Data e postimit: 2019-10-02 18:19:26
Lexime: 22923
Kanuni i Leke Dukagjinit
Autori: Anonim
Lloji: Analize letrare
Tema: Kanuni
Shkolla: Shkolla e mesme e mjeksise
Klasa: anonim
Qyteti: Peje
E-mail: Email eshte i fshehur!


Kanuni eshte nder ligjet me te vjetra te Evropes.Ky kanun eshte permbledhje e normave dhe dokeve shqiptare,ligjet e tij kan sherbyer per nje kohe te gjate si norma shoqerore dhe si nje sistem vetqeverises qe mbizoteronte ne viset e malesive te Shqiperise se Veriut. Kanuni i Leke Dukagjinit ka nje rendesi themelore ne historine e populit shqiptar pasi qe eshte nje dokument i lashte.Forma e pare e shkruar e kanunit i referohet Leke Dukagjinit edhe pse flitet te kete ekzistuar edhe me pare e qe i perkiste gojedhenave te popullit. Ky kanun vlente shume per mbrojtjen e prones,nderit dhe jetes .Edhe pse te izoluar nga Perandoria Osmane shqiptaret asnjehere nuk u dorezuan por me mundesite e tyre qe kishin u munduan t'i ruajn vlerat e tyre kulturore-historike.Ne ate periudhe kur ballkanit po i kercenohej jo vetem nje roberi 500 vjeqare e sapo filluar por edhe nje zhdukje totale ezakoneve shqiptare.

Kanuni i Leke Dukagjinit eshte nje permbledhje e perbere nga 12 libra te cilat ne permbajtjen e tyre kodifikohen fusha te ndryshme te jetes si: besimi ,prona ,gjoba ,ndeshkimi etj.

Libri i pare - KISHA
Paraardhesit tane kan qene te fese katolike.Vendi i tyre kryesor ishte kisha sepse aty i'u luteshin Zotit ose Jezu Krishtit ,u falshin mekatet apo gabimet e pa qellimshme .Personi kryesor ishte prifti i cili kishte ne kontroll kishen si vend territorialdhe i'u dhuronte ndihmen njerezve qe shkonin aty.

Libri i dyte - FAMILJA
Me familje nenkuptojm qe cdo pjestar i familjes eshte i rendesishem per tjetrin dhe i domosdoshem ne te mire e ne raste fatkeqesish.Familja eshte nje grup njerezish qe jetojne nen te njejten cati. Respekti dhe nderi ishin dhe duhet te jene pjeset kryesore per ndertimin e nje familjeje te shendoshe.Ne ate kohe familja prbehej prej shume anetareve nga rrethi i gjere ,numri i te cileve shkonte deri ne 70.

Libri i trete - MARTESA
Me martese sipas kanunit nenkuptojme shtimin e nje anetari te ri tek nje familje qe kan per qellim shtimin e njerezimit me ane te marteses.
Kur eshte fjala te martesa vetem i zoti i shtepise se njeres familje binte dakord me familjen tjeter per martesen e djalit apo vajzes se tyre ,ndoshta edhe pa deshiren e ciftit. Marrja e vajzes sipas kanunit paguhej me para ,mall te vlefshem e xhevahire nga familja e burrit. Asnjeri nga cifti nuk e kan pare njeri-tjetrin deri ne diten e marteses.

Libri i katert - SHPI ,GJA E PRONE
Ne kete liber flitet per pronen ,caktimin e saj,kafshet,kufinjt etj.Ne ate kohe shume familje kane hyre ne gjak per shkak te mosmareveshjeve per pronen ose per kufinjt e vendosur ne vende te caktuara. Tek koha e kanunit prona ishte pothuajse gjeja me e rendesishme per njerezimin sepse prej saj siguroheshte ''Buka e gojes'' e cila ishte pune trashegimi nga paraardhesit e shqipetareve.

Libri i peste - PUNA
Puna si pjese kryesore e ketij libri me se shumti behej nga djemt e familjeve shqiptare per te siguruar ushqimin dhe paran per mbijetese.Ndersa sau perket grave ato merreshin zakonisht me shume me punet e shtepise.

Libri i gjashte - TE DHANUNAT
Te dhanunat zakonisht beheshin si shenj respekti per nje familje tjeter duke dhuruar gjera te ndryshme ushqimore,para ,kafshe etj , por gjithnje duke marre lejen e te zotit te shtepise.

