Data e postimit: 2019-10-02 18:19:26
Lexime: 23432
Kanuni i Leke Dukagjinit
Autori: Anonim
Lloji: Analize letrare
Tema: Kanuni
Shkolla: Shkolla e mesme e mjeksise
Klasa: anonim
Qyteti: Peje
E-mail: Email eshte i fshehur!


Kanuni eshte nder ligjet me te vjetra te Evropes.Ky kanun eshte permbledhje e normave dhe dokeve shqiptare,ligjet e tij kan sherbyer per nje kohe te gjate si norma shoqerore dhe si nje sistem vetqeverises qe mbizoteronte ne viset e malesive te Shqiperise se Veriut. Kanuni i Leke Dukagjinit ka nje rendesi themelore ne historine e populit shqiptar pasi qe eshte nje dokument i lashte.Forma e pare e shkruar e kanunit i referohet Leke Dukagjinit edhe pse flitet te kete ekzistuar edhe me pare e qe i perkiste gojedhenave te popullit. Ky kanun vlente shume per mbrojtjen e prones,nderit dhe jetes .Edhe pse te izoluar nga Perandoria Osmane shqiptaret asnjehere nuk u dorezuan por me mundesite e tyre qe kishin u munduan t'i ruajn vlerat e tyre kulturore-historike.Ne ate periudhe kur ballkanit po i kercenohej jo vetem nje roberi 500 vjeqare e sapo filluar por edhe nje zhdukje totale ezakoneve shqiptare.

Kanuni i Leke Dukagjinit eshte nje permbledhje e perbere nga 12 libra te cilat ne permbajtjen e tyre kodifikohen fusha te ndryshme te jetes si: besimi ,prona ,gjoba ,ndeshkimi etj.

Libri i pare - KISHA
Paraardhesit tane kan qene te fese katolike.Vendi i tyre kryesor ishte kisha sepse aty i'u luteshin Zotit ose Jezu Krishtit ,u falshin mekatet apo gabimet e pa qellimshme .Personi kryesor ishte prifti i cili kishte ne kontroll kishen si vend territorialdhe i'u dhuronte ndihmen njerezve qe shkonin aty.

Libri i dyte - FAMILJA
Me familje nenkuptojm qe cdo pjestar i familjes eshte i rendesishem per tjetrin dhe i domosdoshem ne te mire e ne raste fatkeqesish.Familja eshte nje grup njerezish qe jetojne nen te njejten cati. Respekti dhe nderi ishin dhe duhet te jene pjeset kryesore per ndertimin e nje familjeje te shendoshe.Ne ate kohe familja prbehej prej shume anetareve nga rrethi i gjere ,numri i te cileve shkonte deri ne 70.

Libri i trete - MARTESA
Me martese sipas kanunit nenkuptojme shtimin e nje anetari te ri tek nje familje qe kan per qellim shtimin e njerezimit me ane te marteses.
Kur eshte fjala te martesa vetem i zoti i shtepise se njeres familje binte dakord me familjen tjeter per martesen e djalit apo vajzes se tyre ,ndoshta edhe pa deshiren e ciftit. Marrja e vajzes sipas kanunit paguhej me para ,mall te vlefshem e xhevahire nga familja e burrit. Asnjeri nga cifti nuk e kan pare njeri-tjetrin deri ne diten e marteses.

Libri i katert - SHPI ,GJA E PRONE
Ne kete liber flitet per pronen ,caktimin e saj,kafshet,kufinjt etj.Ne ate kohe shume familje kane hyre ne gjak per shkak te mosmareveshjeve per pronen ose per kufinjt e vendosur ne vende te caktuara. Tek koha e kanunit prona ishte pothuajse gjeja me e rendesishme per njerezimin sepse prej saj siguroheshte ''Buka e gojes'' e cila ishte pune trashegimi nga paraardhesit e shqipetareve.

Libri i peste - PUNA
Puna si pjese kryesore e ketij libri me se shumti behej nga djemt e familjeve shqiptare per te siguruar ushqimin dhe paran per mbijetese.Ndersa sau perket grave ato merreshin zakonisht me shume me punet e shtepise.

Libri i gjashte - TE DHANUNAT
Te dhanunat zakonisht beheshin si shenj respekti per nje familje tjeter duke dhuruar gjera te ndryshme ushqimore,para ,kafshe etj , por gjithnje duke marre lejen e te zotit te shtepise.

