Data e postimit: 2019-10-02 18:19:26
Lexime: 22454
Kanuni i Leke Dukagjinit
Autori: Anonim
Lloji: Analize letrare
Tema: Kanuni
Shkolla: Shkolla e mesme e mjeksise
Klasa: anonim
Qyteti: Peje
E-mail: Email eshte i fshehur!


Kanuni eshte nder ligjet me te vjetra te Evropes.Ky kanun eshte permbledhje e normave dhe dokeve shqiptare,ligjet e tij kan sherbyer per nje kohe te gjate si norma shoqerore dhe si nje sistem vetqeverises qe mbizoteronte ne viset e malesive te Shqiperise se Veriut. Kanuni i Leke Dukagjinit ka nje rendesi themelore ne historine e populit shqiptar pasi qe eshte nje dokument i lashte.Forma e pare e shkruar e kanunit i referohet Leke Dukagjinit edhe pse flitet te kete ekzistuar edhe me pare e qe i perkiste gojedhenave te popullit. Ky kanun vlente shume per mbrojtjen e prones,nderit dhe jetes .Edhe pse te izoluar nga Perandoria Osmane shqiptaret asnjehere nuk u dorezuan por me mundesite e tyre qe kishin u munduan t'i ruajn vlerat e tyre kulturore-historike.Ne ate periudhe kur ballkanit po i kercenohej jo vetem nje roberi 500 vjeqare e sapo filluar por edhe nje zhdukje totale ezakoneve shqiptare.

Kanuni i Leke Dukagjinit eshte nje permbledhje e perbere nga 12 libra te cilat ne permbajtjen e tyre kodifikohen fusha te ndryshme te jetes si: besimi ,prona ,gjoba ,ndeshkimi etj.

Libri i pare - KISHA
Paraardhesit tane kan qene te fese katolike.Vendi i tyre kryesor ishte kisha sepse aty i'u luteshin Zotit ose Jezu Krishtit ,u falshin mekatet apo gabimet e pa qellimshme .Personi kryesor ishte prifti i cili kishte ne kontroll kishen si vend territorialdhe i'u dhuronte ndihmen njerezve qe shkonin aty.

Libri i dyte - FAMILJA
Me familje nenkuptojm qe cdo pjestar i familjes eshte i rendesishem per tjetrin dhe i domosdoshem ne te mire e ne raste fatkeqesish.Familja eshte nje grup njerezish qe jetojne nen te njejten cati. Respekti dhe nderi ishin dhe duhet te jene pjeset kryesore per ndertimin e nje familjeje te shendoshe.Ne ate kohe familja prbehej prej shume anetareve nga rrethi i gjere ,numri i te cileve shkonte deri ne 70.

Libri i trete - MARTESA
Me martese sipas kanunit nenkuptojme shtimin e nje anetari te ri tek nje familje qe kan per qellim shtimin e njerezimit me ane te marteses.
Kur eshte fjala te martesa vetem i zoti i shtepise se njeres familje binte dakord me familjen tjeter per martesen e djalit apo vajzes se tyre ,ndoshta edhe pa deshiren e ciftit. Marrja e vajzes sipas kanunit paguhej me para ,mall te vlefshem e xhevahire nga familja e burrit. Asnjeri nga cifti nuk e kan pare njeri-tjetrin deri ne diten e marteses.

Libri i katert - SHPI ,GJA E PRONE
Ne kete liber flitet per pronen ,caktimin e saj,kafshet,kufinjt etj.Ne ate kohe shume familje kane hyre ne gjak per shkak te mosmareveshjeve per pronen ose per kufinjt e vendosur ne vende te caktuara. Tek koha e kanunit prona ishte pothuajse gjeja me e rendesishme per njerezimin sepse prej saj siguroheshte ''Buka e gojes'' e cila ishte pune trashegimi nga paraardhesit e shqipetareve.

Libri i peste - PUNA
Puna si pjese kryesore e ketij libri me se shumti behej nga djemt e familjeve shqiptare per te siguruar ushqimin dhe paran per mbijetese.Ndersa sau perket grave ato merreshin zakonisht me shume me punet e shtepise.

Libri i gjashte - TE DHANUNAT
Te dhanunat zakonisht beheshin si shenj respekti per nje familje tjeter duke dhuruar gjera te ndryshme ushqimore,para ,kafshe etj , por gjithnje duke marre lejen e te zotit te shtepise.

