si gjest verbal, në këtë pikë, nuk është ndonjë akuzë politike ndaj ndonjë subjekti të caktuar, por, ndër të tjera, stigmatizimi i një grupi përmes ndonjë veçorie kulturore të tij. Për shqiptarët, stigmatizimi i zakonshëm perëndimor lidhet, në radhë të parë, me strukturën familjare te shqiptarët. Dhe në rastin më të zakonshëm struktura familjare (familja e madhe, lojaliteti familjar dhe lidhjet e ngushta farefisnore), apo baza etike e organizimit tradicional familjar (që lidhet shpesh me praktikat tradicionale nga “Kanuni”) përdoret si argument për të shpjeguar efikasitetin e grupeve shqiptare në krimin e organizuar dhe kapacitetet e tyre për t’i ikur zbulimit dhe kapjes nga institucionet e drejtësisë. Kjo vlen jo vetëm në Kosovë, por në të gjitha vendet evropiane ku pretendohet të veprojë “mafia shqiptare”.
Pikërisht kjo është një nga aspektet më prekëse të raportit të Martyt: jo që disa pjesëtarë të UÇK-së, sot pjesë e udhëheqjes politike të vendit kanë qenë/janë pjesë e krimit të organizuar etj., që janë akuza tashmë të njohura, por edhe mekanizmi mbrojtjes nga përgënjeshtrimi, që përmban raporti. P.sh., në paragrafin 172, raporti thotë se pengesa kryesore për drejtësinë në Kosovë është “lojaliteti fisnor”, pasi që, sipas raportit, ndjenja e lojalitetit që pjesëtarët e grupeve kriminale kanë ndaj bosëve të tyre është e barabartë me atë të një anëtari të familjes, ndërsa lojaliteti familjar është një pjesë konstituive e kulturës shqiptare. Kjo, thotë raporti, është një nga shkaqet pse dëshmitarët refuzojnë të flasin dhe të inkriminojnë bosët e tyre. Kjo domethënë se, nëse pjesë të raportit mbesin pa u vërtetuar, kjo nuk është si pasojë e fakteve të gabuara, por e kulturës shqiptare që nuk qenka kompatibile me proceset dhe mekanizmat e drejtësisë moderne. Lojaliteti familjar si faktor në zbatimin, organizimin dhe moszbulimin e kriminalitetit përmendet disa herë në raport. Nuk është vendi këtu të hyhet në shqyrtime demografike, ekonomike apo sociologjike të rolit të familjes në shoqërinë shqiptare në Kosovë. Nuk është vendi as të pyetemi çfarë peshe kanë lidhjet familjare në jetën shoqërore dhe institucionale, dhe sa dallon kjo p.sh. nga norma në shoqëritë e tjera ballkanike ose edhe ato perëndimore. Nuk është vendi as që të problematizohet vetë koncepti i “traditës familjare shqiptare”, që merret si një fakt i mirëqenë, a-historik dhe pa lidhje me strukturat e tjera shoqërore, siç janë shteti dhe ekonomia. Mirëpo, këto elemente të raportit, lehtë klasifikohen me ato përshkrime, tashmë jo të pazakonta në qarqet kriminalistike në Evropë, që bëjnë dy gjeste: e para, portretizojnë shqiptarët si grup i pashkëputur nga lidhjet fisnore, si një mbeturinë e primordializmit kulturor në Evropë. E dyta, strukturën familjare shqiptare e ndërlidhin me kriminalitetin, duke e bërë kushtin themelor organizativ për efektivitetin e tij. Krejt kjo na sugjeron një përfundim të caktuar: nëse raporti i Martyt përmban elemente raciste kundrejt shqiptarëve, ato nuk janë as përmbajtja e akuzave të tij konkrete, sado shqetësuese dhe indinjuese qofshin ato për trafikun me organe, dhe as e subjekteve të përveçëm të cilët emërohen aty. Ato janë pikërisht në mënyrën se si ligjërimi i raportit sugjeron se kultura familjare shqiptare paraqet jo vetëm një barrierë të patejkalueshme për zhvillimin modern të shoqërisë kosovare, por gjithashtu dhe një element konstituiv në aktivitetet kriminale. Kjo formë përfytyrimi e shqiptarëve në Evropë, në të cilën familja shqiptare paraqitet si shtyllë për krimin e organizuar, është një problem më i madh, dhe gjithsesi shkon përtej individit Dick Marty dhe raportit të tij.

