Data e postimit: 2019-10-02 18:19:26
Lexime: 23165
Kanuni i Leke Dukagjinit
Autori: Anonim
Lloji: Analize letrare
Tema: Kanuni
Shkolla: Shkolla e mesme e mjeksise
Klasa: anonim
Qyteti: Peje
E-mail: Email eshte i fshehur!


Kanuni eshte nder ligjet me te vjetra te Evropes.Ky kanun eshte permbledhje e normave dhe dokeve shqiptare,ligjet e tij kan sherbyer per nje kohe te gjate si norma shoqerore dhe si nje sistem vetqeverises qe mbizoteronte ne viset e malesive te Shqiperise se Veriut. Kanuni i Leke Dukagjinit ka nje rendesi themelore ne historine e populit shqiptar pasi qe eshte nje dokument i lashte.Forma e pare e shkruar e kanunit i referohet Leke Dukagjinit edhe pse flitet te kete ekzistuar edhe me pare e qe i perkiste gojedhenave te popullit. Ky kanun vlente shume per mbrojtjen e prones,nderit dhe jetes .Edhe pse te izoluar nga Perandoria Osmane shqiptaret asnjehere nuk u dorezuan por me mundesite e tyre qe kishin u munduan t'i ruajn vlerat e tyre kulturore-historike.Ne ate periudhe kur ballkanit po i kercenohej jo vetem nje roberi 500 vjeqare e sapo filluar por edhe nje zhdukje totale ezakoneve shqiptare.

Kanuni i Leke Dukagjinit eshte nje permbledhje e perbere nga 12 libra te cilat ne permbajtjen e tyre kodifikohen fusha te ndryshme te jetes si: besimi ,prona ,gjoba ,ndeshkimi etj.

Libri i pare - KISHA
Paraardhesit tane kan qene te fese katolike.Vendi i tyre kryesor ishte kisha sepse aty i'u luteshin Zotit ose Jezu Krishtit ,u falshin mekatet apo gabimet e pa qellimshme .Personi kryesor ishte prifti i cili kishte ne kontroll kishen si vend territorialdhe i'u dhuronte ndihmen njerezve qe shkonin aty.

Libri i dyte - FAMILJA
Me familje nenkuptojm qe cdo pjestar i familjes eshte i rendesishem per tjetrin dhe i domosdoshem ne te mire e ne raste fatkeqesish.Familja eshte nje grup njerezish qe jetojne nen te njejten cati. Respekti dhe nderi ishin dhe duhet te jene pjeset kryesore per ndertimin e nje familjeje te shendoshe.Ne ate kohe familja prbehej prej shume anetareve nga rrethi i gjere ,numri i te cileve shkonte deri ne 70.

Libri i trete - MARTESA
Me martese sipas kanunit nenkuptojme shtimin e nje anetari te ri tek nje familje qe kan per qellim shtimin e njerezimit me ane te marteses.
Kur eshte fjala te martesa vetem i zoti i shtepise se njeres familje binte dakord me familjen tjeter per martesen e djalit apo vajzes se tyre ,ndoshta edhe pa deshiren e ciftit. Marrja e vajzes sipas kanunit paguhej me para ,mall te vlefshem e xhevahire nga familja e burrit. Asnjeri nga cifti nuk e kan pare njeri-tjetrin deri ne diten e marteses.

Libri i katert - SHPI ,GJA E PRONE
Ne kete liber flitet per pronen ,caktimin e saj,kafshet,kufinjt etj.Ne ate kohe shume familje kane hyre ne gjak per shkak te mosmareveshjeve per pronen ose per kufinjt e vendosur ne vende te caktuara. Tek koha e kanunit prona ishte pothuajse gjeja me e rendesishme per njerezimin sepse prej saj siguroheshte ''Buka e gojes'' e cila ishte pune trashegimi nga paraardhesit e shqipetareve.

Libri i peste - PUNA
Puna si pjese kryesore e ketij libri me se shumti behej nga djemt e familjeve shqiptare per te siguruar ushqimin dhe paran per mbijetese.Ndersa sau perket grave ato merreshin zakonisht me shume me punet e shtepise.

Libri i gjashte - TE DHANUNAT
Te dhanunat zakonisht beheshin si shenj respekti per nje familje tjeter duke dhuruar gjera te ndryshme ushqimore,para ,kafshe etj , por gjithnje duke marre lejen e te zotit te shtepise.