Libri i shtate - FJALA E GOJES
Fjala e gojes ishte pjese e rendesishme e nje personi sepse ajo kishte anet e mira dhe te keqija ,p.sh nese nje familje fliste mire dhe tregonte respekt per familjen tjeter ,ateher ato bashkoheshin dhe familjarizoheshin .Por nese dikush apo te gjithe nga familja flisnin keq me dashje ose pa dashje per nje familje tjeter atehere ato hyshin ne gjak madje dhe vriteshin ndermjet vete.

Libri i tete - NDERA
Ndera ishte dhe eshte gjeja kryesore per nje familje.Secila familje ne ate kohe i kishte rregullat qe duheshin te permbaheshin medeomos ,njera prej tyre ishte respekti dhe ndera te cilat duhej te ishin prezente tek cdo anetar i familjes. Keto dy karakteristike te familjeve shqiptare kontribonin gjithnje ne nje zhvillim te shendoshe per mbare familjen,fisin e katundin.

Libri i nente - DAMET
Sa i perket ketij libri ,nese nje familje i bente dem familjes tjeter ai duhet paguhej.Kjo varet nese demi ka qene i madh apo i vogel. I zoti i shtepise ka pasur te drejte me e fal ate qe ka bere demin gjithnje memarreveshje miqesore por nese demi ka qene i madh atehere fajtori do hynte ne gjobe apo do ndodheshin keqkuptime ose hyrje ne gjak mes familjeve ne fjale .

Libri i dhjete - KANUNI KUNDRA MPRAPSHTIVET
Kjo pjese libri flet per gjerat e neveritshme dhe te kundershtueshme per kanunin dhe per shqiptaret ne ate kohe siq ishin : hajnia ,jo burrnia etj.Kur nje anetar nuk ishte i ndershem ai perzeheshte nga shtepia dhe e fuste jeten e vet ne rrezik.

Libri i njembedhjete - KANUNI I PLEQNIS
Burrat e vjeter kan pasur gjithnje per detyre mbajtjen e rregullave ne nje familje ,mbajtjen e parave,bashkpunimin me familje tjera per prone ,mall etj.Kur pleqte thonin se nje gje duhej bere ,atehere antaret tjere te familjes vetem duhet t'ia benin ''Aminin''. Pra prej pleqeve tane per nga rendesia dhe ndikimi i madh qe kane pasur ne kohen e kanunit eshte varur edhe respekti i mbare familjes.

Libri i dymbedhjete - SHLIRIME E PERJASHTIME
Sa i perket librit te shlirimeve dhe perjashtimeve ne kanun rregullat kan qene gjithnje strikte dhe te padiskutueshme, por kur njerezit kane qene te respektueshem ,te ndershem dhe me sjellje te mira atehere edhe nese eshte bere ndonje gabim pa dashje nga nje person,ai eshte liruar nga denimi dhe eshte falur nga i zoti i shtepis me konceptin se nuk do te ndodhe me nje gje e tille .