Libri i shtate - FJALA E GOJES
Fjala e gojes ishte pjese e rendesishme e nje personi sepse ajo kishte anet e mira dhe te keqija ,p.sh nese nje familje fliste mire dhe tregonte respekt per familjen tjeter ,ateher ato bashkoheshin dhe familjarizoheshin .Por nese dikush apo te gjithe nga familja flisnin keq me dashje ose pa dashje per nje familje tjeter atehere ato hyshin ne gjak madje dhe vriteshin ndermjet vete.

Libri i tete - NDERA
Ndera ishte dhe eshte gjeja kryesore per nje familje.Secila familje ne ate kohe i kishte rregullat qe duheshin te permbaheshin medeomos ,njera prej tyre ishte respekti dhe ndera te cilat duhej te ishin prezente tek cdo anetar i familjes. Keto dy karakteristike te familjeve shqiptare kontribonin gjithnje ne nje zhvillim te shendoshe per mbare familjen,fisin e katundin.

Libri i nente - DAMET
Sa i perket ketij libri ,nese nje familje i bente dem familjes tjeter ai duhet paguhej.Kjo varet nese demi ka qene i madh apo i vogel. I zoti i shtepise ka pasur te drejte me e fal ate qe ka bere demin gjithnje memarreveshje miqesore por nese demi ka qene i madh atehere fajtori do hynte ne gjobe apo do ndodheshin keqkuptime ose hyrje ne gjak mes familjeve ne fjale .

Libri i dhjete - KANUNI KUNDRA MPRAPSHTIVET
Kjo pjese libri flet per gjerat e neveritshme dhe te kundershtueshme per kanunin dhe per shqiptaret ne ate kohe siq ishin : hajnia ,jo burrnia etj.Kur nje anetar nuk ishte i ndershem ai perzeheshte nga shtepia dhe e fuste jeten e vet ne rrezik.

Libri i njembedhjete - KANUNI I PLEQNIS
Burrat e vjeter kan pasur gjithnje per detyre mbajtjen e rregullave ne nje familje ,mbajtjen e parave,bashkpunimin me familje tjera per prone ,mall etj.Kur pleqte thonin se nje gje duhej bere ,atehere antaret tjere te familjes vetem duhet t'ia benin ''Aminin''. Pra prej pleqeve tane per nga rendesia dhe ndikimi i madh qe kane pasur ne kohen e kanunit eshte varur edhe respekti i mbare familjes.

Libri i dymbedhjete - SHLIRIME E PERJASHTIME
Sa i perket librit te shlirimeve dhe perjashtimeve ne kanun rregullat kan qene gjithnje strikte dhe te padiskutueshme, por kur njerezit kane qene te respektueshem ,te ndershem dhe me sjellje te mira atehere edhe nese eshte bere ndonje gabim pa dashje nga nje person,ai eshte liruar nga denimi dhe eshte falur nga i zoti i shtepis me konceptin se nuk do te ndodhe me nje gje e tille .