Libri i shtate - FJALA E GOJES
Fjala e gojes ishte pjese e rendesishme e nje personi sepse ajo kishte anet e mira dhe te keqija ,p.sh nese nje familje fliste mire dhe tregonte respekt per familjen tjeter ,ateher ato bashkoheshin dhe familjarizoheshin .Por nese dikush apo te gjithe nga familja flisnin keq me dashje ose pa dashje per nje familje tjeter atehere ato hyshin ne gjak madje dhe vriteshin ndermjet vete.

Libri i tete - NDERA
Ndera ishte dhe eshte gjeja kryesore per nje familje.Secila familje ne ate kohe i kishte rregullat qe duheshin te permbaheshin medeomos ,njera prej tyre ishte respekti dhe ndera te cilat duhej te ishin prezente tek cdo anetar i familjes. Keto dy karakteristike te familjeve shqiptare kontribonin gjithnje ne nje zhvillim te shendoshe per mbare familjen,fisin e katundin.

Libri i nente - DAMET
Sa i perket ketij libri ,nese nje familje i bente dem familjes tjeter ai duhet paguhej.Kjo varet nese demi ka qene i madh apo i vogel. I zoti i shtepise ka pasur te drejte me e fal ate qe ka bere demin gjithnje memarreveshje miqesore por nese demi ka qene i madh atehere fajtori do hynte ne gjobe apo do ndodheshin keqkuptime ose hyrje ne gjak mes familjeve ne fjale .

Libri i dhjete - KANUNI KUNDRA MPRAPSHTIVET
Kjo pjese libri flet per gjerat e neveritshme dhe te kundershtueshme per kanunin dhe per shqiptaret ne ate kohe siq ishin : hajnia ,jo burrnia etj.Kur nje anetar nuk ishte i ndershem ai perzeheshte nga shtepia dhe e fuste jeten e vet ne rrezik.

Libri i njembedhjete - KANUNI I PLEQNIS
Burrat e vjeter kan pasur gjithnje per detyre mbajtjen e rregullave ne nje familje ,mbajtjen e parave,bashkpunimin me familje tjera per prone ,mall etj.Kur pleqte thonin se nje gje duhej bere ,atehere antaret tjere te familjes vetem duhet t'ia benin ''Aminin''. Pra prej pleqeve tane per nga rendesia dhe ndikimi i madh qe kane pasur ne kohen e kanunit eshte varur edhe respekti i mbare familjes.

Libri i dymbedhjete - SHLIRIME E PERJASHTIME
Sa i perket librit te shlirimeve dhe perjashtimeve ne kanun rregullat kan qene gjithnje strikte dhe te padiskutueshme, por kur njerezit kane qene te respektueshem ,te ndershem dhe me sjellje te mira atehere edhe nese eshte bere ndonje gabim pa dashje nga nje person,ai eshte liruar nga denimi dhe eshte falur nga i zoti i shtepis me konceptin se nuk do te ndodhe me nje gje e tille .

