Data e postimit: 2019-10-02 18:19:26
Lexime: 23300
Kanuni i Leke Dukagjinit
Autori: Anonim
Lloji: Analize letrare
Tema: Kanuni
Shkolla: Shkolla e mesme e mjeksise
Klasa: anonim
Qyteti: Peje
E-mail: Email eshte i fshehur!


Kanuni eshte nder ligjet me te vjetra te Evropes.Ky kanun eshte permbledhje e normave dhe dokeve shqiptare,ligjet e tij kan sherbyer per nje kohe te gjate si norma shoqerore dhe si nje sistem vetqeverises qe mbizoteronte ne viset e malesive te Shqiperise se Veriut. Kanuni i Leke Dukagjinit ka nje rendesi themelore ne historine e populit shqiptar pasi qe eshte nje dokument i lashte.Forma e pare e shkruar e kanunit i referohet Leke Dukagjinit edhe pse flitet te kete ekzistuar edhe me pare e qe i perkiste gojedhenave te popullit. Ky kanun vlente shume per mbrojtjen e prones,nderit dhe jetes .Edhe pse te izoluar nga Perandoria Osmane shqiptaret asnjehere nuk u dorezuan por me mundesite e tyre qe kishin u munduan t'i ruajn vlerat e tyre kulturore-historike.Ne ate periudhe kur ballkanit po i kercenohej jo vetem nje roberi 500 vjeqare e sapo filluar por edhe nje zhdukje totale ezakoneve shqiptare.

Kanuni i Leke Dukagjinit eshte nje permbledhje e perbere nga 12 libra te cilat ne permbajtjen e tyre kodifikohen fusha te ndryshme te jetes si: besimi ,prona ,gjoba ,ndeshkimi etj.

Libri i pare - KISHA
Paraardhesit tane kan qene te fese katolike.Vendi i tyre kryesor ishte kisha sepse aty i'u luteshin Zotit ose Jezu Krishtit ,u falshin mekatet apo gabimet e pa qellimshme .Personi kryesor ishte prifti i cili kishte ne kontroll kishen si vend territorialdhe i'u dhuronte ndihmen njerezve qe shkonin aty.

Libri i dyte - FAMILJA
Me familje nenkuptojm qe cdo pjestar i familjes eshte i rendesishem per tjetrin dhe i domosdoshem ne te mire e ne raste fatkeqesish.Familja eshte nje grup njerezish qe jetojne nen te njejten cati. Respekti dhe nderi ishin dhe duhet te jene pjeset kryesore per ndertimin e nje familjeje te shendoshe.Ne ate kohe familja prbehej prej shume anetareve nga rrethi i gjere ,numri i te cileve shkonte deri ne 70.

Libri i trete - MARTESA
Me martese sipas kanunit nenkuptojme shtimin e nje anetari te ri tek nje familje qe kan per qellim shtimin e njerezimit me ane te marteses.
Kur eshte fjala te martesa vetem i zoti i shtepise se njeres familje binte dakord me familjen tjeter per martesen e djalit apo vajzes se tyre ,ndoshta edhe pa deshiren e ciftit. Marrja e vajzes sipas kanunit paguhej me para ,mall te vlefshem e xhevahire nga familja e burrit. Asnjeri nga cifti nuk e kan pare njeri-tjetrin deri ne diten e marteses.

Libri i katert - SHPI ,GJA E PRONE
Ne kete liber flitet per pronen ,caktimin e saj,kafshet,kufinjt etj.Ne ate kohe shume familje kane hyre ne gjak per shkak te mosmareveshjeve per pronen ose per kufinjt e vendosur ne vende te caktuara. Tek koha e kanunit prona ishte pothuajse gjeja me e rendesishme per njerezimin sepse prej saj siguroheshte ''Buka e gojes'' e cila ishte pune trashegimi nga paraardhesit e shqipetareve.

Libri i peste - PUNA
Puna si pjese kryesore e ketij libri me se shumti behej nga djemt e familjeve shqiptare per te siguruar ushqimin dhe paran per mbijetese.Ndersa sau perket grave ato merreshin zakonisht me shume me punet e shtepise.

Libri i gjashte - TE DHANUNAT
Te dhanunat zakonisht beheshin si shenj respekti per nje familje tjeter duke dhuruar gjera te ndryshme ushqimore,para ,kafshe etj , por gjithnje duke marre lejen e te zotit te shtepise.

