Data e postimit: 2019-10-02 18:19:26
Lexime: 23029
Kanuni i Leke Dukagjinit
Autori: Anonim
Lloji: Analize letrare
Tema: Kanuni
Shkolla: Shkolla e mesme e mjeksise
Klasa: anonim
Qyteti: Peje
E-mail: Email eshte i fshehur!


Kanuni eshte nder ligjet me te vjetra te Evropes.Ky kanun eshte permbledhje e normave dhe dokeve shqiptare,ligjet e tij kan sherbyer per nje kohe te gjate si norma shoqerore dhe si nje sistem vetqeverises qe mbizoteronte ne viset e malesive te Shqiperise se Veriut. Kanuni i Leke Dukagjinit ka nje rendesi themelore ne historine e populit shqiptar pasi qe eshte nje dokument i lashte.Forma e pare e shkruar e kanunit i referohet Leke Dukagjinit edhe pse flitet te kete ekzistuar edhe me pare e qe i perkiste gojedhenave te popullit. Ky kanun vlente shume per mbrojtjen e prones,nderit dhe jetes .Edhe pse te izoluar nga Perandoria Osmane shqiptaret asnjehere nuk u dorezuan por me mundesite e tyre qe kishin u munduan t'i ruajn vlerat e tyre kulturore-historike.Ne ate periudhe kur ballkanit po i kercenohej jo vetem nje roberi 500 vjeqare e sapo filluar por edhe nje zhdukje totale ezakoneve shqiptare.

Kanuni i Leke Dukagjinit eshte nje permbledhje e perbere nga 12 libra te cilat ne permbajtjen e tyre kodifikohen fusha te ndryshme te jetes si: besimi ,prona ,gjoba ,ndeshkimi etj.

Libri i pare - KISHA
Paraardhesit tane kan qene te fese katolike.Vendi i tyre kryesor ishte kisha sepse aty i'u luteshin Zotit ose Jezu Krishtit ,u falshin mekatet apo gabimet e pa qellimshme .Personi kryesor ishte prifti i cili kishte ne kontroll kishen si vend territorialdhe i'u dhuronte ndihmen njerezve qe shkonin aty.

Libri i dyte - FAMILJA
Me familje nenkuptojm qe cdo pjestar i familjes eshte i rendesishem per tjetrin dhe i domosdoshem ne te mire e ne raste fatkeqesish.Familja eshte nje grup njerezish qe jetojne nen te njejten cati. Respekti dhe nderi ishin dhe duhet te jene pjeset kryesore per ndertimin e nje familjeje te shendoshe.Ne ate kohe familja prbehej prej shume anetareve nga rrethi i gjere ,numri i te cileve shkonte deri ne 70.

Libri i trete - MARTESA
Me martese sipas kanunit nenkuptojme shtimin e nje anetari te ri tek nje familje qe kan per qellim shtimin e njerezimit me ane te marteses.
Kur eshte fjala te martesa vetem i zoti i shtepise se njeres familje binte dakord me familjen tjeter per martesen e djalit apo vajzes se tyre ,ndoshta edhe pa deshiren e ciftit. Marrja e vajzes sipas kanunit paguhej me para ,mall te vlefshem e xhevahire nga familja e burrit. Asnjeri nga cifti nuk e kan pare njeri-tjetrin deri ne diten e marteses.

Libri i katert - SHPI ,GJA E PRONE
Ne kete liber flitet per pronen ,caktimin e saj,kafshet,kufinjt etj.Ne ate kohe shume familje kane hyre ne gjak per shkak te mosmareveshjeve per pronen ose per kufinjt e vendosur ne vende te caktuara. Tek koha e kanunit prona ishte pothuajse gjeja me e rendesishme per njerezimin sepse prej saj siguroheshte ''Buka e gojes'' e cila ishte pune trashegimi nga paraardhesit e shqipetareve.

Libri i peste - PUNA
Puna si pjese kryesore e ketij libri me se shumti behej nga djemt e familjeve shqiptare per te siguruar ushqimin dhe paran per mbijetese.Ndersa sau perket grave ato merreshin zakonisht me shume me punet e shtepise.

Libri i gjashte - TE DHANUNAT
Te dhanunat zakonisht beheshin si shenj respekti per nje familje tjeter duke dhuruar gjera te ndryshme ushqimore,para ,kafshe etj , por gjithnje duke marre lejen e te zotit te shtepise.