Vepra te ngjashme
Autori: Abriana Memia · Lloji: Analize letrare · Tema: Nena e dyte
E dashur mesuese Ne jemi shume te lumtur qe jemi nxenesit e tu. Edhe pse je pak nevrike ti fal dashuri tek ne pafund. eshte viti i pare bashke por na duket sikur jemi te lidhur bashke prej kohesh. Jemi pak te levizshem dhe te zhurmshem por me kalimin e k...
Autori: Eva Hysaj · Lloji: Analize letrare · Tema: DHELPRA DINAKE QE DONTE TA HANTE SORREN
DHELPRA DHE SORRA Një ditë një sorrë po kalonte rrugës për të gjetur ndonjë ushqim per të ngrëne por një dhelpër e pa me vështrim dhe i doli para rrugës dhe i tha.Moj sorrë ku po shkon sorra i tha po shkoj të gjejë ushqim?DHelpra iu p...
Autori: SAIDE PNISHI · Lloji: Analize letrare · Tema: Per Saiden
Këndon Saidja me za ne mal Mendon se spo ndin askush Gjith uçk ja po ndëgjon Sa mir saidja po këndon Kush asht trim e kush asht djal Per me zan Saiden ne mal Safet Gashi ndodhi trim e ndodhi djal Dhe e zu Saiden ne mal Per flok po e terhe...
Autori: ......... · Lloji: Analize letrare · Tema: Mami te dua shume
Mami\ Kur te shof ty , gjej force realitetin e sfidoj se ti o mami im je qenia me e dashur njerezore . Prandaj te dua kaq foort . Je kaq e embel dhe embelsia jote me frymezon , me meson , e nuk me ben te ndihem e vetmuar ! punoi : ........
Autori: Barije bislimi · Lloji: Analize letrare · Tema: Stina e vjeshtes
Stina e vjeshtes Fillon me 23 shtator dhe mbaron me 22 dhetor nje Stine ku e nngyra e gjelber te gjithe gjethet bien ne toke ato Jan shume ngjyra por me shum dallohet ngjyra e Arte .vjeshta edhe nje Stine ku ka erë reshje shiu dhe mjegull.por me vjeshte ...
Autori: Mirnisa Bytyçi · Lloji: Analize letrare · Tema: Ti
E di ku ndodhem tani? Nodhem aty ku të takova ty. Aty ku shkëlqimi yt ma mori mendjen, aty ku unë thash më në fund e gjeta atë qe dua. E di ku dua të shkoj ! Të shkoj në ato vende që me ty ëndërroj, aty thjesht ku hëna më mjafton ta shikoj, ...
Autori: Big G · Lloji: Analize letrare · Tema: Provimi i lirimit, gjuha shqipe test, provimi i klases 9, klasa 9, provim lirimi teza, shenime gjuha shqipe 9
Materiale/Shënime për provimin e gjuhës Shqipe për klasën e 9 Shënim: Ky material është një koleksion shënimesh që fillojnë nga klasa e 6 deri në të 9-tën dhe nuk janë në ndonjë rregull hierarkik gjithsesi. Shënimet shërbejnë thjesh...
Autori: zamira elezi · Lloji: Analize letrare · Tema: nena
nena eshte gjithcka per femijet ne bote na jep keshilla e na qerton por ajo te keqen ne nuk na e don me ndihmen e saj ne ngrijme nje te ardhme respekti per nenen eshte para te gjithve disa njerez duan me shume parate e nenen nuk e respektojne lakm...
Autori: MIKAELA TUPI · Lloji: Analize letrare · Tema: 70-VJETORI I CLIRIMIT TE SHQIPERISE
Kalojne vite, kalojne edhe shekuj e kujtimi per deshmoret mbetet i fresket ne mendjet e zemrat tona, ne kujtesen tone historike. Brezat qe vijne do t’i mbajne ne zemer deshmoret, per t’i bere ata flamuj qe valviten rrugeve e shesheve tona te lirise. I...
Autori: mendim kafexhiu · Lloji: Analize letrare · Tema: mesuesja
mesuesja ti na mesove gjerat qe si dinim na i tregove qdo mesim na i shpjegova A,B,Cne na e mesove numrat 123 na i shpjegove
Autori: SUEJD SEJRANI · Lloji: Analize letrare · Tema: Mbi Viruset Kompjuterike
VIRUSI Virusi është ajo pjesë e softuerit e cila infekton programet tjera duke i ndryshuar ato,me ndryshim në ketë rast nënkuptojme kopjen e atij virusi në mënyrë që të infektoj programe tjera.Kurse fjala malware vjen si kombinim i fjaleve ...
Autori: SAIDE PNISHI · Lloji: Analize letrare · Tema: ...
Armata U linde u farkove, U rrite ne beteja, Në luften e ashper, Per ditet e reja. U ngrite u ngjite, Mbi malet me borë. Dit dhe nat, Me arme në dorë. Qëndrove luftove, Sulmove perpara. Si trime e lir, U ule nga arat. U ule...
Autori: Fjord Dostojevski · Lloji: Analize letrare · Tema: Rebelimi
Ivani e fton te vellain ne pijetore dhe e qeras me nje pjate supe dhe reçeli te ti te parapelqyer.kane kaluar 4 muaj qe kur ata u takuan per here te pare pas shum vitesh ne shtepinen e babait.ne fillim ivanit nuk i pelqente Aliosha sepse ai e ndiqte vazh...
Autori: JON NEZIRI and BLEND BRAHIMI · Lloji: Analize letrare · Tema: ESE
ghuha shqipe eshte gjuha me e vjeter.gjuha shqipe gjithashtu eshte gjuha me e bukur ne bote.ne kohen perpara nuk u lejohej njerve qe te mesonin ne gjuhen shqipe por vetem gjuhen turke.ghuha shqipe na jep knaqesin e te jetuarit,sepse kur flasim shqip esh...




Komentet e fundit!



Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name
Emri:
Email:
Komenti:
Pyetje sigurie
Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =


Copyright © 2011 - 2026 YourLiterary.com | Shqip | Mobile version. All Rights Reserved
Powered by YourLiterary.com