YourLiterary.com | Shqip | Mobile version | Vepra

Home Posto vepren tende

Abonohu Projekte

Ese Tekste Poezi Hartime Pershkrime Fabula Tregime Te tjera

Data e postimit: 2011-11-28 08:44:21
Lexime: 11692

Mbi arsyen e fjalës

Like 33

Dislike 0

Autori: Bujar Plloshtani
Lloji: Poezi meditative-filozofike
Tema: Mbi arsyen e fjalës
Shkolla: SEEUniversity
Klasa: 1
Qyteti: Shkup
E-mail: Email eshte i fshehur!

Fatmir Terziu

E qashtra poetike dhe perceptuese e vargut
Bujar Plloshtani shfaqet së fundi në fushën e letrave shqipe me një kombinim të ideve të tij tashmë të mirënjohura në fushën e filozofisë poetike. Shfaqet si një pikëtakim me artin e fjalës poetike, duke na prurë qashtër diapazonin kumtues që stilon “Mbi arsyen e fjalës”. Kështu ai nuk emërzon apo shton thjesht një libër në sfondin bibliotekar, por dhuron një vëllim poetik për artin e të lexuarit në poezi.
Rreth njëqind poezitë e këtij vëllimi ngasin në kohë, moshë, hapësirë, diferencë dhe në gjeografi të ndryshme. Poeti e nis vëllimin e tij me poezinë e bukur “Këngë hungareze” të cilën ia përkushton stërgjyshes, Jolanda dhe përfundon me poezinë “Qyteti i vjetër”. E vjetra, që nënshkruan memorjen e kulturës, po ashtu edhe identitetin, shfaqet mes këtyre ngarjeve si një dëshmi mes mesazhit poetik. Tek “Këngë hungareze” poeti sheh se “…rrënjët kanë të njëjtin emër,/e qielli me të vetmin shpirt ndryshon…”, ndërsa tek “Qyteti i vjetër” ai dikton se si ky qytet i vjetër “… si manastiret antike hesht,/" dhe ashtu, pra ky qytet, "i vendosur në gji të malit t’lartë." jep e pikëtakon dhe sheh me syrin e tij: "Përjashta ka pak njerëz,/në rrugët me kalldërma mund të shohësh,/fëmijë dhe pleq me kapela…”.
E ndërsa në të parën është lumi ndarës, pra “Danubi mbrëmjeve të vona po të ndan,/ku dritat si kupë qiellore poshtë qytetit lëshohen."; në poezinë e dytë është qyteti që e ka rritur dhe ai qytet që e thërret: “Qyteti i vjetër,/mua më thërret./Shikimin të hedh drejt kësaj arkitekture të gurtë,/që kureshtjen t’ma shuajë./Qytetin e Tetovës së vjetër,/s’do harroj unë të mburrem nesër dhe kurdoherë…” Më tej poeti zgjedh gjuhën dhe nënshkruan me metaforë "Kjo qetësi gjithë Hungarinë do kaplojë, qytetet emrin tënd do shqiptojnë./Një gjak të ngjizur kemi të dy,/edhe pse të ndarë./Ti s’më njohe kurrë,/as unë ty,/ose shumë pak.”; duke plotësuar kështu atë që Eliot e quan “ndërlidhje” estetike të fjalës poetike mes ngasjeve. Më pas këto ngasje të filozofisë poetike ndajnë emocionalen që realizohet mes dedikimit për “A. S. Pushkin", rishfaqin gjeografinë e detajuar artistikisht mes vargut tek “Në Ohër”, udhëtojnë në mënyrë imagjinare mes fjalës dhe artit të dallgëzuar tek “Anija”, ndjekin mesazhin e përhimtë muzikor mes muzikës tek “Pianoja e bardhë” derisa autori rishfaqet me arsyen filozofike tek “Kontesha”; “Pallati mbretëror” për të na dhuruar “Buzëqeshja”; “Poetit”; “Violinë e zezë”... Në këtë vëzhgim dhe prurje poetike shfaqet qartë dhe ndjeshëm koncepti filozofik. Dhe më tej si një stacion i ndikuar ndalet tek “Dashuria”.
Dashuria për poetin “…zbret.../ Hëna feks magjishëm, / plotësisht e argjendtë. / Qielli simpatik, / paksa i trishtë. / Toka e mërzitur, /më e errët se nata e qelisë. / Një qiri ndrit dhomën, / frymëzimin shpirtëror lajmëron. / Skaji i dritares që ngrin nga copëzat e akullit, / harxhohet një pendë mbi letër / duke zbardhur gjurmët e saj. / Dashuria zbret, edhe njohja, / në kohë të padrejtë, / tepër të hidhur. / Udha gjer te unë e shtruar me lotë, / nuk mbërrij dot në kohë. / Dashuria zbret, / ne jemi verbuar, / nuk shohim asgjë tek zbret.”