Libri i shtate - FJALA E GOJES
Fjala e gojes ishte pjese e rendesishme e nje personi sepse ajo kishte anet e mira dhe te keqija ,p.sh nese nje familje fliste mire dhe tregonte respekt per familjen tjeter ,ateher ato bashkoheshin dhe familjarizoheshin .Por nese dikush apo te gjithe nga familja flisnin keq me dashje ose pa dashje per nje familje tjeter atehere ato hyshin ne gjak madje dhe vriteshin ndermjet vete.

Libri i tete - NDERA
Ndera ishte dhe eshte gjeja kryesore per nje familje.Secila familje ne ate kohe i kishte rregullat qe duheshin te permbaheshin medeomos ,njera prej tyre ishte respekti dhe ndera te cilat duhej te ishin prezente tek cdo anetar i familjes. Keto dy karakteristike te familjeve shqiptare kontribonin gjithnje ne nje zhvillim te shendoshe per mbare familjen,fisin e katundin.

Libri i nente - DAMET
Sa i perket ketij libri ,nese nje familje i bente dem familjes tjeter ai duhet paguhej.Kjo varet nese demi ka qene i madh apo i vogel. I zoti i shtepise ka pasur te drejte me e fal ate qe ka bere demin gjithnje memarreveshje miqesore por nese demi ka qene i madh atehere fajtori do hynte ne gjobe apo do ndodheshin keqkuptime ose hyrje ne gjak mes familjeve ne fjale .

Libri i dhjete - KANUNI KUNDRA MPRAPSHTIVET
Kjo pjese libri flet per gjerat e neveritshme dhe te kundershtueshme per kanunin dhe per shqiptaret ne ate kohe siq ishin : hajnia ,jo burrnia etj.Kur nje anetar nuk ishte i ndershem ai perzeheshte nga shtepia dhe e fuste jeten e vet ne rrezik.

Libri i njembedhjete - KANUNI I PLEQNIS
Burrat e vjeter kan pasur gjithnje per detyre mbajtjen e rregullave ne nje familje ,mbajtjen e parave,bashkpunimin me familje tjera per prone ,mall etj.Kur pleqte thonin se nje gje duhej bere ,atehere antaret tjere te familjes vetem duhet t'ia benin ''Aminin''. Pra prej pleqeve tane per nga rendesia dhe ndikimi i madh qe kane pasur ne kohen e kanunit eshte varur edhe respekti i mbare familjes.

Libri i dymbedhjete - SHLIRIME E PERJASHTIME
Sa i perket librit te shlirimeve dhe perjashtimeve ne kanun rregullat kan qene gjithnje strikte dhe te padiskutueshme, por kur njerezit kane qene te respektueshem ,te ndershem dhe me sjellje te mira atehere edhe nese eshte bere ndonje gabim pa dashje nga nje person,ai eshte liruar nga denimi dhe eshte falur nga i zoti i shtepis me konceptin se nuk do te ndodhe me nje gje e tille .