Libri i shtate - FJALA E GOJES
Fjala e gojes ishte pjese e rendesishme e nje personi sepse ajo kishte anet e mira dhe te keqija ,p.sh nese nje familje fliste mire dhe tregonte respekt per familjen tjeter ,ateher ato bashkoheshin dhe familjarizoheshin .Por nese dikush apo te gjithe nga familja flisnin keq me dashje ose pa dashje per nje familje tjeter atehere ato hyshin ne gjak madje dhe vriteshin ndermjet vete.

Libri i tete - NDERA
Ndera ishte dhe eshte gjeja kryesore per nje familje.Secila familje ne ate kohe i kishte rregullat qe duheshin te permbaheshin medeomos ,njera prej tyre ishte respekti dhe ndera te cilat duhej te ishin prezente tek cdo anetar i familjes. Keto dy karakteristike te familjeve shqiptare kontribonin gjithnje ne nje zhvillim te shendoshe per mbare familjen,fisin e katundin.

Libri i nente - DAMET
Sa i perket ketij libri ,nese nje familje i bente dem familjes tjeter ai duhet paguhej.Kjo varet nese demi ka qene i madh apo i vogel. I zoti i shtepise ka pasur te drejte me e fal ate qe ka bere demin gjithnje memarreveshje miqesore por nese demi ka qene i madh atehere fajtori do hynte ne gjobe apo do ndodheshin keqkuptime ose hyrje ne gjak mes familjeve ne fjale .

Libri i dhjete - KANUNI KUNDRA MPRAPSHTIVET
Kjo pjese libri flet per gjerat e neveritshme dhe te kundershtueshme per kanunin dhe per shqiptaret ne ate kohe siq ishin : hajnia ,jo burrnia etj.Kur nje anetar nuk ishte i ndershem ai perzeheshte nga shtepia dhe e fuste jeten e vet ne rrezik.

Libri i njembedhjete - KANUNI I PLEQNIS
Burrat e vjeter kan pasur gjithnje per detyre mbajtjen e rregullave ne nje familje ,mbajtjen e parave,bashkpunimin me familje tjera per prone ,mall etj.Kur pleqte thonin se nje gje duhej bere ,atehere antaret tjere te familjes vetem duhet t'ia benin ''Aminin''. Pra prej pleqeve tane per nga rendesia dhe ndikimi i madh qe kane pasur ne kohen e kanunit eshte varur edhe respekti i mbare familjes.

Libri i dymbedhjete - SHLIRIME E PERJASHTIME
Sa i perket librit te shlirimeve dhe perjashtimeve ne kanun rregullat kan qene gjithnje strikte dhe te padiskutueshme, por kur njerezit kane qene te respektueshem ,te ndershem dhe me sjellje te mira atehere edhe nese eshte bere ndonje gabim pa dashje nga nje person,ai eshte liruar nga denimi dhe eshte falur nga i zoti i shtepis me konceptin se nuk do te ndodhe me nje gje e tille .