Dashuria duket kështu, tejet tipike. Edhe pse në pak vargje, ajo mbetet, si një nga frymëzimet e mëdha mes filozofisë së poetit Bujar Plloshtani. Ajo është një dashuri e mbajtur mes vargut dhe ngasjeve filozofike të poezisë. E tillë për ta depërtuar edhe atë pjesë të strukur në lëvizje dhe në zhvillim. Ajo është dashuri që nduket nga termi “i hutuar” dhe e kthyer nga vetë struktura e kompozuar e vargut në një lidhje të ngushtë me atë mesazh të gatuar për të reflektuar. Ajo është dashuri që e thyen gjeografinë dhe të vjetrën dhe i bën ato “të vajtojnë” mes vargut shpërthyes.
Përvojën e tij në vargun me dashuri e shohim të pasur edhe me përmbushjen, si edhe me frustruesen dhe shkatërruesen forcë metafizike të jetës. Në poezi të tilla si “Natë vjeshte në kryeqytet”; “Një natë dimri”; “Letra e Perlës Eduartit”; “Natyrë boshe”; “Dashuria zbret...”; “Botë e ngathët”; “Qytezë e zbrazur”; “Nga shpirti femëror”; “Një fluskë e kristaltë prej vere”; “Vjeshta filloi...”; “Dëshpërim i hidhur”; “Dimri i këtij dhjetori”; Trishtim dhjetori”; “Oksigjen shkurti “; “Imazh shpirtëror”; “Imazh intim”; “Pak për sytë jeshile” apo “Aromë jodi” dhe “Trup gruaje” poeti duket sikur jep një pamje të ngushtë realiteti të peneluar në fraktura postmoderne pikturash që dedikojnë dashurinë dhe elementët e saj me ngjyra të fuqishme. Kështu me këto ngjyra perceptimet dhe konceptet e dashurisë mund të identifikohen më lehtë edhe në poezi të tilla si “Këngë dëshpërimi”; “Trishtim”; “Gjethe vjeshte”; “Vjeshtë e plogësht”; Ne do të heshtim”; Mirupafshim”; “Lirisë”; Relikë” etj.
Për më tepër, ne mund të identifikojmë një zhvillim edhe në përshkrimin e dashurisë në poezinë e tij. Gjithashtu në këto poezi ne diktojmë edhe lëvizjen dialektike mes palëve të ndryshme të fiksuara si simbolika të dashurisë në poezi. Në disa poezi, ai e përshkruan atë si një fuqi pothuajse hyjnore. Në poezi të tjera, ai fillon të jetë dyshues, pra, nëse dashuria është e vërtetë dhe se ajo është apo jo një element në përmbushjen apo jo të misionit të saj. E ndërsa në këtë rast ai mbetet tejet perceptues dhe filozofik, në poezitë e tij më tej, fokusohet edhe në anët e errëta dhe destruktive të dashurisë. Këto koncepte të ndryshme të dashurisë do të jenë në fakt pikasja model që vjen nga e përshkruara në këtë vëllim poetik nëpërmjet analizës së poezive të zgjedhura që ne morëm në konsideratë.
E qashtra poetike dhe perceptuese e vargut të Bujar Plloshtanit nuk vjen si një eksperiment mes ngasjeve filozofike të vargut dhe fjalës së tij. Ajo është një prezencë logjike që karakterizohet nga shumëkuptueshmëria, dimensioni dhe dialektika e mesazhit që prodhohet në poezi. Në vetvete është e lidhur edhe me vetë kronologjinë në rritje të aktivitetit poetik të poetit, por edhe me vetë strukturën filozofike të poezisë së tij. Një strukturë që nuk diferencohet nga “e zakonshmja”. Një e zakonshme që vjen si një retrospektivë e hershme e Kadaresë. Pra vetë shkrimtari Ismail Kadare na vjen në ndihmë kur thekson “e zakonshmja nuk na duket kurrë heroike. Kurse shpesh qëllon që është ashtu” (Kadare: “Emblema e dikurshme”; 1977:355). Shkrimi i Kadaresë u shfaq në fillim tek “Uzina që ka lidhje me bukën...”, ndërsa më vonë u përdor nga kritiku Adriatik Kallulli në vitin 1978, kur ai analizoi romanin “Vëllezërit” të shkrimtarit Agim Cerga. François Maspéro (1932), shkrimtar dhe editor francez do të shkruante më vonë në vitin 1996, kur “Onufri” i Bujar Hudhrit do të botonte ekskluzivisht romanin “S.P.I.R.I.T.U.S” të Kadaresë: “Nën pushtetin e kësaj bote shtypëse, lexuesi endet mes kurtheve, mashtrimeve dhe maskave të shumëfishta. Gjestet e përditshme të çojnë drejt tragjedisë së lashtë, tiparet e njohura shndërrohen në ngërdheshje.”