Vepra te ngjashme
Autori: Paulo Coelho · Lloji: Analize letrare · Tema: Alkimisti
Cdokush ne femijeri enderronte per gjera qe do me cdo kusht ti arrijme ne te ardhmen. Jane enderrat me te zjarrta se c'mund ti kete kushdo, kemi pas entuziazmin e pashtershem qe buronte nga zemra jone, ndjekja e asaj endrre , ishte shpresa qe jetomin. Na ...
Autori: Kaltrina Myrtaj · Lloji: Analize letrare · Tema: Shoqeria
Kisha dale shetitje ne pyll.Duke rendur pas luleve nje lule me terhoqi me shume nga ngjyrat e saj. Ju afrova qe ta kepus.Sa e keputa ne doren time u shfaq nje dragua i vogel .O zot ,sa tremba! Por per habin time dragoi me tha te mos trembesha sepse ...
Autori: Sabina Kurtaj · Lloji: Analize letrare · Tema: Gjendja shpirterore e Gjorgut perballe udhekryqit...
Ai e vrau, ai e mori hakun ,ai u be vrases ...Ne shpirtin e tij nuk ekziston me ndjenja e te qenit njeri , tani ai mendon se eshte thjesht nje qenie e pameshirshme qe rrethanat ne te cilat jetonte , e detyruan te behet i tille . Nje njeri qe syri nuk i dr...
Autori: ANONIM · Lloji: Analize letrare · Tema: Analiza dhe komenti letrar i veprës Katedralja e Parisit
Skeda e analizës Titulli: "Katedralja e Parisit" Autori: Viktor Hygo Lloji i veprës: Roman Përmbajtja: "Katedralja e Parisit" është një roman shkruar nga Viktor Hygo, i botuar për herë të parë në vitin 1831. Vepra ndjek historinë e ...
Autori: Elma Zekaj · Lloji: Analize letrare · Tema: Toka
Toka eshte e rrumbullaket.Per kete tregon zhdukja nga pamja ose paraqitja graduale e anijeve ne detin e hapur,forma e vertet e Tokes nuk eshte plotesisht e rrumbullaket.Per shkak te rrotullimit te Tokes ajo eshte e shtypur ne pole dhe e zgjeruar ne ekuato...
Autori: arbnora gashi · Lloji: Analize letrare · Tema: libri miku me i mir i njeriut
libri eshte miku me i mir i njeriut nje shtepi pa liber eshte si nje njeri pa shpirt te lexosh liber do te thot te duash jeten te duash te verteten libri eshte mesuesi me i dashur i njeriut aji as nuk te rra as nuk te qorton mor vetem te meson ndrysh te e...
Autori: Big G · Lloji: Analize letrare · Tema: ese, liria, forca e lirise
Është e drejta e gjithkujt të jetë i lirë në mendime por edhe në veprim. Liria është e rëndësishme dhe ka vlerë të madhe se pa liri jeta nuk ka kuptim. - Është e vështirë të shkruhet me fjalë; ajo duhet të përjetohet. Liria është r...
Autori: fillore kastrati · Lloji: Analize letrare · Tema: per nenen
Nena fjala nene vlen sa thesari i argjent nena eshte gruaja qe te lindi dhe ajo te rriti .fjala nen ka kuptim te bukur ajo gjithmon len fjal te bukura pra nene eshte thesari yne
Autori: Edona Elshani · Lloji: Analize letrare · Tema: kombi
Jemi Nje Komb Sa bukur esht Te flasesh per Kombin ton Shqiptar. Sepse Vuajtja E Shqiptarve Su ndal Plot 5 Shekuj Me rradh , Ahh Sikur Do mundeshim Ti Harronim Keto Vuajtje qe U ben Koh me par . Un si Nje Nxense Qe Jam jam Krenare qe kam Nje Gjuh te Embel...
Autori: Leticja Murati · Lloji: Analize letrare · Tema: Numerori
Gjuha shqipe 9 Tema:Numerori (pershkrim i nje ngjarje ku te perdorni numeror te ndryshem) Para 1 viti shkolla jone organizoi nje shfaqje per vitin e ri.E gjithe shkolla mori pjes ne shfaqje. Ne shfaqje moren pjese 100 njere.Shfaqja u zhvillua ne k...
Autori: Goca Sexy · Lloji: Analize letrare · Tema: Te duash-te te duan
Te duash....dashuria eshte dicka e mrekullueshme,dicka,e cila kaplon papritur e pakuptuar cdokend.Te duash dikend mund ta kuptosh vetem ne qofte se te duan,sepse eshte dicka qe shume njerez se kuptojne dot.♥Dikush mund te jete lenduar nga dashuria...di...
Autori: mendim kafexhiu · Lloji: Analize letrare · Tema: ditelindja
ditelindja ime ne ditelindjen time ftova shume shoke si Elkuranin,Arblendin,Bardhin,e shume shok te tjere.ne para se te vinte torta e ditelindjes sime ne benim lojra te ndryshme etj.kurr erdhi torta ime te gjithe u habiten uaaaaaaaaa. Une mendova nje ...
Autori: SAIDE PNISHI · Lloji: Analize letrare · Tema: Krenaria
ROGOV KRENARE Kështu deshmorit Safet gashi Rogov a ndjeve o Shum trima shum hero Bac o vlla Safet o shok Krah o pris me ty o flamurtar, U zgju i ulti rob Puntor e katundar Me ty lulzoj vllazërimi me ty dita agoj Mbi gjakt te kosoves U...
Autori: Adea Salihi · Lloji: Analize letrare · Tema: Ofendimet e botes karshi njerzve
Leter Botes..! A ka problem bota me ne, apo ne kemi problem me boten! Gjdo njeri i ben vetes kete pytje, duke u lodhur nga ofendimet e tjerve, duke mos patur vullnetin e vet per te vazhduar jeten por pse oj bote je kaq, e brishter pse o njerez je...




Komentet e fundit!



Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name
Emri:
Email:
Komenti:
Pyetje sigurie
Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =


Copyright © 2011 - 2026 YourLiterary.com | Shqip | Mobile version. All Rights Reserved
Powered by YourLiterary.com