Data e postimit: 2019-10-02 18:19:26
Lexime: 22774
Kanuni i Leke Dukagjinit
Autori: Anonim
Lloji: Analize letrare
Tema: Kanuni
Shkolla: Shkolla e mesme e mjeksise
Klasa: anonim
Qyteti: Peje
E-mail: Email eshte i fshehur!


Kanuni eshte nder ligjet me te vjetra te Evropes.Ky kanun eshte permbledhje e normave dhe dokeve shqiptare,ligjet e tij kan sherbyer per nje kohe te gjate si norma shoqerore dhe si nje sistem vetqeverises qe mbizoteronte ne viset e malesive te Shqiperise se Veriut. Kanuni i Leke Dukagjinit ka nje rendesi themelore ne historine e populit shqiptar pasi qe eshte nje dokument i lashte.Forma e pare e shkruar e kanunit i referohet Leke Dukagjinit edhe pse flitet te kete ekzistuar edhe me pare e qe i perkiste gojedhenave te popullit. Ky kanun vlente shume per mbrojtjen e prones,nderit dhe jetes .Edhe pse te izoluar nga Perandoria Osmane shqiptaret asnjehere nuk u dorezuan por me mundesite e tyre qe kishin u munduan t'i ruajn vlerat e tyre kulturore-historike.Ne ate periudhe kur ballkanit po i kercenohej jo vetem nje roberi 500 vjeqare e sapo filluar por edhe nje zhdukje totale ezakoneve shqiptare.

Kanuni i Leke Dukagjinit eshte nje permbledhje e perbere nga 12 libra te cilat ne permbajtjen e tyre kodifikohen fusha te ndryshme te jetes si: besimi ,prona ,gjoba ,ndeshkimi etj.

Libri i pare - KISHA
Paraardhesit tane kan qene te fese katolike.Vendi i tyre kryesor ishte kisha sepse aty i'u luteshin Zotit ose Jezu Krishtit ,u falshin mekatet apo gabimet e pa qellimshme .Personi kryesor ishte prifti i cili kishte ne kontroll kishen si vend territorialdhe i'u dhuronte ndihmen njerezve qe shkonin aty.

Libri i dyte - FAMILJA
Me familje nenkuptojm qe cdo pjestar i familjes eshte i rendesishem per tjetrin dhe i domosdoshem ne te mire e ne raste fatkeqesish.Familja eshte nje grup njerezish qe jetojne nen te njejten cati. Respekti dhe nderi ishin dhe duhet te jene pjeset kryesore per ndertimin e nje familjeje te shendoshe.Ne ate kohe familja prbehej prej shume anetareve nga rrethi i gjere ,numri i te cileve shkonte deri ne 70.

Libri i trete - MARTESA
Me martese sipas kanunit nenkuptojme shtimin e nje anetari te ri tek nje familje qe kan per qellim shtimin e njerezimit me ane te marteses.
Kur eshte fjala te martesa vetem i zoti i shtepise se njeres familje binte dakord me familjen tjeter per martesen e djalit apo vajzes se tyre ,ndoshta edhe pa deshiren e ciftit. Marrja e vajzes sipas kanunit paguhej me para ,mall te vlefshem e xhevahire nga familja e burrit. Asnjeri nga cifti nuk e kan pare njeri-tjetrin deri ne diten e marteses.

Libri i katert - SHPI ,GJA E PRONE
Ne kete liber flitet per pronen ,caktimin e saj,kafshet,kufinjt etj.Ne ate kohe shume familje kane hyre ne gjak per shkak te mosmareveshjeve per pronen ose per kufinjt e vendosur ne vende te caktuara. Tek koha e kanunit prona ishte pothuajse gjeja me e rendesishme per njerezimin sepse prej saj siguroheshte ''Buka e gojes'' e cila ishte pune trashegimi nga paraardhesit e shqipetareve.

Libri i peste - PUNA
Puna si pjese kryesore e ketij libri me se shumti behej nga djemt e familjeve shqiptare per te siguruar ushqimin dhe paran per mbijetese.Ndersa sau perket grave ato merreshin zakonisht me shume me punet e shtepise.

Libri i gjashte - TE DHANUNAT
Te dhanunat zakonisht beheshin si shenj respekti per nje familje tjeter duke dhuruar gjera te ndryshme ushqimore,para ,kafshe etj , por gjithnje duke marre lejen e te zotit te shtepise.