Do qe te marresh mendimin qe kane shoket per ty?
Do qe te te shkruash mendimin qe ke per shoket?
Regjistrohu tani dhe tregohu i ndershem!

tbh.me

Vepra te ngjashme

Kërkoj të shkuarën Autori: Kevin Çika · Lloji: Poezi meditative-filozofike · Tema: E kaluara E kërkova nëpër mure të vjetra, mes shkarravinash emrin tim të shkruar me shkumësa E kërkova me shpresë mos gjeja, trupin tim prej lecke të baltosur. E kërkova në zall se mos ndoshta jehonën e zërit tim dëgjoja Kërkova në ferr�...	"Në Mundsh Të Mësosh Për Tè Jetuar" Autori: Hajdar Bafti · Lloji: Poezi meditative-filozofike · Tema: "Në Mundsh Të Duash Jeten Dhe Tè Luftosh Për Të Jetuar" Harro ato që t'kan, harruar. Beso në ato që t'kan respektuar. Respekto ato që ,e kan merituar. Duaj atë qe t'ka dashuruar. Lumturo atë që lumturi t'ka dhuruar. Qëndroi pranë atij-asaj që Ty pranë t'ka qëndruar .Mos e Ul kokën pë...
mendimet Autori: ed.el · Lloji: Poezi meditative-filozofike · Tema: mendimet Mendimet Kur shikoj diellin ia shof errsinen Kur shikoj hanen ia ndjej rrezet e zjarrta Kur shikoj yjet ne nje nat te qete Numeroj njerzit idjot E kur nata asht e zymte Veshtire se mund t'i dalloj ato dreq yjesh ngjitem e fluturoj nen heshtjen ...	Unë Autori: Kevin Çika · Lloji: Poezi meditative-filozofike · Tema: Unë jam Unë- gji i vogël i një lumi, flakë e ndezur me nxitim, prush në fikje e pa mbarim Jo i lidhur i meritur zemërmirë. Ngjyrë të zbehtë të mos kem gjethe e tharë s'më pëlqen.
POEZI Autori: Zhaklina Basha · Lloji: Poezi meditative-filozofike · Tema: Frymezim i castit 49.P-O-E-Z-I P- si perrallat e gjysherve te mocem O-si oguret e keqija te shtrigave te tmerrshme E-si engjejt qe fluturojne ne 7 qiej Z-si zemer e thyer e pertoke e vdekur I-si irritimi I nje nate me endrra te frikshme Gjithkund gjendesh ti, moj P...	Origjinale Autori: Kevin Çika · Lloji: Poezi meditative-filozofike · Tema: Unë Unë gji i vogël i një lumi me ujë të turbulluar Unë deti i hapur me dallgë gjigande Unë flakë kashte e ndezur nxitimthi Unë prush lisi në fikje pa mbarim Unë liqen i cekët i çiltër i urtësuar Unë ujvarë përrallore i rrëmbyer...
Luaj shah me zafire Autori: Endri Vela · Lloji: Poezi meditative-filozofike · Tema: abstrakte TROKELLIME E KALIT MBI PORTE NATEN PLEOKROIZEM LUAJ SHAH ME ZAFIRE GAJTAN KUTI SHAHU ARTISTIKE	"Lufto-Fito" Autori: Hajdar Bafti · Lloji: Poezi meditative-filozofike · Tema: "Mos u merzit ngrihu dhe fshiji lot në kët bon asgjë sësht free dhe nga lart të shikon dhe mbron një Zot" "LUFTO FITO" Lufto fito ,ngrije koken lart mos ki frik nga asgjo se ke lart nje,zot qe te mbron ngado . Kudo qe rrin ngado qe shkon ,zotin e ke pas vetes dhe pse me sy nuk e shikon . Lufto fito dhe kurr mos u dorëzo jeta nuk ësht si...