Vepra te ngjashme
Autori: brikena · Lloji: Analize letrare · Tema: miqesia
Miqesia fjale e arte, fjale e bukur plot kuptim, ke nje mik qe te degjon, me vemendje cdo mendim, Ke nje dere ku te trokases, kur dicka ty te mundon, ne te mir e ne te keq, miku mir te ndihmon, Pas familjes, ne jeten tone, vendin e ze miqesi...
Autori: Xhulja Nikolla · Lloji: Analize letrare · Tema: Korridori i fshehur
Skeda e Analizës dhe Komentit Letrar për tekstin dramatik "Korridori i Fshehur" Titulli: Korridori i Fshehur Autori: Jean-Paul Sartre Lloji i tekstit: Drama Viti i publikimit: 1944 Analizë e tekstit: "Korridori i Fshehur" është një dramÃ...
Autori: Engerilda Ukperaj · Lloji: Analize letrare · Tema: Femijet
Femijet jane shembelltyra e nje shoqerie. Aksidentalisht femijet po i "vret" dashuria me superficit. Prinderit shqipetare nuk dine te duan femijet. Ata mendojne qe te duash femijen do te thote te jene nje lloj "xhindi" qe ploteson cdo deshire te tyre. Mja...
Autori: leonita · Lloji: Analize letrare · Tema: endrra
ne enderr dua te te flass dhe me grusht do te godas perse mua ti sme flet ta dish do te hudh ne det do ti qeth floket ti bej tull dhe do te te lidh ne kull te te shohin qe te gjith dhe nga kulla do te zgjidh do te coj te njerezia te te bjeri...
Autori: Buhar Azizi · Lloji: Analize letrare · Tema: atdheu
Une e dua shume atdheun tim.Aty kam shtepine,familjen,ketu kam lindur,ETJ. Athde im ka shume histori te vjetra.Ai ka :Fusha male kodra ETJ. Ne SHKUP eshte KALAJA E VJETER . Ne atdhe eshte e kaluara por edhe e ardhmja . Atdheu eshte familja e dyte per...
Autori: Saide pnishi · Lloji: Analize letrare · Tema: Per nipin
Po na gzohet kulmi Po na gzohet pragu i shtepis Po na vjen nipi yn i ri Gzohi ju oj mesa Gzohi ju oj bija Po na vjen Fatlumi Po na gzohet shpia Gzim i madh sot ne jete shtepi Shum po gesohet gjyshja Shum po gzohet vendi Me gezim te madh so...
Autori: desi · Lloji: Analize letrare · Tema: plaget e luftes jane te pshmangshme
Gjenerali I Ushtrise se Vdekur Gjenerali I ushtrise se vdekur eshte nje romani I shkruar nga Ismail Kadare ne vitin 1963.Romani eshte I ndare ne dy pjese dhe ne kapituj ne te cilin Kadare ka shkruar ne...
Autori: samanta · Lloji: Analize letrare · Tema: Prirjet dhe aftesite
Prirjet dhe aftesite Jane zotesi qe i kemi perfituar permes pervojes.Sa me shume te kemi aftesi per punen qe deshirojme , aq me shume do te duam te perfitojme nga arsimi , puna , dhe pervoja vullnetare . Aftesite per punesim jane aftesite e nevojshme...
Autori: Bela · Lloji: Analize letrare · Tema: nate
Nate.po erresohej.Do te rrime te gjithe se bashku ne shtepi,mendoja me vete.papritur gjemoi.u tremba pak. po degjoja zhurma ne te gjithe vendin.po shkoja te therrisja familjen time.Ata nuk mu pergjigjen sepse ata ishin shume larg nga une.isha shume e frik...
Autori: Gedda Harley · Lloji: Analize letrare · Tema: Babi
Babai im i zemëruar nuk e di se çfarë ka??? Vjen rrotull i frikësuar zemra per pak sa s'po i ndal. Ne pune nuk shkon, me gojë nuk ka flet Nuk e di se çfarë ka por shumë po na shqetëson vërtet ✍️✍️
Autori: emanuela · Lloji: Analize letrare · Tema: besnike
Nje shoqe qe me kishte humbur me kohe le te themi!Zoti qoi qe nje dite te takohemi ne nje dasme.Une me ate(vilmen)nuk flisnim pervec:"pershendetje".Ajo dasem me beri qe te kuptoja se cfare njerzish ka ne kete jete ka shoqe pafund por qe perfitojne nga des...
Autori: sndi · Lloji: Analize letrare · Tema: gjithe jeten rendim te realizojme endrrat tona
ka raste kur ulemi e mendojme sesa shume sakrifikojme per te realizuar endrrat qe kemi. gjate gjithe kohes ne mendojme per ate c'ka do te vije ne te ardhmen jo per ate qe jetojme.ka njerez qe kane shume endrra ,deshira por nuk mund t'i realizojne per shk...
Autori: Megi Llulla · Lloji: Analize letrare · Tema: Pershkrim
Pershendetje,un jam ne Megi Llulla nje vajze ne klasen e 4.Sot vendosa te pershkruaj vellain tim i cili quhet Halim.Ai eshte 3 vite me i madh se un dhe eshte ne klasen e 7.I kryejm studimet ne te njejten shkolle.Kryefjala i shkrimit te sotem esht vellai i...
Autori: Madit Syla · Lloji: Analize letrare · Tema: Dhuratat e ditëlindjes
DHURATAT E DITELINDJES Na ishte nje mbret dhe nje mbretereshë ata kishin nje vajz te quajtur Dajana.Nje dite dajana kishte ditelindjen dhe prinderit vendosen qe ti ftonin te gjithe femijet e fshatit.Kur dajana hyri në dhomen e ndejes ata duartrokiten...




Komentet e fundit!



Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name
Emri:
Email:
Komenti:
Pyetje sigurie
Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =


Copyright © 2011 - 2026 YourLiterary.com | Shqip | Mobile version. All Rights Reserved
Powered by YourLiterary.com