Data e postimit: 2019-10-02 18:19:26
Lexime: 22773
Kanuni i Leke Dukagjinit
Autori: Anonim
Lloji: Analize letrare
Tema: Kanuni
Shkolla: Shkolla e mesme e mjeksise
Klasa: anonim
Qyteti: Peje
E-mail: Email eshte i fshehur!


Kanuni eshte nder ligjet me te vjetra te Evropes.Ky kanun eshte permbledhje e normave dhe dokeve shqiptare,ligjet e tij kan sherbyer per nje kohe te gjate si norma shoqerore dhe si nje sistem vetqeverises qe mbizoteronte ne viset e malesive te Shqiperise se Veriut. Kanuni i Leke Dukagjinit ka nje rendesi themelore ne historine e populit shqiptar pasi qe eshte nje dokument i lashte.Forma e pare e shkruar e kanunit i referohet Leke Dukagjinit edhe pse flitet te kete ekzistuar edhe me pare e qe i perkiste gojedhenave te popullit. Ky kanun vlente shume per mbrojtjen e prones,nderit dhe jetes .Edhe pse te izoluar nga Perandoria Osmane shqiptaret asnjehere nuk u dorezuan por me mundesite e tyre qe kishin u munduan t'i ruajn vlerat e tyre kulturore-historike.Ne ate periudhe kur ballkanit po i kercenohej jo vetem nje roberi 500 vjeqare e sapo filluar por edhe nje zhdukje totale ezakoneve shqiptare.

Kanuni i Leke Dukagjinit eshte nje permbledhje e perbere nga 12 libra te cilat ne permbajtjen e tyre kodifikohen fusha te ndryshme te jetes si: besimi ,prona ,gjoba ,ndeshkimi etj.

Libri i pare - KISHA
Paraardhesit tane kan qene te fese katolike.Vendi i tyre kryesor ishte kisha sepse aty i'u luteshin Zotit ose Jezu Krishtit ,u falshin mekatet apo gabimet e pa qellimshme .Personi kryesor ishte prifti i cili kishte ne kontroll kishen si vend territorialdhe i'u dhuronte ndihmen njerezve qe shkonin aty.

Libri i dyte - FAMILJA
Me familje nenkuptojm qe cdo pjestar i familjes eshte i rendesishem per tjetrin dhe i domosdoshem ne te mire e ne raste fatkeqesish.Familja eshte nje grup njerezish qe jetojne nen te njejten cati. Respekti dhe nderi ishin dhe duhet te jene pjeset kryesore per ndertimin e nje familjeje te shendoshe.Ne ate kohe familja prbehej prej shume anetareve nga rrethi i gjere ,numri i te cileve shkonte deri ne 70.

Libri i trete - MARTESA
Me martese sipas kanunit nenkuptojme shtimin e nje anetari te ri tek nje familje qe kan per qellim shtimin e njerezimit me ane te marteses.
Kur eshte fjala te martesa vetem i zoti i shtepise se njeres familje binte dakord me familjen tjeter per martesen e djalit apo vajzes se tyre ,ndoshta edhe pa deshiren e ciftit. Marrja e vajzes sipas kanunit paguhej me para ,mall te vlefshem e xhevahire nga familja e burrit. Asnjeri nga cifti nuk e kan pare njeri-tjetrin deri ne diten e marteses.

Libri i katert - SHPI ,GJA E PRONE
Ne kete liber flitet per pronen ,caktimin e saj,kafshet,kufinjt etj.Ne ate kohe shume familje kane hyre ne gjak per shkak te mosmareveshjeve per pronen ose per kufinjt e vendosur ne vende te caktuara. Tek koha e kanunit prona ishte pothuajse gjeja me e rendesishme per njerezimin sepse prej saj siguroheshte ''Buka e gojes'' e cila ishte pune trashegimi nga paraardhesit e shqipetareve.

Libri i peste - PUNA
Puna si pjese kryesore e ketij libri me se shumti behej nga djemt e familjeve shqiptare per te siguruar ushqimin dhe paran per mbijetese.Ndersa sau perket grave ato merreshin zakonisht me shume me punet e shtepise.

Libri i gjashte - TE DHANUNAT
Te dhanunat zakonisht beheshin si shenj respekti per nje familje tjeter duke dhuruar gjera te ndryshme ushqimore,para ,kafshe etj , por gjithnje duke marre lejen e te zotit te shtepise.