"Qëndro~Beso" Autori: Hajdar Bafti · Lloji: Poezi meditative-filozofike · Tema: ! Çka po fol bre a spo kupto Çka po sillesh keq kur kerkon Spo e degjo a asht mir me Kan kshtu o bro fjala osht Fjal e besa osht bes e shoku Shokut doren kurr sja Lsho Çka po t'ndodh qe spo m'beso A t'pelqejka vetja kur m'ofendo Jeta thon ...	dashuria e pare Autori: Adriana · Lloji: Poezi meditative-filozofike · Tema: dashuria Dahuria e par! Pranvvera sapo kishte shpalosur batanijen e saj,plot ngjyra dhe aromra magjepsese,mengjesi nga dita ne dit behej edhe me i kendshem,rugve e falja buzeqeshjen time kudo dhe pa e kuptuar jeta ime kishte mar nje tjeter drejtim. Shkolla po be...
Darke a mengjes Autori: Kris Hasa · Lloji: Poezi meditative-filozofike · Tema: Darke a mengjes Si ky shi ne toke u treta, Asgje tjeter s'pashe S'u ndjeva gjalle Se si syte hapa, As vet' s'kuptova Po ndjeja aromen E te errtit shall. S'mundja ta dalloja Ne ish darke a mengjes. Dielli e hena s'ishin, Ndersa qiejt' shikoja Genjenin se lesh...	"Qëndro" Autori: Hajdar Bafti · Lloji: Poezi meditative-filozofike · Tema: "Jeto dhe mos u dorzo" "Qëndro" Kqyri nalt , ret e shqiptart n qiell përdit , lusim zot me na dhën , pak diell.Shpirti npaq a kon tu ju shku , ska mo parajs, e më vështir ësht me jetu.Drit i'u ka bë shpirti e gjithmon do ju kujtoj , sa t'kem jet ,n�...
fjala Autori: martin camaj · Lloji: Poezi meditative-filozofike · Tema: cfar kuptimi ka fjala ne fjel sqrhet qiell e dhe bashke .ajo eshte nje strajce e ne te mundemi me barte stinet e motit,akull e zjarm.Pa ate ,nje levizje ne fytyre ,buzeqeshja do te veshtrohej si nje grimase .per nje kukuk ,edhe gjyshja shenderrrohetn me gjith pupla ne dru e d...	"Udhëzona Në Rrugën E Drejtë" Autori: Hajdar Bafti · Lloji: Poezi meditative-filozofike · Tema: "Qëndro në rrugën e drejtë mos bëj asnjëher asnjë mëkat që tët ngeli barr për jetë" "Udhëzona Në Rrugën E Drejtë" Allah tlutna na jep forcë që ti bëjmë ball ,çdo problemi fatkeqesie lufte dhe sfide, në këtë jetë. Të jemi të zotë dhe t'ia dijmë vleren çdo gjëje që kemi , dhe të mundohemi të fitojmë e...

Komentet e fundit!

Emri: anna
Email: an.feel@tre.net
Komenti: asune se lx dot sorry

por sido qe te jete teksti po ta jap nje like, pavaresisht komentit te mesiperm

Emri: giselda
Email: gisi.gisi@gmail.com
Komenti: ca ishe kjo m

Emri: emili
Email: suzisuzana@yahoo.com
Komenti: sinqerisht nuk e lexoj dot

Shto komentin tend per vepren e mesiperme!

Emri:

Email:

Komenti:

Pyetje sigurie

Sa eshte shuma e ketyre dy numrave:
1 + 2 =

Your travel guide to exploring Albania - TourAlbania.org

Kaloni ne versionin Desktop