Libri i shtate - FJALA E GOJES
Fjala e gojes ishte pjese e rendesishme e nje personi sepse ajo kishte anet e mira dhe te keqija ,p.sh nese nje familje fliste mire dhe tregonte respekt per familjen tjeter ,ateher ato bashkoheshin dhe familjarizoheshin .Por nese dikush apo te gjithe nga familja flisnin keq me dashje ose pa dashje per nje familje tjeter atehere ato hyshin ne gjak madje dhe vriteshin ndermjet vete.

Libri i tete - NDERA
Ndera ishte dhe eshte gjeja kryesore per nje familje.Secila familje ne ate kohe i kishte rregullat qe duheshin te permbaheshin medeomos ,njera prej tyre ishte respekti dhe ndera te cilat duhej te ishin prezente tek cdo anetar i familjes. Keto dy karakteristike te familjeve shqiptare kontribonin gjithnje ne nje zhvillim te shendoshe per mbare familjen,fisin e katundin.

Libri i nente - DAMET
Sa i perket ketij libri ,nese nje familje i bente dem familjes tjeter ai duhet paguhej.Kjo varet nese demi ka qene i madh apo i vogel. I zoti i shtepise ka pasur te drejte me e fal ate qe ka bere demin gjithnje memarreveshje miqesore por nese demi ka qene i madh atehere fajtori do hynte ne gjobe apo do ndodheshin keqkuptime ose hyrje ne gjak mes familjeve ne fjale .

Libri i dhjete - KANUNI KUNDRA MPRAPSHTIVET
Kjo pjese libri flet per gjerat e neveritshme dhe te kundershtueshme per kanunin dhe per shqiptaret ne ate kohe siq ishin : hajnia ,jo burrnia etj.Kur nje anetar nuk ishte i ndershem ai perzeheshte nga shtepia dhe e fuste jeten e vet ne rrezik.

Libri i njembedhjete - KANUNI I PLEQNIS
Burrat e vjeter kan pasur gjithnje per detyre mbajtjen e rregullave ne nje familje ,mbajtjen e parave,bashkpunimin me familje tjera per prone ,mall etj.Kur pleqte thonin se nje gje duhej bere ,atehere antaret tjere te familjes vetem duhet t'ia benin ''Aminin''. Pra prej pleqeve tane per nga rendesia dhe ndikimi i madh qe kane pasur ne kohen e kanunit eshte varur edhe respekti i mbare familjes.

Libri i dymbedhjete - SHLIRIME E PERJASHTIME
Sa i perket librit te shlirimeve dhe perjashtimeve ne kanun rregullat kan qene gjithnje strikte dhe te padiskutueshme, por kur njerezit kane qene te respektueshem ,te ndershem dhe me sjellje te mira atehere edhe nese eshte bere ndonje gabim pa dashje nga nje person,ai eshte liruar nga denimi dhe eshte falur nga i zoti i shtepis me konceptin se nuk do te ndodhe me nje gje e tille .