Libri i shtate - FJALA E GOJES
Fjala e gojes ishte pjese e rendesishme e nje personi sepse ajo kishte anet e mira dhe te keqija ,p.sh nese nje familje fliste mire dhe tregonte respekt per familjen tjeter ,ateher ato bashkoheshin dhe familjarizoheshin .Por nese dikush apo te gjithe nga familja flisnin keq me dashje ose pa dashje per nje familje tjeter atehere ato hyshin ne gjak madje dhe vriteshin ndermjet vete.

Libri i tete - NDERA
Ndera ishte dhe eshte gjeja kryesore per nje familje.Secila familje ne ate kohe i kishte rregullat qe duheshin te permbaheshin medeomos ,njera prej tyre ishte respekti dhe ndera te cilat duhej te ishin prezente tek cdo anetar i familjes. Keto dy karakteristike te familjeve shqiptare kontribonin gjithnje ne nje zhvillim te shendoshe per mbare familjen,fisin e katundin.

Libri i nente - DAMET
Sa i perket ketij libri ,nese nje familje i bente dem familjes tjeter ai duhet paguhej.Kjo varet nese demi ka qene i madh apo i vogel. I zoti i shtepise ka pasur te drejte me e fal ate qe ka bere demin gjithnje memarreveshje miqesore por nese demi ka qene i madh atehere fajtori do hynte ne gjobe apo do ndodheshin keqkuptime ose hyrje ne gjak mes familjeve ne fjale .

Libri i dhjete - KANUNI KUNDRA MPRAPSHTIVET
Kjo pjese libri flet per gjerat e neveritshme dhe te kundershtueshme per kanunin dhe per shqiptaret ne ate kohe siq ishin : hajnia ,jo burrnia etj.Kur nje anetar nuk ishte i ndershem ai perzeheshte nga shtepia dhe e fuste jeten e vet ne rrezik.

Libri i njembedhjete - KANUNI I PLEQNIS
Burrat e vjeter kan pasur gjithnje per detyre mbajtjen e rregullave ne nje familje ,mbajtjen e parave,bashkpunimin me familje tjera per prone ,mall etj.Kur pleqte thonin se nje gje duhej bere ,atehere antaret tjere te familjes vetem duhet t'ia benin ''Aminin''. Pra prej pleqeve tane per nga rendesia dhe ndikimi i madh qe kane pasur ne kohen e kanunit eshte varur edhe respekti i mbare familjes.

Libri i dymbedhjete - SHLIRIME E PERJASHTIME
Sa i perket librit te shlirimeve dhe perjashtimeve ne kanun rregullat kan qene gjithnje strikte dhe te padiskutueshme, por kur njerezit kane qene te respektueshem ,te ndershem dhe me sjellje te mira atehere edhe nese eshte bere ndonje gabim pa dashje nga nje person,ai eshte liruar nga denimi dhe eshte falur nga i zoti i shtepis me konceptin se nuk do te ndodhe me nje gje e tille .