Libri i shtate - FJALA E GOJES
Fjala e gojes ishte pjese e rendesishme e nje personi sepse ajo kishte anet e mira dhe te keqija ,p.sh nese nje familje fliste mire dhe tregonte respekt per familjen tjeter ,ateher ato bashkoheshin dhe familjarizoheshin .Por nese dikush apo te gjithe nga familja flisnin keq me dashje ose pa dashje per nje familje tjeter atehere ato hyshin ne gjak madje dhe vriteshin ndermjet vete.

Libri i tete - NDERA
Ndera ishte dhe eshte gjeja kryesore per nje familje.Secila familje ne ate kohe i kishte rregullat qe duheshin te permbaheshin medeomos ,njera prej tyre ishte respekti dhe ndera te cilat duhej te ishin prezente tek cdo anetar i familjes. Keto dy karakteristike te familjeve shqiptare kontribonin gjithnje ne nje zhvillim te shendoshe per mbare familjen,fisin e katundin.

Libri i nente - DAMET
Sa i perket ketij libri ,nese nje familje i bente dem familjes tjeter ai duhet paguhej.Kjo varet nese demi ka qene i madh apo i vogel. I zoti i shtepise ka pasur te drejte me e fal ate qe ka bere demin gjithnje memarreveshje miqesore por nese demi ka qene i madh atehere fajtori do hynte ne gjobe apo do ndodheshin keqkuptime ose hyrje ne gjak mes familjeve ne fjale .

Libri i dhjete - KANUNI KUNDRA MPRAPSHTIVET
Kjo pjese libri flet per gjerat e neveritshme dhe te kundershtueshme per kanunin dhe per shqiptaret ne ate kohe siq ishin : hajnia ,jo burrnia etj.Kur nje anetar nuk ishte i ndershem ai perzeheshte nga shtepia dhe e fuste jeten e vet ne rrezik.

Libri i njembedhjete - KANUNI I PLEQNIS
Burrat e vjeter kan pasur gjithnje per detyre mbajtjen e rregullave ne nje familje ,mbajtjen e parave,bashkpunimin me familje tjera per prone ,mall etj.Kur pleqte thonin se nje gje duhej bere ,atehere antaret tjere te familjes vetem duhet t'ia benin ''Aminin''. Pra prej pleqeve tane per nga rendesia dhe ndikimi i madh qe kane pasur ne kohen e kanunit eshte varur edhe respekti i mbare familjes.

Libri i dymbedhjete - SHLIRIME E PERJASHTIME
Sa i perket librit te shlirimeve dhe perjashtimeve ne kanun rregullat kan qene gjithnje strikte dhe te padiskutueshme, por kur njerezit kane qene te respektueshem ,te ndershem dhe me sjellje te mira atehere edhe nese eshte bere ndonje gabim pa dashje nga nje person,ai eshte liruar nga denimi dhe eshte falur nga i zoti i shtepis me konceptin se nuk do te ndodhe me nje gje e tille .