Vepra te ngjashme
Autori: Arss Rey · Lloji: Analize letrare · Tema: Gjakmarja ne SHQIPERI
Shqiperia eshte nje vend i madh,nje vend i europianizuar,nje vend oi cili tashme njehet pothuaj nga e gjithe bota.Nje vend i cili ne aspektet kryesore te jetes eshte mjaf i zhviluar.Shiperia eshte nje vend qe ka mere krenar miliona shqipetare ,qe te jene ...
Autori: Saide pnishi · Lloji: Analize letrare · Tema: Per ditelinjen
Urime skender ditelindja Gzimi i nanes jeta ime Zemra ime i gezofsh Edhe 100 te lumtura Me kenaqesi te madhe E shkruaj kete poezi Se kosova u ba shtet i ri me ty pavarsi Ditelindja jote më bën të shkruaj te lexoj Per qdo vit ne ban Ta uro...
Autori: Abriana Memia · Lloji: Analize letrare · Tema: Nena e dyte
E dashur mesuese Ne jemi shume te lumtur qe jemi nxenesit e tu. Edhe pse je pak nevrike ti fal dashuri tek ne pafund. eshte viti i pare bashke por na duket sikur jemi te lidhur bashke prej kohesh. Jemi pak te levizshem dhe te zhurmshem por me kalimin e k...
Autori: Fejz Demiri · Lloji: Analize letrare · Tema: shoqërore
1.Shëndosh të jemi Zot i madh,gjërat e tjera vijnë dal nga dal ...!
Autori: fillore kastrati · Lloji: Analize letrare · Tema: per nenen
Nena fjala nene vlen sa thesari i argjent nena eshte gruaja qe te lindi dhe ajo te rriti .fjala nen ka kuptim te bukur ajo gjithmon len fjal te bukura pra nene eshte thesari yne
Autori: Erbuna Hajdari · Lloji: Analize letrare · Tema: Jeta
Ndonjëher jeta të bënë të lumtur, ndonjëher të bënë ta urresh edhe veten. Ndonjëher lodhesh,lodhesh duke parë veten si zhgënjehesh nga personat që i don dhe i vlerson, lodhesh duke ecur me kokën lartë sikur asgjë ska ndodhur, por në fa...
Autori: Megi Llulla · Lloji: Analize letrare · Tema: Pershkrim
Pershendetje,un jam ne Megi Llulla nje vajze ne klasen e 4.Sot vendosa te pershkruaj vellain tim i cili quhet Halim.Ai eshte 3 vite me i madh se un dhe eshte ne klasen e 7.I kryejm studimet ne te njejten shkolle.Kryefjala i shkrimit te sotem esht vellai i...
Autori: Erisa Janku · Lloji: Analize letrare · Tema: Liria e fjalës
Liria e fjalës Liria është një dritare e jetës. Në faqe të parë,këtë liri të gjithë e kemi kuptuar,por rreth saj njerëzit japin mendime të ndryshme. Liria e fjalës,për mua është të shpreh hapur hapur mendimin,të...
Autori: Anja Prendaj · Lloji: Analize letrare · Tema: mos u dorzo
Vjen nje kohe kur gjithecka te duket e kote,bosh.Perse valle?!Eshte e pamundur qe ne jete,te pakten nje here te vetme,te mos duash ta kthesh kohen mbrapa.Kjo ndoshta sepse duke kujtuar te shkuaren dhe momentet e saja ,harrojme ate qe po jetojme’’te ta...
Autori: brikena · Lloji: Analize letrare · Tema: miqesia
Miqesia fjale e arte, fjale e bukur plot kuptim, ke nje mik qe te degjon, me vemendje cdo mendim, Ke nje dere ku te trokases, kur dicka ty te mundon, ne te mir e ne te keq, miku mir te ndihmon, Pas familjes, ne jeten tone, vendin e ze miqesi...
Autori: Ernesti Proko · Lloji: Analize letrare · Tema: Shume shqiptare jane larguar per jetë me te mire por e kane kuptuar se ska si atdheulase
Porsi zogu qe merr dhene S'e harron kurre folene Dhe shqiptari qe mergon Atedhene se harron Dhe shqiponja me syrin prishe S'e shikon dot atedhene te trishte Aty ku degjon ninullat e para Vlersimet e shumta dhe mesimet e mara Degjon zerin e n...
Autori: Anonim $$$ · Lloji: Analize letrare · Tema: Dimri
Jashte po bie bore. Shtepite jane mbushur me boren e bardhe e te bukur qe pelqehet nga te gjithe . Femijet hapin duart tek sa bora bie . Degjohen zerat e lumtura te tyre qe thone : -Bore .bore !!! Po bie bore !! Turistet ,femijet ,dhe te gjithe banoret ...
Autori: Xhulja Nikolla · Lloji: Analize letrare · Tema: Froni i tradhetuar
Skeda e Analizës dhe Komentit Letrar për tekstin dramatik "Froni i Tradhtuar" Titulli: Froni i Tradhtuar Autori: Henrik Ibsen Lloji i tekstit: Drama Viti i publikimit: 1879 Analizë e tekstit: "Froni i Tradhtuar" është një prej dramave mÃ...
Autori: Madita Syla 🦋 · Lloji: Analize letrare · Tema: Dhuratat e ditelimdjes
DHURATAT E DITELINDJES Na ishte nje mbret dhe nje mbretereshë ata kishin nje vajz te quajtur Dajana.Nje dite dajana kishte ditelindjen dhe prinderit vendosen qe ti ftonin te gjithe femijet e fshatit.Kur dajana hyri në dhomen e ndejes ata duartrokite...




Komentet e fundit!



Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name
Emri:
Email:
Komenti:
Pyetje sigurie
Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =


Copyright © 2011 - 2026 YourLiterary.com | Shqip | Mobile version. All Rights Reserved
Powered by YourLiterary.com