Vepra te ngjashme
Autori: Aurel Lusha · Lloji: Analize letrare · Tema: Shkolla
Vendi me mire vendi me i shktrejte eshte shkolla.Shkolla eshte çerdhja e diturise sepse aty mesojme gjerat qe na nevojiten ne jete siç jane llogaritja,shkrimi dhe lexim. Historin e vendit tone e mesojme ne çerdhen e diturise pra ne shkolle. Dyert e sh...
Autori: Melisa Preçi · Lloji: Analize letrare · Tema: E ardhja ,pushteti i saj mbi mendimet tona
Pyetjet : Si do të jetë e nesërmja ? Çfarë më pret pas disa vitesh ? A do mund ti realizoj qëllimet e mia? Ku do të jem pas disa kohësh ? ,janë ato që na bëjnë të ëndërrojmë dhe të mendojmë kaq shumë për të ardhmen .Madje shpesh herÃ...
Autori: Enejda Noj · Lloji: Analize letrare · Tema: ese Autostrada Durres-Kukes-Prishtine
Shqiperia,ky vend qe mbart emrin e shpendit gucimtar.E shtrire si tapet begatie ne Europen e kulturave.Qendron e shtrire ne pjesen perendimore dhe pjeserisht qendrore te Ballkanit.Me dalje te gjere ne detin ranor te Adriatikut e shkembor te Jonit.Ajri i ...
Autori: arta klaiqi · Lloji: Analize letrare · Tema: liria shqiptare
liria shqiptare liria shqiptare ka qen e gjithkujt kan vuajtur nga serbet si kan ditur askujt luftuam te jemi te lir te jemi te mir dhe me bujari kjo luft prej shqiptar...
Autori: Elma Zekaj · Lloji: Analize letrare · Tema: Toka
Toka eshte e rrumbullaket.Per kete tregon zhdukja nga pamja ose paraqitja graduale e anijeve ne detin e hapur,forma e vertet e Tokes nuk eshte plotesisht e rrumbullaket.Per shkak te rrotullimit te Tokes ajo eshte e shtypur ne pole dhe e zgjeruar ne ekuato...
Autori: ARLINDA BEQO · Lloji: Analize letrare · Tema: SUMMER
SUMMER SEASON All seasons are beautiful but best of all is Summer. During the summer there is a lot of heat and the farmers go out and work in the fields. During the summer holidays many people and children go to many places of entertainment, entertainme...
Autori: Diana B · Lloji: Analize letrare · Tema: Thënie
1 dashuria është e verbër dhe nuk e di ku shkon. 2 të duash dikë do të thotë të kapesh fort pas tij. 3 të gabosh është njerezore.te falesh eshte hyjnore
Autori: SAIDE PNISHI · Lloji: Analize letrare · Tema: Per Saiden
Këndon Saidja me za ne mal Mendon se spo ndin askush Gjith uçk ja po ndëgjon Sa mir saidja po këndon Kush asht trim e kush asht djal Per me zan Saiden ne mal Safet Gashi ndodhi trim e ndodhi djal Dhe e zu Saiden ne mal Per flok po e terhe...
Autori: adelina mamaqi · Lloji: Analize letrare · Tema: per librin
Çdo ditë e shfletoj Dhe diçka të re mësoj Sa herë kam lexuar Kam qenë i gëzuar Librin e dua shumë Aty dija rrjedh si lumë.
Autori: Zef Gjugjaj · Lloji: Analize letrare · Tema: Dimri
Dimri është stinë shum e bukur sepse bie bor fëmijët luajn me topa bore bëjnë një njeri prej bore, rrëshqasin me saj. Në Dimër duhet të vishemi më trash se në stinët tjera sepse është më ftohet. Stina e Dimrit ka dhe ...
Autori: Sidrit · Lloji: Analize letrare · Tema: Krenar si nje shqiptar
Ese: Jam krenare qe jam shqipetare Ne , jemi bijte e nje legjende mijera vjecare Ndajme te njejten buke, zemrat ngrohim ne te njejtin diell, me nje buzeqeshje shperndajme rete, me rrenje ne histori , me shprese, shohim nga e ardhmja. Per mua te qenurit sh...
Autori: arta ajazi · Lloji: Analize letrare · Tema: un
un nje dit po lexoja nje tregim per shoqerin ne ate tregim shkruante qe shoqeria ne jeten tende mund te shkaterroj gjithqka por edhe mund ta bej jeten si ne endrrat e tua te cilat ke pasur deshir gjithmon te behen realitet nje dit un pas nje kohe te gjat ...
Autori: viktoria hodaj · Lloji: Analize letrare · Tema: Populli im ne syte e mi
Kush eshte kjo qenie njerzore qe ha,pi,flet,qesh e qan?Me padyshim njeriu . Po nga erdhi ky njeri?Kush e krijoi ate?E kush mund ta dije? Natyra apo zoti e krijoi kete qenie kete njeri .Ky njeri jam une,je ti Cila eshte historia e njeriut qe erdhi ne kete ...
Autori: sndi · Lloji: Analize letrare · Tema: gjithe jeten rendim te realizojme endrrat tona
ka raste kur ulemi e mendojme sesa shume sakrifikojme per te realizuar endrrat qe kemi. gjate gjithe kohes ne mendojme per ate c'ka do te vije ne te ardhmen jo per ate qe jetojme.ka njerez qe kane shume endrra ,deshira por nuk mund t'i realizojne per shk...




Komentet e fundit!



Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name
Emri:
Email:
Komenti:
Pyetje sigurie
Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =


Copyright © 2011 - 2026 YourLiterary.com | Shqip | Mobile version. All Rights Reserved
Powered by YourLiterary.com