Vepra te ngjashme
Autori: medina shijaku · Lloji: Analize letrare · Tema: princesha dhe shkopi i deshirave
Na ishe nje here j princeshe e bukur dhe e embel me emrin Emiliqe jetonte me mbreti dhe mbretereshen ne keshtjellen e endrave. Lar po shume larg jetonte ne shpellen e zeze shtrigae perbindeshave.Nje nate ne koder po ndriconte nje ylle i vogel. Princesha s...
Autori: Agon Jakupi · Lloji: Analize letrare · Tema: Gjëegjeza
Majën nën thikë fillon të hollohet, shënon vizë-pikë, por ngadalë shkurtohet. (ispaL) Zë vend në tokë, ateron nga lart, dielli kur bie, atëherë bën baltë. (aroB) Vjen nga burimet ndalet përpara digës furnizohen turbinat i...
Autori: SAIDE PNISHI · Lloji: Analize letrare · Tema: Per pavarsin
Pavarsi Mirse erdhe ne shtetin ton, Urime per shumë mote Se je shteti ma i ri ne botë, Urime Kosova nan Pavarsia. Edhe Skender Begi E ka ditlindjen bashk me Pavarsinë Urime me jet Të gjatë e te lumtur Per shumë vite suksese ...
Autori: Arlinda Jashari · Lloji: Analize letrare · Tema: Nena
NENA ime e dashur te dua deri sate vdes. E di qe me do mua andaj pergjigje nuk pres.Kur ti buzeqesh me buzeqeshe e shendrit fytyra ime .Syte e tute te bukur ylber me shtate ngjyra
Autori: fioralba bardhoshi · Lloji: Analize letrare · Tema: dashuria per gjyshen
Gjyshja ime eshte nje grua punetore dhe shume e dashur per mua .Kudo ndjej zerin e saj te embel si dhe perkedheljet e buta te dores saj qe me duken se me shoqerojne ngado.Prane gjyshes ndjej ngrohtesine,qetesine e embelesine qe e karkterizon nje nene qe k...
Autori: leonita · Lloji: Analize letrare · Tema: endrra
ne enderr dua te te flass dhe me grusht do te godas perse mua ti sme flet ta dish do te hudh ne det do ti qeth floket ti bej tull dhe do te te lidh ne kull te te shohin qe te gjith dhe nga kulla do te zgjidh do te coj te njerezia te te bjeri...
Autori: Denida Blloshmi · Lloji: Analize letrare · Tema: Fati i femres ne shekullin XIX
BALADE QYTETSE Mbramë qiella dhe hyjt e vramë një ngjarje të trishtueme panë: Hije... jo! - por një grue me ftyrë të zbetë edhe me sy të zez si jeta e saj, me buzën të vyshkuna në vaj, me plagë në gjoks e stolisun me veshje dhe me ...
Autori: Abriana Memia · Lloji: Analize letrare · Tema: Nena e dyte
E dashur mesuese Ne jemi shume te lumtur qe jemi nxenesit e tu. Edhe pse je pak nevrike ti fal dashuri tek ne pafund. eshte viti i pare bashke por na duket sikur jemi te lidhur bashke prej kohesh. Jemi pak te levizshem dhe te zhurmshem por me kalimin e k...
Autori: anonim · Lloji: Analize letrare · Tema: katedralja e parisit
Viktor Marie Hygo lindi më 26 Shkurt 1802 dhe vdiq më 22 Maj 1885. Ai ishte një poet, romancier dhe dramaturg francez dhe ishte pjesë e lëvizjes romantike. Është konsideruar si një nga shkrimtarët francezë më të mëdhenj e më të njohur. Në ...
Autori: kristina · Lloji: Analize letrare · Tema: clirimi i shqiperise
SHQIPËRIA është jeta për një shqiptar, është fryma që ai merr dhe kudo që të shkojë s’do e harrojë. Mund të shkosh larg, mund të ndërrosh emër,veshje,gjuhë,sjellje por shpirti nuk e tradhëton dot atë vend që e lindi. Atdheu është...
Autori: SO NA · Lloji: Analize letrare · Tema: UNE DHE TELEVIZIONI
Televizioni eshte mjeti me i perhapur i komunikimit te populli i cili luan nje rol teper te rendesishem ne jeten e perditshme pasi ndjekja e tij, ne ditet e sotme eshte nje nga menyrat kryesore te argetimit per shumicen e shtresave te popullsise. Per mend...
Autori: sara · Lloji: Analize letrare · Tema: dashuria ndaj nenes
E kush tha se ekzistojne shtate mrekulli ?? Mos hrrova mrekullin e vertet ..... Ku mes dhimbjesh , gezimesh me solli ne jete . ku ka qene e para qe me ka ndjer rrahjet e zemres .E para qe me ka fshire lotin e par ,ku mes lotesh i kam dhuruar buzeqeshjen ....
Autori: anonim re daku · Lloji: Analize letrare · Tema: di un
JETA ESHTE E BUKUR NESE E DO! Shikoni njehere perreth jush. Cfare shihni? Lule, peme, gjelberim e gjalleri? Apo TV, kompjuter e playstation? Mos valle shihni nxenes, banka e mesues? Ose familjen, ngrohtesine e dashurine…? Tashme mendoni: cfare e ben...
Autori: asi · Lloji: Analize letrare · Tema: deti jon
une jam uji i kripur qe shfaqet ne vend te papritur me kembet e mia te gjata shikoj majat e maleve te larta ku mes tyre eci me vrap por asgje une dot nuk kap eci eci pa pushim por prap rri ne vendin tim.




Komentet e fundit!



Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Last name
Emri:
Email:
Komenti:
Pyetje sigurie
Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =


Copyright © 2011 - 2026 YourLiterary.com | Shqip | Mobile version. All Rights Reserved
Powered by YourLiterary.com