Vepra te ngjashme
Autori: Gerald.D · Lloji: Analize letrare · Tema: Krijim i shkurter per natyren
Natyra ka 4 stinet e saj te bukura por qe ndonjehere mund te jene te demshme si ne rastin e stines se dimirit ku per shkak te rreshjeve te medha te debores ose shiut te madh te kete pasur permbytje ose aksidente apo deme njerzore, por dimri ka edhe bukur...
Autori: Kaltrina Myrtaj · Lloji: Analize letrare · Tema: Shoqeria
Kisha dale shetitje ne pyll.Duke rendur pas luleve nje lule me terhoqi me shume nga ngjyrat e saj. Ju afrova qe ta kepus.Sa e keputa ne doren time u shfaq nje dragua i vogel .O zot ,sa tremba! Por per habin time dragoi me tha te mos trembesha sepse ...
Autori: Diana B · Lloji: Analize letrare · Tema: Hebrenjtë
Ne vitin 1933 – 1934 jane perpjekjet e Mbreterise Shqiptare me Keshilltarin e Mbretit Z. Mehmet Konica dhe Ambasadorin Amerikan Z. Herman Bernstein per sigurimin e Hebrenjve. Mbreteria Shqiptare dhe qeveria austiake ne vitin 1930 hoqen vizat ne baze te...
Autori: Anaili · Lloji: Analize letrare · Tema: Ndjenjat
Poezia ime ngjan me kartolinat ne festa. Gjithsecilit i takon nje urim. U ngjan diteve te mbushura plot me ngjarje qe ndonjehere zgjasin deri ne agim. Flet per gezimet, per lumturite e mia, kur nje lajm i bukur mbremjen ma zbukuron. flet yjet ...
Autori: nobody · Lloji: Analize letrare · Tema: kali i trojes
KALI I DRUNJTE ANALIZA LETRARE Kali i drunjte eshte mitilogji greke e shkeputur nga Odiseja.Teksti te le nje shije te hidhur pasi e lexon.Te le pershtypjen se kohet e meparshme nuk jane ndryshe nga sot ne lidhje me morlalet ,intrigat ,misticizmin etj....
Autori: Dea Behramaj · Lloji: Analize letrare · Tema: Dashuria ime per mesuesen
mesuesja Dursune kur permend emrin mesuese ndjej dashuri ndarja sot nga ti ndarja sot nga ti ishte me shume veshtersi . Gjithm...
Autori: Anamika · Lloji: Analize letrare · Tema: Pershkrimi i Beratit
Kujtdo qe i eshte dhene mundesia te vizitoje Beratin ka mbetur i mahnitur. Jo vetem nga bukuria e tij e rralle, por dhe nga bujaria dhe mikpritja beratase. Berati si qytet eshte i ndertuar ne mes te kater maleve e e duket si nje amfiteater antik. E jo me...
Autori: Madit Syla · Lloji: Analize letrare · Tema: Dhuratat e ditëlindjes
DHURATAT E DITELINDJES Na ishte nje mbret dhe nje mbretereshë ata kishin nje vajz te quajtur Dajana.Nje dite dajana kishte ditelindjen dhe prinderit vendosen qe ti ftonin te gjithe femijet e fshatit.Kur dajana hyri në dhomen e ndejes ata duartrokiten...
Autori: fioralba bardhoshi · Lloji: Analize letrare · Tema: dashuria per gjyshen
Gjyshja ime eshte nje grua punetore dhe shume e dashur per mua .Kudo ndjej zerin e saj te embel si dhe perkedheljet e buta te dores saj qe me duken se me shoqerojne ngado.Prane gjyshes ndjej ngrohtesine,qetesine e embelesine qe e karkterizon nje nene qe k...
Autori: Antika Elshani · Lloji: Analize letrare · Tema: Atdheu
Eshte vendi ku llinda dhe dua te jetoj ku hodha hapat e pare dhe u nisa duke iu drejtuar rruges te jetes. Nje vend aq i bukur sa nuk dua ta leshoj,edhe po te behem mergerimtare vendin tim te mrekullueshen nuk e harroj. Nje vend shum i rendesishem pe...
Autori: Paola Coku · Lloji: Analize letrare · Tema: Deshira
Sikur cdo femije, Qe ka shume deshira, Edhe une deshiroj, Te jem me e mira. Deshiroj te jem princeshe, Ne pallatin e endrave, Deshiroj te jem flutur, Ta gjezdis kopshtin, Deshiroj te behem e ditur, Jeten ta begatoj... ...
Autori: Eva Hysaj · Lloji: Analize letrare · Tema: DHELPRA DINAKE QE DONTE TA HANTE SORREN
DHELPRA DHE SORRA Një ditë një sorrë po kalonte rrugës për të gjetur ndonjë ushqim per të ngrëne por një dhelpër e pa me vështrim dhe i doli para rrugës dhe i tha.Moj sorrë ku po shkon sorra i tha po shkoj të gjejë ushqim?DHelpra iu p...
Autori: Ardit · Lloji: Analize letrare · Tema: Vlora
Vlora mbetet një nga qytetet bregdetare më te bukura.Shumë pushues nuk kanë hezituar të vijnë në qytetin e bukur për shumë arsye. Për rivierën e mrekullueshme, ujin e kristaltë, historikun e qytetit.Bregdedi i Blores eshte i gjithi i paster ...
Autori: Kevin Çika · Lloji: Analize letrare · Tema: Jeta
||0000000000||000||||||||000||||||||| ||0000000000||000||000000000||0000000 ||0000000000||000||000000000||0000000 ||0000000000||000||000000000||0000000 ||0000000000||000||||||||000||||||||| ||0000000000||000||000000000||0000000 ||0000000000||000||00...




Komentet e fundit!



Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name
Emri:
Email:
Komenti:
Pyetje sigurie
Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =


Copyright © 2011 - 2026 YourLiterary.com | Shqip | Mobile version. All Rights Reserved
Powered by YourLiterary.com