Vepra te ngjashme
Autori: elijona berisha · Lloji: Analize letrare · Tema: paraja te verbon
paraja esht nj leter e cila shum njer i verbon,me te blen shum gjera ben shum shpenxime ,pa e ditur se sa hargjon .Paraja shkon e vjen ...... ME VJEN KEQ POR NUK MUND TA VAZHDOJ ME SHUM KTOJEN VETEM RE ERNA TE SHKURTER. FALEMIDERIT PER MIRKUPTIM.
Autori: Vjola · Lloji: Analize letrare · Tema: MENA
NËNA Nena është me e bukura ne bote Ajo është zemra jonë e fortë Ne jemi e ardhmja e saj Ne jemi zemra e saj Nena është ajo e cila Na përkrah e na ndihmon Na perkdhel e ladhaton Gjithmon na gëzon Prandaj femijë kam një mesazhÃ...
Autori: Medina Pllana · Lloji: Analize letrare · Tema: dita etj
Sot eshte nje dite e veqant sot eshte edhe nje dit e shenuar me flamur ne dor jemi duke festuar te gjithe po e festojme per te shtrenjtin atheun ton 17 SHKURTI TI JE DIYA JONE
Autori: anamika · Lloji: Analize letrare · Tema: droga pluhuri qe vret
Adoleshenca është një fazë në të cilën duhet të bëhen eksperienca të reja, kështu që provimi i alkoolit dhe i drogës gjatë kësaj peruidhe është e zakonshme. Adoleshentët përdorin alkool dhe droga të tjera për shumë arsye, përfshirÃ...
Autori: Anonime · Lloji: Analize letrare · Tema: Pjesa 1
Një ditë më pyeti dikush, nëse isha e kënaqur me jetën. Pa menduar fare i thashë po. Më pyeti pse duke qeshur,gjoja se për të isha personi i vetëm që nuk ankohesha për jetën. Atëherë më kapluan disa mendime rreth kësaj pyetjeje .Po qënd...
Autori: Klea · Lloji: Analize letrare · Tema: Virtyti dhe vesi
Virtyti eshte nje gur I cmuar.Eshte njerruge jo teper e lehte qe e fiton me mund e me djerse.Ka njerez plot virtyte dhe te tjere plot vese nuk jemi te gjitheve njesoj edhe pse deshira per te qene te githe plot virtyte eshte e madhe. Kushdo mund te jete I ...
Autori: Ardit · Lloji: Analize letrare · Tema: Vlora
Vlora mbetet një nga qytetet bregdetare më te bukura.Shumë pushues nuk kanë hezituar të vijnë në qytetin e bukur për shumë arsye. Për rivierën e mrekullueshme, ujin e kristaltë, historikun e qytetit.Bregdedi i Blores eshte i gjithi i paster ...
Autori: er · Lloji: Analize letrare · Tema: vecorite e stilit
Jeta sociale Perikliu ishte një burrë shteti, orator dhe gjeneral i rëndësishëm me ndikim në Athinë gjatë Epokës së Artë, periudha midis luftërave Persiane dhe Peloponeziane. Ai kishte prejardhje nga familja Alkmeonide. Perikliu u lind më ...
Autori: Saide pnishi · Lloji: Analize letrare · Tema: Per ditelinjen
Urime skender ditelindja Gzimi i nanes jeta ime Zemra ime i gezofsh Edhe 100 te lumtura Me kenaqesi te madhe E shkruaj kete poezi Se kosova u ba shtet i ri me ty pavarsi Ditelindja jote më bën të shkruaj te lexoj Per qdo vit ne ban Ta uro...
Autori: SAIDE PNISHI · Lloji: Analize letrare · Tema: Per pavarsin
Pavarsi Mirse erdhe ne shtetin ton, Urime per shumë mote Se je shteti ma i ri ne botë, Urime Kosova nan Pavarsia. Edhe Skender Begi E ka ditlindjen bashk me Pavarsinë Urime me jet Të gjatë e te lumtur Per shumë vite suksese ...
Autori: Elisa Qerimi · Lloji: Analize letrare · Tema: Dita e neses
8 Marsi eshte dita e nenes me kete dit nenat jan shum te lumtura kjo dit eshte dita me e veqant e nenave gjdo nene ka nje urimë nje dhurat te flasesh per nenen eshte pak sepse nena meriton me shum meriton me shum dashuri dhe me shkum respektim sepse nen...
Autori: emili · Lloji: Analize letrare · Tema: iliada
AKIL PELIDI HEROI I FAMSHEM I LUFTES TROJANE,TIPI IDEAL I KOHERAVE HOMERIKE.HOMERI TE ILIADA NA JEP NJE KUADER TE [PLOTE MBI PREJARDHJEN JETEN DHE LUFTEN E ALILIT,KURSE TE ODISEJA SHKRUAN PER NDERIMET QE JU BENE PASI VDIQ. SIPAS MITOLOGJISE KA QENE BIRI I...
Autori: SAIDE PNISHI · Lloji: Analize letrare · Tema: PER KOSOVEN
Kosova Ministrat haga a tej i nshu pi burgit te hages jan tu dal me faqe te bardh ne kosov jan tu ardh pa kurr far faji ata jan dal te paster si loti ministrat jan se i ka rit kosova nan se gjuha shipe i ka eduku nanat shqiptare na ka eduku askus...
Autori: Paula Ceci · Lloji: Analize letrare · Tema: Lufta
Ese:Lufta,fataliteti i jetes njerezore. Lufta.Perfytyrimi i pare qe na vjen ne mendje eshte shkaterrim,arme,gjak dhe kasapane e madhe. Te gjithe e dime qe per te filluar nje lufte nuk duhet shume mundim,por per t’iu shmangur ketij konflikt...




Komentet e fundit!



Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name
Emri:
Email:
Komenti:
Pyetje sigurie
Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =


Copyright © 2011 - 2026 YourLiterary.com | Shqip | Mobile version. All Rights Reserved
Powered by YourLiterary.com