Vepra te ngjashme
Autori: Kevin Çika · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Përse në botë mungon paqja ?
Termi paqe në kuptimin psikologjik të saj shpalos gjendje të qetësisë apo harmonisë.Në veçanti paqja nënkupton mungesën e luftës ose të dhunës.Çdokush në botë përpiqet për ta arritur atë.Megjithatë,fitimi i paqes universale me veten dh...
Autori: Kiara · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Si do ishte jeta jone pa teknologjine
Jeta pa teknologji Teknologjia eshte lidhur kaq forte me njerezimin sa eshte veshtire te ndahet nga ai. Ne nuk mund ta imagjinojme dot e jo me ta realizojme nje dite pa te. Teknologjia ka ndihmua shume ne cdo fushe te jetes me shpikje ose veprimtari te n...
Autori: Dea · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Rendesia e tyre
Respektimi i rregullave është i rëndësishëm në çdo mjedis, qoftë në shtëpi, në shkollë apo në punë. Duke respektuar rregullat, ne tregojmë se jemi qytetarë bashkëpunues dhe të gatshëm të ndjekin udhëzimet për të mirën e komunitetit...
Autori: Xhoi · Lloji: Ese argumentuese · Tema: mjedisi
Prane brigjeve ne portet detare,ne afersi te qendrave ku banojne njerez,ujera te ndyra me Nate, ujera te zeza, mbeturina etj provokojne ngordhjen e gjallesave te detit.Te sulmuar nga cdo ane,peshqit frikesohen dhe i braktisin habitatet e tyre,ne kerkim te...
Autori: YourLiterary.com · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Parents Are Often Right
Parents Are Often Right Parents can often be right. However, as a child, I was positive that the opposite was true. My parents felt that playing an instrument was crucial in “rounding out” my personality. I was unconvinced. After a hectic week of ...
Autori: anisa hasani · Lloji: Ese argumentuese · Tema: libri dhe interneti
Te udhetosh mes qindra faqesh, te fantazosh mes mijera mendimesh, te vazhdosh te shpresosh per nje te ardhme me te pasur me fjale magjike, me mendime per nje situate do te thote te jesh pjese e botes se librit. Hedh nje veshtrim mbi nje faqe dhe mendon se...
Autori: Ibrahim Hoxha · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Une jam nje qytetar evropian
Te jesh nje qytetar europian…. Te jesh qytetari i nje vendi nuk do te thote te banosh ne nje qytet te caktuar.Pas fjales qytetar qendrojne nje sere detyrimesh dhe pergjegjesish qe duhen permbushur dhe zbatuar,ne menyre qe termi qytetar te marre ku...
Autori: Samuel Osmani · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Legjendat
Dikur njerezit nuk dinin te flisnin apo te shkruanin. Ata shpreheshin me vizatime e figura ne mur. Me kalimin e kohes njerezit kuptuan si t e merreshin vesh dhe ky ishte hapi i pare drejt nje te ardhme plot letersi e fantazi Kur njerezit filluan te k...
Autori: fioralba bardhoshi · Lloji: Ese argumentuese · Tema: komuniteti
cdo dite takojme njerez te ndryshem qe kane nevoje per ndihmen tone.te moshuarit,te pastrehet si dhe te tjere me aftesi te kufizuara qe patjeter u duhet ndihma e dikujt per te integruar edhe ata ne shoqeri.shpeshhere edhe une takoj dhjetera te tille ne rr...
Autori: laze · Lloji: Ese argumentuese · Tema: fund ne pasdite
A ka ndaluar dikush për një moment për të parë pasdite? Që prej disa muajsh kam filluar të kushtoj dhe të parashikoj gjithçka që do të më ndihmojë të gjej rrugën time. Në veçanti, deklaroj veten të tërhequr nga pasdite dimërore. Du...
Autori: erza · Lloji: Ese argumentuese · Tema: kosova ime
kosova ime vendin tim shum e dua,shum bashkatdhetar kan sakrifikuar, e per ty kan luftuar,me gjak te derdhur kontribuan,per kosoven e gjalleruar,sepse gjaku kot s eshte shkuar...........ahh kosov nëna jon shum legjendar te medhenj per ty luftuan te humb...
Autori: Armonda · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Jeta dhe sfidat e saj
Jeta sado e komplikuar qe esht prap duhet jetuar dhe perballuar me sfidat e saj.Udhetimi i jetes edhe nje rrugetim i pa shmangshem i njeriut qe nga momenti kur ai vje ne jet,pavarsisht sa gjat tij mund te ket periudha ose momente te bukura ose te trishtu...
Autori: HARRY POTER · Lloji: Ese argumentuese · Tema: HARRI POTER ME SHOKET E TI
Ishte nje e shtune plot me diell dhe kopshti zoologjik gelonte nga familjet.Te dera e hyrjes se Dersilit, xhaxha Vernoni i bleu Dadlit dhe Persit dy akullore te medha me cokollat dhe pastaj, meqë banakierja buzegaze e shitores e pyeti Harrin ç’deshiro...
Autori: Kevin Çika · Lloji: Ese argumentuese · Tema: Ese e Maturës Shtetërore 2021
Qenia njerëzore,si e vetmja me logjikë,ka mundur të zhvillohet e të krijojë qytetërime madhështore.Ajo i është përshtatur vazhdimisht ndryshimeve të botës.Kjo e ka bërë njeriun pjesë të botës.Ndonëse kemi përparuar në përmasa galopant...




Komentet e fundit!

Emri: kari
Email: ka.....hi@hotmail.com
Komenti: o ka.... do ta shqyj pi.... kapjac ropqim

Emri: kritika
Email: kritizer@hotmail.com
Komenti: O amarildo, po pse e ke kopju mor dak. Ketu duhen vetem vepra origjinale.



Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name
Emri:
Email:
Komenti:
Pyetje sigurie
Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =


Copyright © 2011 - 2026 YourLiterary.com | Shqip | Mobile version. All Rights Reserved
Powered by YourLiterary.com